Trong chiến dịch tranh cử năm 2024, Tổng thống Donald Trump từng đưa ra giải pháp nhằm kéo giá nhiên liệu xuống cho người dân Mỹ. Khi đó, ông đề xuất đẩy nhanh quá trình cấp phép khoan dầu, bởi thủ tục này dưới thời Tổng thống Joe Biden mất trung bình khoảng 258 ngày.
Ông Trump cũng muốn tổ chức thêm các đợt đấu giá quyền khai thác và thúc đẩy hoạt động khoan thăm dò ngoài khơi. Gần đây, Tổng thống Donald Trump tiếp tục áp dụng tư duy này cho Venezuela nhằm đưa thêm nguồn dầu của nước này vào Mỹ.
Một câu hỏi đặt ra là nước Mỹ hiện dẫn đầu thế giới về sản lượng khai thác, thậm chí còn bơm nhiều hơn nhu cầu trong nước. Vậy vì sao Mỹ vẫn cần dầu thô từ Venezuela.
Theo ông Dean Lyulkin, người sáng lập bản tin đầu tư The Dean’s List, các nhà máy lọc dầu tại vùng Vịnh Mexico của Mỹ được thiết kế để xử lý dầu thô nặng, trong khi phần lớn dầu mà Mỹ khai thác là dầu nhẹ.
Vì vậy, Mỹ vẫn phải nhập khẩu dầu nặng từ các quốc gia như Venezuela, Mexico, Canada, Saudi Arabia, Kuwait, Nga và Iran. Đây đều là những quốc gia sở hữu lượng lớn dầu nặng mà hệ thống lọc hóa của Mỹ có thể chế biến hiệu quả.
Dầu nhẹ và dầu nặng khác nhau ra sao
Dầu nhẹ có độ loãng cao, dễ xử lý và nhanh chóng chuyển hóa thành các sản phẩm như xăng và nhiên liệu máy bay.
Dầu nặng đặc hơn và chứa nhiều lưu huỳnh hơn, khiến quá trình chế biến phức tạp và tác động đến môi trường lớn hơn. Dầu nhẹ thường được mô tả là loại dầu sạch, trong khi dầu nặng được xếp vào nhóm chứa nhiều tạp chất.
Vị trí của Venezuela trong cấu trúc năng lượng Mỹ
Theo Hiệp hội Nhà sản xuất Nhiên liệu và Hóa dầu Mỹ, có đến gần 70 phần trăm công suất lọc dầu của Mỹ vận hành hiệu quả nhất khi sử dụng dầu nặng. Do đó, khoảng 90 phần trăm lượng dầu Mỹ nhập khẩu thuộc nhóm dầu nặng chứa nhiều lưu huỳnh.
Venezuela sở hữu trữ lượng dầu thô đã được chứng minh lớn nhất thế giới, chủ yếu nằm tại vành đai Orinoco với đặc điểm dầu nặng và siêu nặng.
Nước này được ước tính có khoảng 303 tỷ thùng dầu, thậm chí nhiều hơn con số khoảng 267 tỷ thùng của Saudi Arabia. Nếu Mỹ có thể đảm bảo nguồn cung ổn định từ Venezuela, nước này sẽ giảm phụ thuộc vào các thị trường dầu nặng khác, đồng thời tăng khả năng xuất khẩu các sản phẩm đã tinh chế như xăng hoặc dầu diesel.
Ngoại trưởng Marco Rubio phát biểu trong chương trình This Week phát sóng ngày 4 tháng 1 rằng các nhà máy lọc dầu tại vùng Vịnh của Mỹ hiện thuộc nhóm hiện đại nhất thế giới trong việc xử lý dầu nặng.
Trong bối cảnh nguồn dầu nặng toàn cầu đang thiếu hụt, ngành công nghiệp tư nhân của Mỹ nhiều khả năng sẽ có nhu cầu lớn nếu được tạo điều kiện.
Vì sao Mỹ không xây thêm nhà máy lọc dầu phù hợp với dầu nhẹ
Theo ông Lyulkin, việc xây dựng một nhà máy lọc dầu mới đòi hỏi chi phí rất lớn, có thể lên tới hàng tỷ đô la. Hiệp hội AFPM nhận định đây là khoản đầu tư rủi ro vì cần nhiều thập kỷ để hoàn thiện giấy phép, xây dựng và thu hồi vốn.
Bên cạnh đó, hoạt động xây dựng nhà máy lọc dầu thường gặp nhiều tranh luận liên quan đến môi trường, đặc biệt trong bối cảnh dư luận ngày càng quan tâm đến biến đổi khí hậu và chuyển dịch sang năng lượng sạch.
Ông Basav Sen, Giám đốc dự án công bằng khí hậu tại Viện Nghiên cứu Chính sách, cảnh báo rằng việc nới lỏng quy định đối với các dự án năng lượng có thể tạo ra hệ quả tiêu cực. Ông cho rằng mở rộng hoạt động khai thác dầu khí sẽ làm gia tăng phát thải khí nhà kính và gây ô nhiễm độc hại.
Trong báo cáo Đạt Mức Phát thải Bằng Không vào năm 2050, Cơ quan Năng lượng Quốc tế cũng nhận định không cần thêm đầu tư mới vào nguồn cung dầu mỏ trong tương lai.
Liệu dầu của Venezuela có giúp giảm giá nhiên liệu tại Mỹ
Theo ông Lyulkin, câu trả lời có thể là có, hoặc ít nhất cũng có thể giúp hạn chế đà tăng giá. Việc thị trường nhận thấy khả năng có thêm nguồn cung từ Venezuela cũng tạo áp lực khiến giá dầu không tăng quá cao trong ngắn hạn.
Tuy vậy, để giá giảm một cách bền vững, thị trường cần thêm thời gian. Trong cuộc họp tại Nhà Trắng ngày 9 tháng 1 cùng các lãnh đạo doanh nghiệp dầu khí, Tổng giám đốc Exxon Mobil Darren Woods cho biết Venezuela cần điều chỉnh khung pháp lý để trở thành điểm đến đầu tư hấp dẫn.
Theo ông Woods, với những quy định hiện tại, Venezuela chưa phải là môi trường có sức hút đối với các doanh nghiệp dầu khí quốc tế.
