Hội nhóm xe ghép hoạt động công khai
Chỉ cần nhập các từ khóa như “xe ghép + địa điểm” trên mạng xã hội, người dùng có thể dễ dàng tìm thấy hàng loạt hội nhóm, tài khoản cá nhân quảng cáo dịch vụ vận chuyển với những lời chào mời như “đón tận nơi”, “giá rẻ”, “linh hoạt giờ giấc”.
Theo khảo sát, dịch vụ này chủ yếu hoạt động theo hai hình thức, khách bao trọn chuyến hoặc đi ghép với người cùng hành trình. Phương tiện sử dụng phần lớn là xe cá nhân từ 4 đến 7 chỗ. Ngoài dịch vụ đưa đón khách, các tài xế còn nhận vận chuyển hàng hóa với giá khoảng 100.000 đồng/lượt.
Trong vai hành khách, phóng viên liên hệ một nhóm xe ghép tuyến Hà Nội - Thanh Sơn (Phú Thọ) và được báo giá 250.000 đồng/lượt đối với khách đi ghép; nếu bao xe riêng, chi phí khoảng 700.000 đồng/chiều. Người đặt xe chỉ cần cung cấp địa điểm, thời gian đón. Với xe 4 chỗ, khi đủ khách, phương tiện sẽ đón tại 4 điểm khác nhau, sau đó di chuyển ra Đại lộ Thăng Long để khởi hành đi Thanh Sơn.
Anh V.H, một tài xế chạy tuyến Hà Nội - Thanh Sơn (Phú Thọ) cho biết, các tài xế thường lập nhóm trên mạng xã hội để chia sẻ thông tin khách hàng. “Ai có khách, nhưng không chạy được thì chuyển cho người khác. Một số nhóm khác hoạt động theo khung giờ, mỗi người phụ trách một thời điểm nhất định, đảm bảo giờ nào khách đặt cũng có xe chạy”, anh V.H nói.
Còn với anh N.T, tài xế chạy tuyến Hà Nội - Tam Nông (Phú Thọ) cho biết, vào ngày thường, khách chủ yếu là người ở địa phương xuống Hà Nội khám, chữa bệnh. Đến cuối tuần, lượng khách chủ yếu sẽ là sinh viên và người lao động đi học, đi làm về quê chơi.
Theo tài xế này, vào các kỳ nghỉ lễ, nhu cầu đi lại tăng cao nên các xe phải tăng chuyến, có ngày chạy tuyến Hà Nội - Phú Thọ tới 4 đến 6 lượt, khách thường phải đặt trước mới có chỗ.
Trong khi đó, ngày thường lượng khách không ổn định, xe chủ yếu chạy theo kiểu sáng đi chiều về hoặc chiều đi tối về. “Chúng tôi lập các nhóm trên Facebook, Zalo để chia sẻ khách. Trường hợp không tiện đón hoặc lệch tuyến sẽ chuyển cho người khác. Có những xe chiều đi Hà Nội có khách, chiều về chạy rỗng nên vẫn phải đăng bài tìm khách”, anh N.T cho biết.
Tại một số hội nhóm lớn, số lượng thành viên lên tới hàng trăm nghìn, mỗi ngày xuất hiện hàng chục bài đăng tìm khách, tìm xe. Một tài khoản quảng cáo tuyến Hà Nội - Thanh Hóa - sân bay Nội Bài hoạt động 24/24 giờ, tần suất khoảng 30 phút/chuyến, giá ghép 400.000 đồng, bao xe từ 1 - 1,2 triệu đồng.
Theo khảo sát của phóng viên, nhiều hành khách cho rằng dù chi phí cao hơn xe khách truyền thống, xe ghép vẫn được lựa chọn nhờ sự tiện lợi, đưa đón tận nơi, không phải chờ đợi.
Một số người khác chia sẻ, do không thông thạo đường sá tại Hà Nội và lo ngại vi phạm giao thông, họ lựa chọn xe ghép để di chuyển, bởi nếu tự lái và bị xử phạt thì chi phí có thể cao hơn nhiều.
Siết chặt quản lý xe ghép, xe tiện chuyến
Trong khi doanh nghiệp vận tải hành khách phải đáp ứng hàng loạt điều kiện, từ đăng ký kinh doanh, nghĩa vụ thuế đến quy định về an toàn giao thông thì loại hình xe ghép, xe tiện chuyến lại hoạt động ít bị ràng buộc về pháp lý.
Hoạt động của loại hình xe ghép, xe hợp đồng trá hình không chỉ vi phạm quy định pháp luật về kinh doanh vận tải, gây thất thu thuế cho ngân sách mà còn tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh với đơn vị vận tải hợp pháp, tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn giao thông và quyền lợi hành khách.
Trước tình trạng ô tô vận tải hành khách trá hình, “xe ghép”, “xe tiện chuyến”, taxi “dù” hoạt động phức tạp, tiềm ẩn nhiều vấn đề về an ninh, trật tự... Công an thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 39/KH-CAHN ngày 8/2 về kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm trong hoạt động vận tải hành khách bằng ô tô trên địa bàn. Trong đó quyết tâm chấn chỉnh, lập lại trật tự, kỷ cương trong lĩnh vực này.
Công an thành phố Hà Nội cho biết, trong thời gian tới sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ nhằm kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Đồng thời, sẽ chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ tiếp tục xác minh, làm rõ thông tin quản trị viên các hội, nhóm, ứng dụng liên quan đến hoạt động “xe ghép”, “xe tiện chuyến”; phối hợp mời các chủ tài khoản, quản trị hội, nhóm làm việc, yêu cầu cam kết thực hiện đúng quy định pháp luật; trường hợp vi phạm sẽ xử lý theo quy định.
Theo khoản 6 Điều 56 Luật Đường bộ năm 2024, các loại hình kinh doanh vận tải hành khách bằng ô tô bao gồm tuyến cố định, xe buýt, taxi, xe hợp đồng và các loại hình vận tải hành khách mới do Chính phủ quy định. Bên cạnh đó, tại khoản 5 Điều 7 của luật này cũng quy định rõ kinh doanh vận tải bằng ô tô mà không có giấy phép hoặc không đúng giấy phép là hành vi bị nghiêm cấm.
Ngoài ra, khoản 1 Điều 7 Nghị định 158/2024/NĐ-CP yêu cầu các đơn vị kinh doanh vận tải theo hợp đồng phải có Giấy phép kinh doanh vận tải bằng ô tô. Nếu không, không được phép hoạt động.
Căn cứ khoản 7 Điều 28 Nghị định 100/2019 (được sửa đổi, bổ sung tại điểm r khoản 34 Điều 2 Nghị định 123/2021/NĐ-CP), cá nhân kinh doanh vận tải không có giấy phép sẽ bị phạt tiền từ 10 - 12 triệu đồng; tổ chức vi phạm bị phạt từ 20 - 24 triệu đồng.
