"Trong gần 30 năm làm hồi sức cấp cứu, tôi từng tiếp nhận rất nhiều ca chấn thương nặng, nhưng đây là trường hợp đặc biệt nhất mà tôi từng gặp", đó là lời chia sẻ đầy trăn trở của Thượng tá, TS.BS Vũ Minh Dương, Chủ nhiệm Khoa Hồi sức Ngoại, Bệnh viện Quân y 103, khi nhắc về Dương Đức Hiếu (17 tuổi) đã bước qua ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết sau vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng khiến em mất gần như toàn bộ phần thân dưới.
Cuộc đại phẫu giành giật sự sống
Theo BS Dương, ngày nhập viện, Hiếu được chuyển đến trong tình trạng sốc chấn thương đặc biệt nặng. Bánh xe tải cán ngang vùng khung chậu khiến toàn bộ phần mềm, xương chậu, xương cùng bị dập nát, nhiều mạch máu lớn tổn thương. Bệnh nhân mất máu ồ ạt, rối loạn đông máu và suy đa cơ quan.
"Khi bệnh nhân vào viện, chúng tôi lập tức kích hoạt báo động đỏ toàn viện. Lúc đó, mục tiêu duy nhất là làm mọi cách để giữ được tính mạng cho cháu. Thực sự, thời điểm ấy hầu như ai cũng nghĩ cơ hội sống là vô cùng mong manh", BS Dương nhớ lại.
Ngay trong đêm, nhiều chuyên khoa được huy động phối hợp cấp cứu. Ê-kíp vừa hồi sức tích cực, vừa tiến hành cuộc đại phẫu kéo dài gần 5 giờ để cầm máu, xử trí những tổn thương không còn khả năng bảo tồn, đồng thời cắt bỏ toàn bộ phần mô dập nát nhằm cứu sống bệnh nhân.
Sau ca mổ, Hiếu tiếp tục được điều trị tại Khoa Hồi sức Ngoại trong tình trạng nguy kịch. Sốc mất máu, suy đa tạng cùng nguy cơ nhiễm khuẩn luôn thường trực, khiến mỗi giờ trôi qua đều là cuộc chiến sinh tử.
"Từng ngày, từng giờ chúng tôi phải theo dõi sát sao. Không ai dám khẳng định cháu sẽ vượt qua được", BS Dương chia sẻ.
Ánh mắt khiến cả ê-kíp quyết tâm không bỏ cuộc
Điều khiến vị bác sĩ có gần ba thập kỷ gắn bó với hồi sức cấp cứu không chỉ là mức độ tàn khốc của chấn thương, mà còn là nghị lực sống mãnh liệt của cậu thanh niên 17 tuổi.
Những ngày đầu sau phẫu thuật, Hiếu chưa biết mình đã mất hoàn toàn phần thân dưới.
"Câu đầu tiên cháu hỏi tôi là: 'Bác ơi, chân của cháu còn hoạt động được không?'. Nghe câu hỏi ấy, chúng tôi thực sự nghẹn lại. Lúc đó chỉ biết động viên cháu yên tâm điều trị", BS Dương kể.
Dù phải chịu đựng những cơn đau dữ dội, Hiếu vẫn luôn giữ tinh thần lạc quan.
"Ánh mắt cháu rất sáng, rất sắc. Cháu cắn răng chịu đau nhưng vẫn cố gắng mỉm cười. Tôi luôn có cảm giác cháu rất khát khao được sống", BS Dương nói.
Chính ánh mắt ấy đã tiếp thêm quyết tâm cho cả tập thể y bác sĩ. Không chỉ bác sĩ hồi sức, phẫu thuật viên hay điều dưỡng, mà ngay cả nhân viên vệ sinh mỗi lần vào phòng bệnh cũng dành cho Hiếu sự yêu thương đặc biệt và mong em sớm hồi phục.
Rồi từng ngày trôi qua, những tín hiệu tích cực dần xuất hiện. Huyết động ổn định hơn, các chỉ số cải thiện, Hiếu được rút ống nội khí quản và bắt đầu trò chuyện với mọi người.
"Đó giống như một điều kỳ diệu. Cháu hồi phục từng ngày, dù phía trước vẫn còn rất nhiều thử thách", BS Dương chia sẻ thêm.
Cuộc chiến sau ca mổ còn gian nan hơn
Theo BS Dương, giành lại sự sống mới chỉ là bước khởi đầu. Thách thức lớn nhất sau đó là xử lý những tổn thương quá rộng ở vùng khung chậu và tầng sinh môn.
Để cứu sống bệnh nhân, các bác sĩ buộc phải cắt bỏ toàn bộ cơ quan sinh dục ngoài, bàng quang; đưa hai niệu quản ra thành bụng và làm hậu môn nhân tạo.
