Định vị không gian hợp tác mới trong kỷ nguyên số
Năm 2026 mang ý nghĩa đặc biệt khi được xác định là Năm giao lưu giáo dục, khoa học và công nghệ Việt Nam - Liên bang Nga, nối tiếp thành công của dấu mốc kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1950 - 2025). Trên nền tảng mối quan hệ hữu nghị truyền thống và Đối tác chiến lược toàn diện, hợp tác về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo luôn được xem là trụ cột quan trọng.
Phát biểu chào mừng đoàn đại biểu Nga, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Phạm Đức Long nhấn mạnh thời gian qua, hai nước đã ghi nhận nhiều dấu ấn hợp tác sâu rộng trong các lĩnh vực nghiên cứu, viễn thông, an toàn thông tin và đào tạo nhân lực.
Tuy nhiên, trước bối cảnh toàn cầu hóa và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, dư địa để mở rộng trao đổi, đặc biệt là trong lĩnh vực chuyển đổi số (CĐS) và phát triển kinh tế số, xã hội số, vẫn còn rất lớn.
Thứ trưởng Phạm Đức Long chia sẻ với các đối tác Nga về định hướng chiến lược của Việt Nam thông qua việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị. Trong đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và CĐS được xác định là những "đột phá quan trọng".
Quá trình này không diễn ra đơn lẻ mà được gắn kết chặt chẽ với việc xây dựng Chính phủ số, kiến tạo nền tảng số dùng chung và cung cấp dịch vụ công trực tuyến ưu việt cho người dân, doanh nghiệp.
VNeID và bài toán dữ liệu: Điểm nhấn thu hút sự quan tâm của phái đoàn Nga
Tại buổi làm việc, một trong những nội dung được đoàn đại biểu Liên bang Nga đặc biệt chú ý và thảo luận sôi nổi là quá trình xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và hệ thống định danh điện tử VNeID của Việt Nam.
Trình bày chi tiết về vấn đề này, ông Hoàng Hữu Hạnh, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia, đã mang đến một bức tranh toàn cảnh về khung pháp lý, chiến lược cũng như kiến trúc hệ thống thông tin của Việt Nam.
- Ảnh: BKHCN.
Trả lời sự quan tâm của phía Nga, ông Hạnh cho biết việc xây dựng cơ sở dữ liệu dân cư của Việt Nam luôn gắn liền với quá trình xác thực và làm sạch, hoàn thiện thông tin công dân.
Hệ thống VNeID hiện nay không chỉ là một ứng dụng lưu trữ giấy tờ mà đã vươn tầm trở thành kênh tương tác trọng yếu giữa Nhà nước và người dân. Các thủ tục hành chính, giấy tờ truyền thống đang từng bước được tích hợp lên môi trường số, tạo ra một hệ sinh thái dịch vụ công liền mạch.
Tuy nhiên, bài học lớn nhất mà Việt Nam đúc kết và chia sẻ chính là tính liên thông. Việt Nam đang nỗ lực phát triển các nền tảng số dùng chung để phá vỡ tình trạng "ốc đảo dữ liệu" những hệ thống thông tin cục bộ, thiếu kết nối.
Việc khai thác dữ liệu đã có và sử dụng định danh điện tử giúp giảm thiểu tình trạng người dân phải khai báo lại cùng một thông tin nhiều lần, đồng thời tối ưu hóa nguồn lực, hạn chế đầu tư trùng lặp từ ngân sách Nhà nước.
Đầu tư thông minh, đánh giá bằng giá trị thực tiễn
Chuyển đổi số là một bài toán tiêu tốn nhiều nguồn lực, do đó phương thức đầu tư và quản lý dự án công nghệ cũng là chủ đề được hai bên mổ xẻ sâu sắc. Đại diện Cục Chuyển đổi số quốc gia khẳng định quan điểm nhất quán của Việt Nam: Hiệu quả chuyển đổi số phải được đo lường bằng những thay đổi cụ thể, mang lại tiện ích thực sự cho người dân và doanh nghiệp, thay vì những bản báo cáo chỉ liệt kê số lượng hệ thống phần mềm hay thủ tục đã hoàn thành.
Để giải bài toán này, Việt Nam đang áp dụng cơ chế quản lý vòng đời dự án toàn diện từ khâu khảo sát, thiết kế, triển khai cho đến giám sát, bàn giao và vận hành. Đặc biệt, phương thức đầu tư, mua sắm được thực hiện vô cùng linh hoạt. Tuỳ thuộc vào nhu cầu thực tế, cơ quan quản lý có thể chọn mua sắm sản phẩm có sẵn, đầu tư theo dự án hoặc thuê dịch vụ số.
Đáng chú ý, với những giải pháp công nghệ mới, mang tính tiên phong và chưa có tiền lệ trên thị trường, cơ quan nhà nước sẵn sàng tạo cơ chế "hộp cát" (sandbox) để doanh nghiệp thử nghiệm, đánh giá hiệu quả thực tế trước khi tiến hành các thủ tục pháp lý tiếp theo. Sự cởi mở này nhận được sự đánh giá cao từ các chuyên gia Liên bang Nga.
Mở ra chương mới trong hợp tác công nghệ
Những trao đổi thẳng thắn và cởi mở tại buổi làm việc một lần nữa khẳng định chuyển đổi số không đơn thuần là việc mua sắm thiết bị hay cài đặt phần mềm. Nó là một quá trình cải cách sâu rộng về thể chế, năng lực vận hành và phương thức tổ chức thực hiện.
![179127870667325217877482763017822521787748276301782dcd2226fa0c49d66579dbf2e0fdf0bc8.jpg](https://cdn.congluan.vn/images/DTeX8TXl5Z9-aLN3_XF-YA0P3hKAortOZW3NFehJJWj4L4-uLU4jKspAZLYJ1MiE7_kTa79Ak8q3V8lssa4iHQxD-V9X7_BpV69wWMN1nX4soFcV8td_YhaeBAHwFauqZrDJOKJh_ndRj6GgYVX9ndnLnPIwgy9jLg5iCR8Q42w/179127870667325217877482763017822521787748276301782dcd2226fa0c49d66579dbf2e0fdf0bc8.jpg.avif "Việt Nam - Nga lấy chuyển đổi số làm "chìa khóa" mở rộng hợp tác chiến lược toàn diện - Ảnh: BKHCN.")
Đại diện hai bên đều nhận định Việt Nam và Liên bang Nga có rất nhiều điểm giao thoa và mối quan tâm chung trong tiến trình số hóa quản trị nhà nước. Phía Việt Nam bày tỏ sự sẵn sàng chia sẻ những "bài học thực chiến" về xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, định danh điện tử và nền tảng số; đồng thời mong muốn tiếp thu những kinh nghiệm quý báu từ các mô hình hiện đại hóa của Liên bang Nga.
Buổi làm việc không chỉ dừng lại ở một hoạt động giao lưu học thuật, mà còn là bước đệm quan trọng, mở ra những cơ hội hợp tác cụ thể, thực chất hơn nữa giữa hai quốc gia trong lĩnh vực chuyển đổi số, công nghệ số và các công nghệ lõi mới nổi trong tương lai.
