Mỗi ngày có hàng trăm người vượt biên sang Uganda để tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn. Từ đầu năm 2025 đến nay, trung bình mỗi ngày có khoảng 600 người tị nạn mới đến nước này, đưa tổng số người tị nạn hiện nay lên tới 1,93 triệu, trong đó hơn một nửa là trẻ em dưới 18 tuổi. Dự kiến, con số này sẽ chạm mốc 2 triệu vào cuối năm nay.
Uganda hiện là quốc gia tiếp nhận người tị nạn nhiều nhất châu Phi và đứng thứ ba trên thế giới. Tuy nhiên, hoạt động cứu trợ tại đây đang đối mặt với cuộc khủng hoảng tài chính nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ, đe dọa đến tính mạng và tương lai của hàng trăm nghìn người.
Dù Uganda được đánh giá cao với chính sách tị nạn tiến bộ, cho phép người tị nạn được sinh sống, làm việc và tiếp cận các dịch vụ công như y tế, giáo dục, nhưng việc thiếu hụt ngân sách đã khiến các hoạt động cứu trợ đang bị thu hẹp đáng kể.
Ước tính, mỗi người tị nạn tại Uganda trong năm 2025 cần khoảng 16 USD/người/tháng, song UNHCR hiện chỉ đáp ứng được 5 USD/người/tháng.
Nguồn lực eo hẹp đang khiến tình trạng suy dinh dưỡng ở trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi, gia tăng nhanh chóng. Nhiều em buộc phải bỏ học để phụ giúp gia đình.
Số vụ bạo lực giới cũng đang có xu hướng gia tăng. Trong khi đó, dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần cho thanh thiếu niên đang suy giảm nghiêm trọng, làm gia tăng nguy cơ tự tử trong nhóm dân số dễ tổn thương này.
Tính đến cuối tháng 7, UNHCR mới chỉ có đủ nguồn lực để hỗ trợ dưới 18.000 người bằng tiền mặt và các nhu yếu phẩm, con số chỉ đủ đáp ứng trong vòng 2 tháng nếu dòng người tị nạn tiếp tục đổ về như hiện nay.
“Chiến tranh khiến con người mất tất cả trong chớp mắt. Uganda đã rộng lòng đón nhận, nhưng không thể gánh vác một mình. Trách nhiệm thuộc về cả cộng đồng quốc tế, đặc biệt là những bên liên quan trực tiếp đến xung đột”, bà Dominique Hyde, Giám đốc Đối ngoại UNHCR, nhấn mạnh.
Hiện nay, hoạt động ứng phó nhân đạo của UNHCR tại Uganda mới chỉ được tài trợ khoảng 25%. Cơ quan này kêu gọi cộng đồng quốc tế, bao gồm cả các tổ chức phát triển, nhanh chóng chung tay hỗ trợ để đảm bảo cuộc sống an toàn và nhân đạo cho người tị nạn và cộng đồng sở tại.
