Chiều 19/6, tại Diễn đàn báo chí toàn quốc lần thứ II (trong khuôn khổ Hội Báo toàn quốc năm 2025), phiên thứ nhất với chủ đề Báo chí Việt Nam trong kỷ nguyên mới: Tầm nhìn kiến tạo không gian phát triển. Nhiều chuyên gia đã có những tham luận chất lượng, bài thuyết trình đóng góp ý kiến cho Diễn đàn.
Độc giả vẫn phải tìm một điểm nương tựa, một điểm neo đậu niềm tin
Phát biểu tại phiên thảo luận, PGS.TS Lê Hải Bình, Ủy viên dự khuyết Ban chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch chia sẻ về vận động của báo chí và truyền thông thế giới.
Theo ông Lê Hải Bình, điểm lại tiến trình phát triển thì thấy rằng báo chí trên thế giới đã vận động qua một số những giai đoạn từ đầu thế kỷ 21 đến nay và đặc điểm của nó là rất nhanh.
"Nếu như trước kia mỗi giai đoạn vận động của báo chí truyền thông toàn cầu nó đi qua vài chục năm thì bây giờ rất nhanh. Giai đoạn chuyển giao cũng chính là giai đoạn chuyển giao từ thiên niên kỷ cũ sang thiên niên kỷ mới thì thấy sự xuất hiện của câu chuyện internet, câu chuyện của website, và sau đó là câu chuyện tích hợp đa phương tiện và đa nền tảng. Cũng chính từ lúc này cái tòa soạn hội tụ bắt đầu xuất hiện", ông Bình cho biết.
Cũng theo PGS. TS Lê Hải Bình, sau một giai đoạn chuyển đổi số rất mạnh mẽ, bắt đầu từ những năm 2018, 2019, 2020, cho đến khi Covid-19 tác động và đặc biệt là sự phát triển của khoa học & công nghệ đã dẫn đến một giai đoạn phát triển hiện tại rất nhanh. Đó là câu chuyện về bước đi rất nhanh của báo chí thế giới.
Đáng chú ý, theo Thứ trưởng Thường trực Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch, báo chí thế giới phát triển rất nhanh và chịu sự tác động của cách mạng khoa học & công nghệ lần thứ tư cũng như các hình thức truyền thông mới rất mạnh mẽ đã đặt ra những thách thức rất nặng nề. Tuy nhiên, người dùng, độc giả trên thế giới vẫn phải tìm một điểm nương tựa hay là một điểm neo đậu niềm tin, vẫn còn 40% người vẫn mong chờ tìm về báo chí chính thống...
Thứ hai, theo ông Lê Hải Bình đó là nhiều người vẫn có một mong ước là được cầm trên tay tờ báo in, được ngửi mùi mực tỏa ra từ những tờ báo mới. "Và câu chuyện đó là rất mừng là không chỉ ở những độc giả lớn tuổi mà cả ở lớp trẻ. Ở phần phim khai mạc trọng thể Diễn đàn thì chúng ta cũng được nhà báo Lê Quốc Minh - Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam giới thiệu clip mà tôi cho rằng là nó sẽ trở thành một nguồn động viên to lớn đối với nhà báo chúng ta; đó là đoàn người xếp hàng dài gần 1 km chủ yếu là thanh niên đến chờ để nhận ấn phẩm đặc biệt của Báo Nhân dân nhân kỷ niệm 50 năm ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2025). Câu chuyện này để cho thấy chúng ta vẫn còn những niềm tin to lớn trong câu chuyện phát triển báo chí Việt Nam", ông Bình chia sẻ.
Những đặc điểm riêng có của báo chí cách mạng Việt Nam
Về báo chí Việt Nam, theo ông Lê Hải Bình, Diễn đàn báo chí toàn quốc lần này được tổ chức trong khuôn khổ Hội Báo toàn quốc năm 2025. Còn Hội Báo lần này thì tổ chức như một sự kiện quan trọng để kỷ niệm 100 năm Ngày báo chí cách mạng Việt Nam.
Trong câu chuyện 100 năm, nhìn lại đã thấy đặc thù của báo chí cách mạng Việt Nam. Đầu tiên là tính cách mạng và sự quan tâm của Đảng, Nhà nước. "Chúng ta đang sống trong không khí rất tưng bừng ở Trung tâm Hội nghị quốc gia này là một minh chứng cho những chuyển động, sự quan tâm thể hiện bằng thể chế, cơ chế của Đảng, Nhà nước", ông Bình nhấn mạnh.
Theo Thứ trưởng Thường trực Lê Hải Bình, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch - cơ quan quản lý Nhà nước về báo chí cũng đang chịu trách nhiệm để hoàn thiện dự án Luật Báo chí và trong đó rất nhiều ý kiến cơ quan ban ngành từ Trung ương đến địa phương và Quốc hội đều bày tỏ ủng hộ và tạo điều kiện hết sức thuận lợi cho một không gian phát triển mới báo chí.
"Trong đó có câu chuyện tổ hợp báo chí, kinh tế báo chí, mở rộng nguồn thu của báo chí. Đó là ý thứ hai tôi thấy rất đặc thù của nền báo chí cách mạng Việt Nam", ông Bình nêu rõ.
PGS. TS Lê Hải Bình cũng cho biết, nhìn lại 100 năm thấy rằng rất tự hào về những đặc điểm riêng có của báo chí nước nhà với tính chiến đấu, tính bền bỉ, sự vươn lên.
"Trong giai đoạn kháng chiến, mỗi tờ báo được in ra được trả giá bằng máu xương của người làm báo. Muốn được một tờ báo đến được tay của độc giả tức là đồng bào ở trong vùng kháng chiến, đồng bào ở trong vùng bị địch chiếm đóng cũng là đổi lấy máu xương. Cái đó tạo nên sức sống mãnh liệt của báo chí cách mạng Việt Nam" ông Bình chia sẻ.
Ông Lê Hải Bình cho rằng, từ câu chuyện kỷ nguyên mới của báo chí toàn cầu và kỷ nguyên mới của đất nước như Tổng Bí thư Tô Lâm cũng đã chỉ ra là một kỷ nguyên phát triển thịnh vượng của dân tộc, cho nên khi nói về báo chí trong kỷ nguyên mới cần nghĩ đến câu chuyện thứ nhất là cần phục vụ cho chuyện gì? Tính phục vụ trước đó là tính cách mạng.
Thứ hai là làm gì để phát triển? bởi vì có phát triển thì mới phục vụ tốt được. "Từ hai câu chuyện đó thì tôi cũng rất mong là trong diễn đàn của chúng ta, người dẫn chương trình có thể khai thác được thêm những ý kiến phát biểu của các chuyên gia cả trong khía cạnh là công nghệ lẫn trong khía cạnh báo chí", ông Lê Hải Bình mong muốn.
