8 đặc trưng cơ bản của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam

(CLO) Theo Trưởng ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc, Nghị quyết Trung ương 6 khóa XIII khẳng định rõ 8 đặc trưng cơ bản của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Đây là một trong những điểm mới, nổi bật của Nghị quyết.

Ngày 5/12, Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt các Nghị quyết Hội nghị lần thứ 6, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, bằng hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.

Dự hội nghị có Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính; các nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch Quốc hội: Nguyễn Sinh Hùng, Nguyễn Thị Kim Ngân; Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng; các Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng; các đồng chí cán bộ chủ chốt các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các ban, bộ, ngành, tổ chức chính trị - xã hội trong toàn hệ thống chính trị.

8 dac trung co ban cua nha nuoc phap quyen xa hoi chu nghia viet nam hinh 1

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh TTXVN.

Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt Nghị quyết Hội nghị lần thứ 6, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII diễn ra trong 2 ngày. Đây là hội nghị có ý nghĩa hết sức quan trọng nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy đảng, đảng viên trong việc triển khai thực hiện các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và các giải pháp trọng tâm của các văn kiện Hội nghị Trung ương 6 khóa XIII.

Tại hội nghị, các đại biểu nghe ông Phan Đình Trạc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Nội chính Trung ương truyền đạt chuyên đề "Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới".

Theo Trưởng ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc, Nghị quyết Trung ương 6 lần này khẳng định rõ 8 đặc trưng cơ bản của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Đây là một trong những điểm mới, nổi bật của Nghị quyết.

Nghị quyết khẳng định nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo. "Đặc trưng này thể hiện tính đặc thù của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, phù hợp với hệ thống chính trị Việt Nam," Trưởng ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc nhấn mạnh.

Đặc trưng thứ hai của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Trưởng ban Nội chính Trung ương cho biết đây là nội dung nhằm thể chế hóa Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) và Điều 2 Hiến pháp năm 2013.

8 dac trung co ban cua nha nuoc phap quyen xa hoi chu nghia viet nam hinh 2

Ông Phan Đình Trạc, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương truyền đạt chuyên đề tại hội nghị. Ảnh TTXVN.

Đặc trưng thứ ba là quyền con người, quyền công dân được công nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật. Công nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân vừa là bản chất, vừa là mục tiêu của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, là giá trị cao cả của xã hội.

Đặc trưng thứ tư là nhà nước được tổ chức và hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật, quản lý xã hội bằng Hiến pháp và pháp luật. Đây là đặc trưng xuyên suốt bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp trong tổ chức và hoạt động của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Đặc trưng thứ năm là quyền lực nhà nước thống nhất, có sự phân công rành mạch, phối hợp chặt chẽ và kiểm soát hiệu quả giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp.

Đặc trưng thứ sáu là hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, nhân đạo, đầy đủ, kịp thời, đồng bộ, thống nhất, khả thi, công khai, minh bạch, ổn định, dễ tiếp cận, được thực hiện nghiêm minh và nhất quán.

Đặc trưng thứ bảy là bảo đảm tính độc lập của tòa án theo thẩm quyền xét xử, thẩm phán, hội thẩm xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật.

Đặc trưng thứ tám là tôn trọng và bảo đảm thực hiện các điều ước quốc tế mà nhà nước đã ký kết hoặc gia nhập, bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia-dân tộc trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên hợp quốc, pháp luật quốc tế.

Nhấn mạnh công cuộc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân, vì nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng qua hơn 35 năm đổi mới và hơn 30 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, đã đạt được những thành tựu rất quan trọng, Trưởng ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc nêu rõ 5 nhóm kết quả nổi bật đạt được.

Thứ nhất, nhận thức, lý luận về nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam ngày càng thống nhất, đầy đủ và sâu sắc hơn.

Thứ hai, hệ thống pháp luật đã được hoàn thiện một bước cơ bản; vai trò của pháp luật và việc thực thi pháp luật được chú trọng trong tổ chức, hoạt động của nhà nước và xã hội. Cơ chế phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp ngày càng rõ hơn và có chuyển biến tích cực.

Thứ ba, việc tổ chức và hoạt động của Quốc hội có nhiều đổi mới, chất lượng được nâng cao. Hoạt động của Chính phủ chủ động, tích cực, tập trung hơn vào quản lý, điều hành vĩ mô, tháo gỡ rào cản, kiến tạo phát triển. Cải cách hành chính, cải cách tư pháp có bước đột phá trên một số lĩnh vực. Tổ chức bộ máy của tòa án, viện kiểm sát, cơ quan điều tra, cơ quan thi hành án, cơ quan bổ trợ tư pháp tiếp tục được kiện toàn, chất lượng được nâng lên.

Thứ tư, quyền con người, quyền công dân theo Hiến định tiếp tục được cụ thể hóa bằng pháp luật và thực hiện tốt hơn trên thực tế; dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện được tăng cường. Hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội từng bước được đổi mới.

