Tại tọa đàm "Những điểm mới trong Luật Báo chí sửa đổi năm 2025", bà Đinh Quỳnh Anh – Phó Ban Nghiệp vụ và Truyền thông, Hội Nhà báo Việt Nam đặt vấn đề từ bối cảnh rộng hơn của “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”, nơi báo chí không chỉ tiếp tục vai trò truyền thống mà còn phải thích ứng với những biến động mạnh mẽ của môi trường truyền thông số.
Phản ánh thực tiễn và định hướng dư luận
Theo bà Đinh Quỳnh Anh, báo chí cách mạng tiếp tục là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng – văn hóa, vừa phản ánh thực tiễn, vừa định hướng dư luận xã hội và góp phần thúc đẩy phát triển đất nước. “Báo chí là ‘tai mắt’ của nhân dân trong giám sát hoạt động của bộ máy nhà nước, doanh nghiệp và xã hội”, bà nhấn mạnh.
Tuy nhiên, môi trường truyền thông hiện nay đã thay đổi sâu sắc. Sự bùng nổ của internet và mạng xã hội khiến thói quen tiếp nhận thông tin của công chúng dịch chuyển nhanh chóng, đồng thời kéo theo nguy cơ lan truyền tin giả, thông tin sai lệch.
Trong bối cảnh đó, bà cho rằng báo chí chính thống không thể dừng lại ở việc cung cấp thông tin, mà phải đảm nhận vai trò cao hơn. “Báo chí phải cung cấp thông tin chính thống, đồng thời đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch”, bà nói, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng tác phẩm báo chí, bảo đảm tính định hướng và giá trị xã hội.
Từ thực tiễn đó, Luật Báo chí sửa đổi năm 2025 được nhìn nhận như một bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa yêu cầu xây dựng nền báo chí “chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại”. Theo bà Đinh Quỳnh Anh, đây không chỉ là sự hoàn thiện về mặt pháp lý mà còn là nền tảng để báo chí thích ứng tốt hơn với bối cảnh truyền thông số.
Ba trụ cột thay đổi: Từ quản lý, con người đến chuyển đổi số
Phân tích sâu hơn, bà Đinh Quỳnh Anh cho rằng Luật Báo chí sửa đổi năm 2025 tạo ra ba điểm đột phá mang tính nền tảng, trực tiếp tác động đến hoạt động báo chí.
Trước hết là việc hoàn thiện cơ chế quản lý và phát triển báo chí. Theo bà, Luật đã được thiết kế theo hướng linh hoạt hơn, tăng cường phân cấp, đồng thời mở rộng không gian hoạt động cho báo chí, đặc biệt là mô hình đa phương tiện. “Luật góp phần điều chỉnh hoạt động báo chí kịp thời trong bối cảnh khoa học, công nghệ và truyền thông phát triển nhanh chóng”, bà cho biết.
Một điểm đáng chú ý là việc bổ sung cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ và hỗ trợ tài chính cho báo chí trong các nhiệm vụ chính trị, thông tin đối ngoại và phục vụ vùng khó khăn. Theo bà, đây là yếu tố quan trọng để báo chí giảm áp lực về nguồn thu, hướng tới phát triển bền vững.
Trụ cột thứ hai được bà nhấn mạnh là nâng cao năng lực đội ngũ người làm báo. Trong kỷ nguyên mới, nhà báo không chỉ cần kỹ năng nghề nghiệp truyền thống mà còn phải làm chủ công nghệ, dữ liệu và ngoại ngữ. “Nhà báo cần được trang bị kiến thức công nghệ để đáp ứng yêu cầu hội nhập và chuyển đổi số”, bà nói.
Cùng với đó, yếu tố đạo đức nghề nghiệp tiếp tục được đặt ở vị trí trung tâm. Theo quy định mới, Hội Nhà báo Việt Nam có vai trò rõ ràng hơn trong việc bồi dưỡng, giám sát và xử lý vi phạm đạo đức nghề nghiệp. Điều này, theo bà, nhằm bảo đảm báo chí giữ vững niềm tin của công chúng trong bối cảnh thông tin ngày càng phức tạp.
Trụ cột thứ ba là yêu cầu hiện đại hóa và chuyển đổi số báo chí. Bà Đinh Quỳnh Anh khẳng định: “Chuyển đổi số đã trở thành vấn đề sống còn của báo chí”. Luật lần này đã bổ sung các chính sách phát triển báo chí gắn với công nghệ số, từ hạ tầng, nền tảng đến dữ liệu và ứng dụng công nghệ hiện đại.
Đáng chú ý, báo chí được mở rộng không gian hoạt động trên môi trường mạng, bao gồm việc xuất bản nội dung số và xây dựng các kênh trên nền tảng mạng xã hội. Theo bà Quỳnh Anh, đây là điều kiện quan trọng để báo chí tiếp cận công chúng hiệu quả hơn, đồng thời giữ vai trò định hướng thông tin trong không gian số.
Từ những thay đổi đó, bà Đinh Quỳnh Anh cho rằng để Luật thực sự đi vào cuộc sống, cần đồng bộ nhiều giải pháp, từ đào tạo nguồn nhân lực báo chí số, đổi mới mô hình tòa soạn, đến ứng dụng công nghệ như trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong sản xuất nội dung.
