Các yếu tố này bao gồm hút thuốc lá, uống rượu bia, ô nhiễm không khí và một số loại bệnh nhiễm trùng nhất định. Nghiên cứu mới được công bố ngay trước thềm Ngày Thế giới Phòng chống Ung thư đã ước tính rằng khoảng 38% tổng số ca mắc ung thư mới trên toàn cầu vào năm 2022, tương đương với 7,1 triệu ca, có liên quan đến các nguyên nhân có thể phòng ngừa được.
Trong báo cáo được đăng tải trên tạp chí Nature Medicine, một nhóm lớn các nhà nghiên cứu, bao gồm cả Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế thuộc Tổ chức Y tế Thế giới, đã xem xét 30 yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Thuốc lá được xác định là tác nhân gây hại hàng đầu, chịu trách nhiệm cho 15% tổng số ca mắc ung thư mới. Tiếp theo là các loại nhiễm trùng gây ung thư với tỷ lệ 10% và việc tiêu thụ rượu bia chiếm 3%. Các yếu tố rủi ro khác cũng được nhắc đến bao gồm tình trạng thừa cân, lười vận động, tia cực tím và việc tiếp xúc với các mối đe dọa như amiăng trong môi trường làm việc.
Ông Andre Ilbawi, người dẫn đầu nhóm kiểm soát ung thư của Tổ chức Y tế Thế giới và là tác giả chính của nghiên cứu, cho biết rằng đây là phân tích toàn cầu đầu tiên cho thấy mức độ rủi ro ung thư đến từ các nguyên nhân mà chúng ta có thể phòng ngừa.
Đáng chú ý, nam giới có khả năng mắc các loại ung thư có thể phòng ngừa cao hơn nhiều so với nữ giới, với tỷ lệ 45% ca mắc mới ở nam so với 30% ở nữ. Gần một phần tư tổng số ca ung thư có thể phòng ngừa ở nam giới là do hút thuốc lá, trong khi con số này ở phụ nữ là 11%.
Phân tích cho thấy gần một nửa số ca bệnh có thể phòng ngừa được là ung thư phổi, ung thư dạ dày hoặc ung thư cổ tử cung. Trong đó, ung thư phổi có liên quan chặt chẽ đến hút thuốc và ô nhiễm không khí, còn ung thư dạ dày phần lớn do vi khuẩn Helicobacter pylori gây ra. Đối với ung thư cổ tử cung, nguyên nhân chủ yếu đến từ virus papilloma ở người (HPV), một loại virus mà các loại vắc-xin hiện nay đang tỏ ra rất hiệu quả trong việc phòng ngừa.
Để giải quyết vấn đề này, các nhà nghiên cứu đã kêu gọi các quốc gia áp dụng những biện pháp kiểm soát thuốc lá và quy định về rượu bia một cách nghiêm ngặt. Đồng thời, việc tiêm chủng ngăn ngừa các bệnh nhiễm trùng phổ biến như HPV, cải thiện chất lượng không khí, đảm bảo nơi làm việc an toàn cùng chế độ ăn uống lành mạnh và tập thể dục là vô cùng cần thiết.
