“Không chỉ thay sách, chúng ta đang thay cách làm giáo dục”, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn nhấn mạnh.
Ngày 17/10, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tổ chức Hội nghị tổng kết 5 năm triển khai chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông với hơn 40 điểm cầu kết nối trực tuyến trên cả nước.
Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn và Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng chủ trì, cùng sự tham dự của các đại biểu Quốc hội, chuyên gia, nhà khoa học, lãnh đạo sở giáo dục và hàng trăm thầy cô giáo.
Báo cáo của Vụ Giáo dục phổ thông cho thấy, sau 5 năm, ngành giáo dục đã hoàn thành toàn bộ khung chương trình giáo dục phổ thông 2018, triển khai đúng lộ trình, bảo đảm tính mở, linh hoạt và hội nhập – một bước tiến lớn trong tư duy xây dựng chương trình quốc gia.
Điểm khác biệt rõ nét nhất là chủ trương xã hội hóa SGK lần đầu tiên được thực hiện thành công, với 7 nhà xuất bản, 12 công ty cổ phần, 3.844 tác giả tham gia biên soạn.
Thay vì chỉ có “một bộ sách duy nhất”, các trường nay được chủ động lựa chọn bộ SGK phù hợp, phản ánh tinh thần dân chủ và đổi mới mạnh mẽ.
Nhiều địa phương còn biên soạn tài liệu giáo dục địa phương, đưa lịch sử, văn hóa vùng miền vào trường học, khiến bài học gần gũi và sinh động hơn.
Nếu như trước đây, giáo dục chú trọng “truyền đạt kiến thức”, thì chương trình mới hướng đến “phát triển phẩm chất và năng lực người học”. Đánh giá không chỉ bằng điểm số, mà còn qua sự tiến bộ, khả năng hợp tác, tư duy và sáng tạo của học sinh.
Trong 5 năm qua, Bộ GD&ĐT đã phối hợp Bộ Nội vụ bổ sung gần 66.000 biên chế giáo viên, góp phần giảm áp lực thiếu hụt nhân lực ở các địa phương. Tỷ lệ giáo viên đạt chuẩn theo Luật Giáo dục 2019 tăng ở tất cả bậc học. Cả nước hiện có 26.408 cơ sở giáo dục phổ thông, với tỷ lệ phòng học kiên cố ngày càng cao, số học sinh/lớp giảm, tạo điều kiện học tập tốt hơn.
Một số tỉnh như Đắk Lắk, Nghệ An đầu tư hàng nghìn tỷ đồng cho cơ sở vật chất và bồi dưỡng giáo viên nỗ lực thu hẹp khoảng cách vùng miền, đưa cơ hội học tập chất lượng đến từng học sinh.
Chất lượng giáo dục mũi nhọn tiếp tục được khẳng định. Trong giai đoạn 2020–2025, Việt Nam có 173 lượt thí sinh dự Olympic quốc tế và khu vực, giành 159 huy chương – con số chứng minh sức mạnh tri thức Việt Nam.
Kết luận hội nghị, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn nhấn mạnh: “Ngành Giáo dục đã hoàn thành một chu trình trọn vẹn từ lớp 1 đến lớp 12 đạt được cả chiều rộng và chiều sâu. Đây là một cuộc đổi mới toàn diện, không chỉ ở chương trình hay sách giáo khoa, mà trong toàn bộ cách tiếp cận dạy và học”.
Bộ trưởng cho biết, từ năm học 2026–2027, Việt Nam sẽ có một bộ SGK thống nhất dùng chung toàn quốc, kế thừa thành quả của giai đoạn xã hội hóa nhưng khắc phục bất cập, bảo đảm sự công bằng, thống nhất trong hệ thống.
Ông cũng khẳng định, thời gian tới, ngành sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong dạy và học, nhưng “phải có kiểm soát, định hướng và tính nhân văn".
Sau 5 năm, “cuộc đổi mới chương trình sách giáo khoa” không chỉ là thay những trang sách mới, mà là thay cách nghĩ, cách dạy, cách học. Giáo dục Việt Nam đang đi những bước vững chắc trên con đường xây dựng thế hệ công dân học tập – sáng tạo – nhân văn, sẵn sàng hội nhập thế giới.
