Từ năm học 2025-2026, học sinh từ tiểu học đến THPT sẽ học 2 buổi/ngày theo quy định mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT). Chính sách này được kỳ vọng giúp học sinh giảm áp lực học thêm bên ngoài, đồng thời phát triển toàn diện hơn.
Trường cho tan học sớm rồi thu tiền trông muộn để… kiếm thêm?
Một trong những thắc mắc lớn nhất của phụ huynh về mô hình học 2 buổi/ngày là: Vì sao học sinh vẫn tan học lúc 15h – 15h30, trong khi giờ hành chính kết thúc sau nhiều?
Thực tế, giờ đây, điều này đã xuất hiện từ quy định chặt chẽ về thời gian học tập, chứ không phải là tiện ích của trường học.
Theo quy định cấp Tiểu học, học sinh học tối thiểu 9 buổi/tuần , mỗi ngày không quá 7 tiết , và mỗi tiết chỉ kéo dài 35 phút . Quy định này dẫn đến giờ tan học yếu nhất thường rơi vào khoảng 15h–15h30.
Khoảng trống 1–2 giờ giữa giờ tan học và giờ tan ca của phụ huynh là vấn đề chung tại đa số đô thị. Để hỗ trợ giải quyết nhu cầu thực tế này, các trường học đã tổ chức dịch vụ chăm sóc sinh viên hoặc tăng thêm các tiết học bổ sung hỗ trợ trên tinh thần tự nguyện. Hoạt động này được quản lý chặt chẽ: cấp thu phí dịch vụ giữ do Hội đồng Nhân dân cấp quy định, ví dụ tại Hà Nội là tối đa 12.000 đồng/60 phút tại cấp tiểu học.
Như vậy, khoản thu phát sinh này không phải là hành vi "tận thu", mà là một dịch vụ cần thiết, hợp pháp, nhắm đáp ứng nhu cầu nhìn con cái chính đáng của đại đa số phụ huynh sau giờ học chính khóa.
STEM, tiếng Anh liên kết là hoạt động ngoài giờ – sao lại cho vào chính khóa?
Quy định cũ Yêu phải có sự đồng thuận 100% của phụ huynh để đưa ra các chương trình như STEM hay Tiếng Anh liên kết vào giờ chính khóa. Điều này tạo ra nhiều trường được tổ chức chỉ dưới dạng xã hội hóa ngoài giờ.
Tuy nhiên, Văn bản 4567 của Bộ GD&ĐT đã thay đổi điều này. Theo đó, chương trình học được phân thành Ngày 1 (bắt buộc) và Ngày 2 (hoạt động giáo dục bổ sung) , trong đó các hoạt động bổ trợ vẫn thuộc về khóa chính của chương trình .
Danh mục hoạt động bổ sung hỗ trợ bao gồm: STEM/STEAM, Ngoại ngữ tăng cường, Giáo dục năng lực số (AI) ... Sự thay đổi này cho phép nhà trường chủ động STEM và ngoại ngữ theo thời khóa biểu thức chính thức (sáng hoặc chiều) mà không cần rào đồng thuận 100%, đảm bảo sinh viên được tiếp cận các nội dung giáo dục hiện đại một cách hệ thống.
STEM, tiếng Anh đã là chính khóa thì sao còn phải đóng tiền?
Theo Công văn 4567 của Bộ GD&ĐT, kinh phí triển khai học 2 buổi/ngày đến từ hai nguồn: ngân sách địa phương và nguồn xã hội hóa.
Trong điều kiện nhiều trường còn thiếu giáo viên chuyên môn và cơ sở vật chất đáp ứng yêu cầu mới, việc hợp tác với doanh nghiệp STEM, trung tâm tiếng Anh hay các đơn vị kỹ năng sống là giải pháp cần thiết để bảo đảm chất lượng dạy học.
Vì vậy, phụ huynh phải chia sẻ một phần chi phí để có đội ngũ giảng dạy và học liệu tốt hơn. Có thể thấy, xã hội hóa không phải là thương mại hóa giáo dục, mà là cách để mở rộng cơ hội tiếp cận chương trình học đa dạng cho học sinh trong giai đoạn điều kiện công lập chưa thể đáp ứng đầy đủ.
Không lẽ tất cả trường đều bắt buộc triển khai STEM, ngoại ngữ?
Thực tế, chính sách học 2 buổi/ngày nhằm hướng tới mục tiêu phát triển toàn diện học sinh, nên các hoạt động như ngoại ngữ, STEM/STEAM, văn hóa đọc, nghệ thuật, thể thao, giáo dục tài chính, đạo đức – kỹ năng sống, năng lực số, AI… đều được xác định là nhiệm vụ giáo dục bắt buộc của nhà trường.
Những nội dung này không còn mang tính phong trào, mà phải được lập kế hoạch triển khai rõ ràng, có chỉ tiêu và đánh giá hiệu quả định kỳ.
Đặc biệt, khi đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học” dự kiến được đẩy mạnh từ năm 2026, số tiết ngoại ngữ trong chương trình sẽ còn tiếp tục tăng lên.
Hà Nội đã miễn phí tiền ăn rồi, sao còn phải đóng tiền bán trú?
Nhiều phụ huynh nghĩ rằng miễn tiền ăn = không còn đóng bất kỳ khoản nào liên quan đến bán trú. Nhưng đây là 2 loại chi phí hoàn toàn tách biệt:
| Khoản thu | Dùng để làm gì? | Có được hỗ trợ ở Hà Nội? |
|---|---|---|
| Tiền ăn | Mua thực phẩm để tạo suất ăn | Miễn/giảm từ năm học 2025-2026 |
| Tiền bán trú | Dịch vụ tổ chức ăn – ngủ – trông nom | Vẫn phải đóng |
Nhiều phụ huynh thắc mắc vì sao tiền ăn đã được hỗ trợ nhưng học sinh vẫn phải đóng tiền bán trú. Thực tế, đây là hai khoản thu hoàn toàn tách biệt.
Tiền ăn chỉ gồm chi phí thực phẩm trong mỗi suất ăn, còn tiền bán trú là toàn bộ chi phí phục vụ hoạt động ăn – nghỉ của học sinh tại trường trong buổi trưa.
Khoản này bao gồm trang thiết bị như giường, chăn màn, bát đũa; nhân sự phục vụ, vệ sinh, quản lý học sinh; vật dụng cá nhân và không gian nghỉ ngơi.
Hiện nay, mỗi địa phương có mức thu khác nhau: tại Hà Nội, học sinh phải đóng 235.000 đồng/tháng cho dịch vụ chăm sóc bán trú và 133.000 đồng/năm cho trang thiết bị; tại TP HCM, mức tối đa đối với học sinh tiểu học là 350.000 đồng/tháng.
Vì vậy, dù nhà nước có chính sách hỗ trợ tiền ăn, nguồn ngân sách này không thể bao trọn toàn bộ chi phí để duy trì hoạt động bán trú trong các trường học.
