Vừa qua, theo đài truyền hình nhà nước Ả Rập Xê Út, Bộ trưởng Năng lượng Abdulaziz bin Salman công bố phát hiện mới về khoáng sản tại Hội nghị Toàn thể của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) ở Vienna.
Các nghiên cứu địa chất cho thấy khu vực Medina có những nơi chứa uranium với nồng độ đáng kể. Riyadh đồng thời đang đánh giá khả năng thu hồi uranium như một sản phẩm phụ từ ngành công nghiệp phốt phát quy mô lớn của nước này.
Tuy nhiên, con số 110 triệu tấn không đồng nghĩa với việc Ả Rập Xê Út đã phát hiện 110 triệu tấn uranium nguyên chất. Đây là khối lượng nguyên liệu hoặc quặng có chứa uranium. Lượng uranium thực tế có thể thu hồi còn phụ thuộc vào hàm lượng uranium trong quặng, điều kiện địa chất, công nghệ khai thác và đặc biệt là hiệu quả kinh tế của dự án.
IAEA cũng lưu ý rằng việc phát hiện các dấu hiệu hoặc nguồn quặng chứa uranium chưa đồng nghĩa với việc hình thành một nguồn tài nguyên có thể khai thác thương mại.
Dù vậy, phát hiện mới có ý nghĩa đáng kể đối với tham vọng năng lượng của Riyadh. Ả Rập Xê Út đang thúc đẩy kế hoạch đưa điện hạt nhân vào cơ cấu năng lượng quốc gia nhằm đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng và đa dạng hóa nguồn cung ngoài dầu khí.
Tháng 7 vừa qua, Ả Rập Xê Út và Mỹ ký thỏa thuận hợp tác hạt nhân dân sự, tạo khuôn khổ để các doanh nghiệp Mỹ cung cấp công nghệ và thiết bị hạt nhân cho Vương quốc này. Bộ Năng lượng Mỹ đánh giá đây là nền tảng cho một quan hệ đối tác hạt nhân có giá trị hàng tỷ USD và kéo dài nhiều thập kỷ.
Hiện Ả Rập Xê Út chưa sản xuất uranium và chưa có ngành công nghiệp làm giàu uranium trong nước. Vì vậy, nếu các nguồn quặng mới được chứng minh có hiệu quả khai thác, chúng có thể giúp Riyadh từng bước xây dựng chuỗi cung ứng nhiên liệu hạt nhân nội địa.
Bộ trưởng Abdulaziz khẳng định chương trình hạt nhân của Ả Rập Xê Út phục vụ mục đích hòa bình và sẽ được triển khai minh bạch với sự hợp tác của IAEA.
Phát hiện uranium cũng phù hợp với chiến lược rộng hơn của Riyadh nhằm giảm sự phụ thuộc vào dầu mỏ bằng cách phát triển ngành khai khoáng. Ả Rập Xê Út hiện là một trong những nước xuất khẩu phân bón phốt phát lớn trên thế giới và đang đẩy mạnh khai thác các khoáng sản quan trọng, trong đó có những nguyên liệu phục vụ các ngành công nghệ cao.
Nếu có thể khai thác hiệu quả, nguồn uranium trong nước sẽ trở thành một mắt xích quan trọng trong chiến lược này, giúp quốc gia này tận dụng tài nguyên khoáng sản để phục vụ chính nhu cầu năng lượng trong tương lai.