"Điều khó nhất là gần như không còn mô lành để che phủ vết thương. Chúng tôi phải cắt lọc mô hoại tử nhiều lần, kết hợp hút áp lực âm và chăm sóc từng chút một để chờ mô hạt phát triển", BS Dương cho biết.
Điều khiến ông nhẹ nhõm là những biến chứng nghiêm trọng nhất đã không xảy ra.
"Ban đầu chúng tôi lo nhất là vết mổ sẽ bục, các tạng ổ bụng sa ra ngoài. Nhưng rất may điều đó không xảy ra. Các tổ chức còn lại dần liền lại từng ngày", ông nói.
Khi tình trạng ổn định hơn, Bệnh viện Quân y 103 đã phối hợp với Bệnh viện Bỏng quốc gia Lê Hữu Trác tiếp tục chăm sóc và phục hồi các tổn thương phần mềm cho Hiếu.
Trong gần 30 năm làm nghề, BS Dương cho biết, ông từng điều trị nhiều ca đa chấn thương, cắt cụt chi hay tổn thương cực kỳ phức tạp. Tuy nhiên, bệnh nhân mất gần như toàn bộ phần thân dưới như Hiếu là trường hợp đầu tiên.
"Đây là ca đầu tiên chúng tôi gặp có mức độ tổn thương như vậy. Sau cấp cứu, chúng tôi còn tham khảo thêm tài liệu quốc tế, trao đổi với nhiều đồng nghiệp để tìm giải pháp điều trị và phục hồi lâu dài", BS Dương bộc bạch.
Người mẹ kiên cường và cậu bé không chịu đầu hàng số phận
Sau gần ba tuần điều trị tại Khoa Hồi sức Ngoại, Hiếu được chuyển sang Bệnh viện Bỏng quốc gia Lê Hữu Trác.
Ngày chuyển viện vẫn là ký ức khó quên với cả ê-kíp.
"Tôi vẫn nhớ hôm ấy, cháu ngồi trên xe đẩy, giơ tay chào tất cả mọi người. Thực sự lúc mới tiếp nhận, chúng tôi nghĩ cháu gần như không có cơ hội sống", BS Dương xúc động.
Dù Hiếu không còn điều trị tại khoa, ông vẫn thường xuyên gọi điện hỏi thăm. Có lần, đồng nghiệp gửi cho ông đoạn video ghi lại cảnh Hiếu đang tập luyện phục hồi chức năng.
Theo BS Dương, khi biết mình mất hoàn toàn phần thân dưới, Hiếu không gào khóc trước mặt các bác sĩ. Người giúp em vượt qua cú sốc lớn nhất chính là mẹ.
"Khoa Tâm thần có hỗ trợ tâm lý, nhưng người động viên hiệu quả nhất là mẹ của cháu. Chị rất nghị lực. Có lần chị tâm sự rằng Hiếu từng đòi bác sĩ trả lại đôi chân cho mình. Làm mẹ, ai nghe cũng đau lòng, nhưng trước mặt con, chị luôn cố gắng mạnh mẽ", BS Dương kể.
"Cứu được cháu mới chỉ là bước đầu"
Điều khiến vị bác sĩ trăn trở nhất lúc này không còn là chuyên môn, mà là hành trình phía trước của cậu thiếu niên 17 tuổi.
"Tôi rất mong Hiếu có thể tự tin hòa nhập cuộc sống. Cháu vẫn còn đôi tay khỏe, trí tuệ hoàn toàn bình thường. Tôi nghĩ cháu hoàn toàn có thể học công nghệ thông tin, truyền thông hoặc một nghề phù hợp để làm việc trên máy tính", BS Dương tâm sự.
Ông cho biết đã tìm hiểu nhiều mô hình phục hồi chức năng trên thế giới dành cho những người có hoàn cảnh tương tự, với hy vọng sau này Hiếu sẽ được hỗ trợ bằng các thiết bị chuyên dụng để học tập và làm việc.
"Điều quan trọng nhất không phải chỉ là cứu sống cháu mà là giúp cháu tiếp tục sống có ý nghĩa", ông nói.
Nhìn lại gần ba thập kỷ làm nghề, BS Dương cho rằng y học có thể đưa bệnh nhân vượt qua cửa tử, nhưng chính ý chí mới là yếu tố quyết định để họ bước tiếp.
"Chúng tôi có thể phẫu thuật, hồi sức và chăm sóc vết thương. Nhưng người giúp Hiếu vượt qua nghịch cảnh cuối cùng vẫn là chính cháu. Tôi hy vọng câu chuyện này sẽ truyền thêm động lực cho nhiều người đang đối mặt với biến cố. Chừng nào còn không buông xuôi, chừng đó vẫn còn hy vọng", bác sĩ Dương nhắn nhủ.
