Trước tình hình tai nạn giao thông liên quan đến xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách còn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, đặc biệt là tình trạng “xe dù, bến cóc”, xe hợp đồng trá hình chưa được xử lý triệt để, Cục Cảnh sát giao thông đã phối hợp với Cục Đường bộ Việt Nam ban hành Kế hoạch kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm về trật tự, an toàn giao thông (TTATGT) và hoạt động vận tải đường bộ đối với xe kinh doanh vận tải hành khách, nhằm chấn chỉnh hoạt động vận tải, kiềm chế tai nạn và bảo đảm an toàn cho người dân.
Theo thống kê, trong 11 tháng năm 2025, tai nạn giao thông liên quan đến xe ô tô khách chiếm 5,79% tổng số vụ TNGT toàn quốc, trong khi cả nước có gần 321.000 xe khách, chỉ chiếm khoảng 4,58% tổng số ô tô và 0,4% tổng số phương tiện cơ giới đường bộ.
Đáng chú ý, tình trạng xe hợp đồng hoạt động như tuyến cố định, xe trá hình đón, trả khách không đúng quy định vẫn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ cao về tai nạn và ùn tắc giao thông, đồng thời gây cạnh tranh không lành mạnh trong hoạt động kinh doanh vận tải.
Thực tế thời gian qua đã xảy ra nhiều vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng liên quan đến loại hình xe này. Gần đây nhất là vụ xe khách biển số 43F-007.76, đăng ký theo hình thức hợp đồng nhưng chạy như tuyến cố định, gây tai nạn làm 10 người chết và 14 người bị thương ngày 25/7/2025 trên Quốc lộ 1A (tỉnh Hà Tĩnh). Ngày 9/12/2025, xe khách biển số 29B-081.62 cũng hoạt động trái phép như tuyến cố định, gây tai nạn trên cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi (đoạn qua TP Đà Nẵng), khiến 4 người tử vong và 5 người bị thương.
Nguyên nhân của tình trạng trên được xác định một phần do công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh vận tải hành khách, nhất là loại hình vận tải theo hợp đồng, còn thiếu chặt chẽ; việc kết nối, chia sẻ dữ liệu về hoạt động vận tải giữa các cơ quan chức năng chưa đồng bộ, dẫn đến khó khăn trong công tác kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm.
Trước thực trạng trên, nhằm triển khai hiệu quả Nghị định số 158/2024/NĐ-CP và thực hiện Chỉ thị số 23/CT-TTg ngày 26/7/2024 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường bảo đảm TTATGT trong lĩnh vực vận tải đường bộ, Cục Cảnh sát giao thông và Cục Đường bộ Việt Nam đã phối hợp xây dựng, ban hành Kế hoạch kiểm tra, kiểm soát liên ngành đối với xe kinh doanh vận tải hành khách.
Theo kế hoạch, lực lượng Cảnh sát giao thông giữ vai trò chủ trì, phối hợp với cán bộ Cục Đường bộ Việt Nam và Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố thành lập các tổ công tác liên ngành, tổ chức kiểm tra, kiểm soát 24/24h trên các tuyến cao tốc do Cục Cảnh sát giao thông quản lý. Việc kiểm tra tập trung tại các điểm đầu, điểm cuối tuyến cao tốc, trạm thu phí và các khu vực ra, vào đường cao tốc nhằm kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Nội dung kiểm tra tập trung vào các hành vi như chở quá số người quy định; dừng, đỗ, đón, trả khách không đúng nơi quy định; vi phạm về điều kiện kinh doanh vận tải; không có hợp đồng, lệnh vận chuyển, danh sách hành khách; hoạt động không đúng hành trình, lịch trình; xe hợp đồng trá hình; không lắp đặt hoặc không truyền dữ liệu thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe; đồng thời xử lý nghiêm các hành vi là nguyên nhân trực tiếp gây tai nạn giao thông như vi phạm tốc độ, làn đường, tránh vượt không đúng quy định, sử dụng rượu, bia…
Ngoài xử lý đối với lái xe, kế hoạch cũng tập trung làm rõ và xử lý trách nhiệm của chủ phương tiện, đơn vị kinh doanh vận tải theo quy định tại Nghị định số 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ; đồng thời rà soát, đối chiếu để đề xuất thu hồi phù hiệu, giấy phép kinh doanh vận tải đối với các trường hợp vi phạm.
Đợt cao điểm kiểm tra bắt đầu từ 12 giờ ngày 10/12/2025 và được triển khai đồng loạt trên toàn bộ các tuyến cao tốc. Lãnh đạo Cục Cảnh sát giao thông cùng lãnh đạo các phòng nghiệp vụ sẽ trực tiếp có mặt tại hiện trường để chỉ đạo, bảo đảm việc triển khai đồng bộ, nghiêm túc và hiệu quả. Kế hoạch sẽ được triển khai trên các tuyến cao tốc trọng điểm do Cục Cảnh sát giao thông quản lý, trải dài từ Bắc vào Nam.