Thứ năm, mô hình nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam không ngừng được hoàn thiện, vận hành theo cơ chế "Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ," góp phần quan trọng vào những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử của sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Xem thêm

Quốc hội bỏ phiếu phê chuẩn bổ nhiệm Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải

Quốc hội bỏ phiếu phê chuẩn bổ nhiệm Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải

(CLO) Ngày 3/8, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã bỏ phiếu kín phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm ông Nguyễn Tiến Hải, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, quyền Bộ trưởng Bộ Nội vụ, giữ chức Bộ trưởng Bộ Nội vụ nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Thúc đẩy hợp tác Việt Nam - Hoa Kỳ trong phát triển công nghệ chiến lược và trí tuệ nhân tạo

Thúc đẩy hợp tác Việt Nam - Hoa Kỳ trong phát triển công nghệ chiến lược và trí tuệ nhân tạo

(CLO) Chiều 3/8, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long đã làm việc với Đoàn doanh nghiệp công nghệ Hoa Kỳ do ông Patrick Sweeney, Nhà sáng lập và Điều hành American Kestrel Group, làm Trưởng đoàn. Hai bên trao đổi về cơ hội hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược, trí tuệ nhân tạo (AI), hạ tầng số, viễn thông, dữ liệu và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

FDI là điểm sáng, xuất khẩu lập kỷ lục, Chính phủ quyết liệt thúc đẩy tăng trưởng

FDI là điểm sáng, xuất khẩu lập kỷ lục, Chính phủ quyết liệt thúc đẩy tăng trưởng

(CLO) Theo Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong, Người phát ngôn của Chính phủ, kinh tế vĩ mô tiếp tục ổn định, thu hút FDI tăng mạnh, giải ngân đầu tư công cải thiện và nhiều chỉ tiêu sản xuất, xuất khẩu lập kỷ lục là những điểm sáng trong bức tranh kinh tế - xã hội 7 tháng đầu năm 2026. 

Cả nước còn 48.078 thôn, tổ dân phố sau sắp xếp

Cả nước còn 48.078 thôn, tổ dân phố sau sắp xếp

(CLO) Bà Nguyễn Thị Hà - Thứ trưởng Bộ Nội vụ cho biết, đến nay, 34/34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã hoàn thành việc sắp xếp thôn, tổ dân phố theo đúng yêu cầu của Bộ Chính trị và Chính phủ. Kết quả, sau sắp xếp, số lượng thôn, tổ dân phố trên cả nước giảm từ 89.589 xuống còn 48.078, giảm 41.511 đơn vị, tương đương 46,33%.

Đổi mới truyền thông chính sách gắn với chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo

Đổi mới truyền thông chính sách gắn với chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo

(CLO) Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) đã bổ sung các quy định về mục đích, nội dung, hình thức, trách nhiệm truyền thông chính sách và quy định các phương thức phổ biến, giáo dục pháp luật mới gắn với ứng dụng công nghệ số, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo để tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận pháp luật.

Quyết liệt thể chế hóa chủ trương của Đảng, không để lỡ thời cơ phát triển của đất nước

Quyết liệt thể chế hóa chủ trương của Đảng, không để lỡ thời cơ phát triển của đất nước

(CLO) Đúng 8 giờ 30 phút ngày 3/8, Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI khai mạc trọng thể tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh: "Kỳ họp thể hiện quyết tâm chính trị, tinh thần chủ động, hành động quyết liệt, thực chất của Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan trong việc thể chế và thực thi ngay các chủ trương của Đảng, đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng của người dân, doanh nghiệp, không chậm trễ, không để lỡ thời cơ phát triển của đất nước”.

Hiểu đúng Nghị quyết 21 để không mắc 'bẫy' tâm lý trên thị trường chung cư

Hiểu đúng Nghị quyết 21 để không mắc 'bẫy' tâm lý trên thị trường chung cư

(CLO) Sau khi Nghị quyết số 21-NQ/TW được ban hành, thông tin về việc chung cư xây mới sẽ có thời hạn sử dụng đã tạo nhiều luồng ý kiến trên thị trường bất động sản. Theo các chuyên gia, điều người dân cần quan tâm không phải là tâm lý lo ngại "mất quyền sở hữu", mà là hiểu đúng quy định về niên hạn công trình, quyền tài sản và nghĩa vụ của chủ sở hữu. 

Chủ tịch Quốc hội: Bảo đảm pháp luật đi vào cuộc sống ngay từ ngày đầu có hiệu lực

Chủ tịch Quốc hội: Bảo đảm pháp luật đi vào cuộc sống ngay từ ngày đầu có hiệu lực

(CLO) Chiều 2/8, tại Nhà Quốc hội, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì Hội nghị gặp mặt các Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội, Tổ trưởng Tổ đảng để trao đổi, thống nhất một số nội dung trọng tâm trước Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.

Xây dựng Phú Quốc là nơi đáng sống, điểm đến an toàn đối với du khách

Xây dựng Phú Quốc là nơi đáng sống, điểm đến an toàn đối với du khách

(CLO) Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh yêu cầu phấn đấu xây dựng Phú Quốc trở thành đơn vị kiểu mẫu về an ninh, trật tự và văn minh đô thị; hướng tới mục tiêu "không ma túy, không tội phạm", là nơi đáng sống và là điểm đến an toàn đối với du khách trong và ngoài nước.

Cỡ chữ bài viết: