Phải có một 'cú hích' lớn đối với báo chí
Chiều 19/6, tham giao thảo luận tại phiên 1 với chủ đề Báo chí Việt Nam trong kỷ nguyên mới: Tầm nhìn kiến tạo không gian phát triển thuộc Diễn đàn báo chí toàn quốc lần thứ II năm 2025, nói về kiến tạo không gian phát triển cho báo chí, TS Trần Đăng Tuấn - chuyên gia báo chí truyền thông cho rằng, hạ tầng cơ sở phát triển, thế giới tạo ra mạng internet, các mạng xã hội và không gian ấy quá lớn. "Báo chí đến lúc nào đấy đột ngột mới bảo rằng là nếu mà không nhảy vào những nơi mới đấy để bán cái sản phẩm của mình thì gay go", ông Tuấn nói.
Theo ông Tuấn, đối với cách tiêu thụ về thông tin của công chúng khác cách tiếp cận bằng phương pháp đóng gói thông tin. Người dân vẫn thích lên mạng xã hội đọc tin tức mặc dù không quá hay. "Chúng ta không tạo ra không gian, rồi đang chật vật để tìm cách để có chỗ của chúng ta trên không gian đó thì đúng hơn và chúng ta rất chật vật", ông Tuấn nhấn mạnh.
“Các tòa báo đấy muốn làm thì cũng làm gần như hết rồi đấy. Nào là app, mạng xã hội, các trang web tồn tại từ lâu và có thời kỳ thấy tưởng là rất rực rỡ nhưng bức tranh hiện nay là như thế nào?”, ông Trần Đăng Tuấn nêu vấn đề và cho biết, lượng truy cập của nhiều cơ quan báo chí thuộc Top đầu cũng bị sụt giảm do nhiều yếu tố tác động.
Từ đó, ông Trần Đăng Tuấn cho rằng, hiện nay không phải là báo chí đa nền tảng theo xu hướng mà phải có một cú hích lớn đối với báo chí.
"Chúng ta không nên loay hoay về 'chỗ bán' nữa, mà cần quan tâm đến cốt lõi, đó là: Phải nâng cao chất lượng báo chí. Báo chí chỉ có một con đường đi là trở thành một nguồn khả tín, mang tính khai mở để mang lại giá trị để sau tất cả, bạn đọc phải tìm đến", ông Tuấn nêu rõ.
Bên cạnh đó, ông Trần Đăng Tuấn cũng cho rằng, các cơ quan báo chí cũng nên nghĩ tới việc kết hợp với các hoạt động truyền thông, thăm dò dư luận xã hội... để đa dạng hóa và tăng nguồn thu. "Chúng ta có rất nhiều cách làm. Nhưng đi xa, hay đi gần thì cuối cùng vẫn phải quay về câu chuyện cốt lõi là báo chí chất lượng", ông Tuấn nhấn mạnh.
3 điều mà ứng dụng AI trong nghề báo phải luôn nhớ
Chia sẻ về ứng dụng AI vào trong báo chí, chuyên gia Hoàng Nam Tiến - Phó Chủ tịch Hội đồng Trường đại học FPT cho rằng, hiện nay AI đưa tin vượt trội so với bất kỳ nhà báo nào.
Theo ông Tiến, chỉ cần chạy một ứng dụng theo tiếng Anh tạm gọi là Social Listening AI - lắng nghe trên mạng xã hội bằng AI và nó là một nhân viên số.
“Bạn giao dịch vụ cho AI về bất kỳ đề tài nào thì trung bình là nó quét đâu đó 15 phút một lần; nó lọc thông tin và nó lập tức tạo thành bản tin. Cũng ngay lập tức bằng AI tạo nên được MC, những người nói như thật luôn về bản tin đó”, ông Tiến nói.
Tuy nhiên, theo ông Hoàng Nam Tiến, AI - trí tuệ nhân tạo không phải là đối thủ con người nếu cần có bài báo điều tra, những bài viết với những câu chữ động chạm. Những AI kể cả được huấn luyện có thể đảo đọc rất nhiều nhưng mà không hiệu quả khi thực hiện các nội dung này.
Ông Hoàng Nam Tiến cũng chia sẻ 3 điều mà AI trong nghề báo phải luôn nhớ. Cụ thể, điều thứ nhất là AI không biết tò mò. Theo đó, AI có thể tổng hợp, phân tích tất cả các nguồn rất giỏi nhưng không biết tò mò. Cùng một con số AI không tò mò tại sao có con số đấy. Tức là AI chưa biết vấn đề về gọi là nhân quả.
Điều thứ hai, AI bắt chước sáng tạo rất tốt nhưng không biết sáng tạo. AI không biết điều tra từ những nội dung.
Điều thứ ba là trí tuệ cảm xúc. “Nếu như những dòng chữ tâm huyết của các bạn chạm đến ai đấy, cảm thấy ai đó phải khóc vì những dòng bạn viết thì hoàn toàn yên tâm. Như vậy AI là cánh tay nối dài của trí tuệ con người. Nếu như các bạn không cố gắng thì chắc AI sẽ thay thế bạn. Và khả năng lớn là giống như là Tổng Bí thư Tô Lâm nói, 65% công việc chúng ta đang làm hiện nay sẽ bị công nghệ thay thế năm tới”, ông Tiến nói.
