Tại Bệnh viện Bạch Mai, các bác sĩ phát hiện nguyên nhân là khối u bao dây thần kinh hiếm gặp chèn ép tủy cổ và thực hiện thành công ca vi phẫu giúp người bệnh từng bước đứng dậy, tập đi trở lại.
8 tháng tuyệt vọng vì căn bệnh không tìm ra nguyên nhân
Bi kịch của chị N. (39 tuổi, quốc tịch Lào) bắt đầu ngay sau lần sinh con thứ 5. Ban đầu chỉ là cảm giác yếu hai chân, nhưng chỉ trong thời gian ngắn, tình trạng tiến triển thành liệt hoàn toàn hai chi dưới, mất cảm giác từ ngực trở xuống và không còn khả năng kiểm soát đại, tiểu tiện.
Từ một người khỏe mạnh, mọi sinh hoạt của chị đều phụ thuộc hoàn toàn vào người thân.
Gia đình đưa chị đến nhiều cơ sở y tế tại Lào, từ bệnh viện tuyến huyện đến Bệnh viện Hà Nội - Viêng Chăn, song nguyên nhân vẫn là một ẩn số. Khi y học chưa tìm được lời giải, gia đình từng tin rằng chị bị "trúng gió, trúng độc" và tìm đến nhiều phương pháp cúng bái trong tuyệt vọng.
Suốt 8 tháng nằm liệt giường, tài sản trong nhà lần lượt đội nón ra đi. Khi gần như không còn hy vọng, một người Việt Nam đang làm việc tại Lào đã động viên gia đình đưa chị sang Bệnh viện Bạch Mai điều trị.
Hai vợ chồng quyết định bán 7 con bò cuối cùng, gom được khoảng 50 triệu đồng để sang Việt Nam với hy vọng mong manh cứu lấy đôi chân.
Khối u gần 4 cm "ẩn mình" trong tủy cổ
Ngay khi tiếp nhận, các bác sĩ Khoa Chấn thương Chỉnh hình và Cột sống chỉ định chụp cộng hưởng từ (MRI) cột sống cổ.
Kết quả khiến ê-kíp bất ngờ: người bệnh có khối u bao dây thần kinh (Schwannoma) dài gần 4 cm, rộng khoảng 1,5 cm, nằm trong ống sống cổ từ C5 đến C7, chèn ép nghiêm trọng tủy sống, gây phù tủy tiến triển và đã xuất hiện vùng hoại tử ở trung tâm.
Theo TS.BS Nguyễn Văn Trung, Trưởng khoa Chấn thương Chỉnh hình và Cột sống, đây là trường hợp hiếm gặp khi khối u vùng tủy cổ chỉ bộc lộ rõ sau sinh.
Ông cho biết có ba yếu tố khiến bệnh bùng phát trong thai kỳ và sau sinh, gồm thể tích tuần hoàn và áp lực tĩnh mạch tăng cao gây phù tủy; áp lực rặn khi chuyển dạ làm tăng áp lực trong ống sống; cùng với những thay đổi nội tiết có thể thúc đẩy khối u phát triển.
"Bệnh viện từng điều trị nhiều trường hợp u trong ống sống, nhưng đây là lần đầu gặp khối u Schwannoma lớn ở tủy cổ với thời gian chèn ép kéo dài tới 8 tháng sau sinh. Nguy cơ để lại tổn thương thần kinh vĩnh viễn là rất cao", BS Trung cho biết.
Ca vi phẫu từng milimet giành lại đôi chân cho người mẹ
Sau hội chẩn, các bác sĩ quyết định phẫu thuật giải ép tủy cổ bằng đường mổ phía sau.
Theo BSCKII Nguyễn Đức Hoàng, Phó Trưởng khoa Chấn thương Chỉnh hình và Cột sống, khó khăn lớn nhất không nằm ở kích thước khối u mà ở việc tủy sống đã bị chèn ép quá lâu.
"Tủy cổ phù nề và cực kỳ nhạy cảm. Chỉ một rung động rất nhỏ hoặc thao tác thiếu chính xác dưới kính hiển vi cũng có thể gây tổn thương thần kinh không thể hồi phục", bác sĩ chia sẻ.
Toàn bộ ca mổ được thực hiện dưới kính vi phẫu. Ê-kíp lần lượt mở giải ép ống sống, bóc tách khối u trong không gian rất hẹp, đồng thời bảo tồn tối đa hệ thống mạch máu nuôi tủy và các rễ thần kinh trước khi khâu phục hồi màng tủy.
Nỗ lực của ê-kíp nhanh chóng mang lại kết quả ngoài mong đợi.
Chỉ 48 giờ sau phẫu thuật, người bệnh đã có thể tự nhấc và cử động hai chân. Cơ lực cải thiện từ gần như bằng 0 lên mức 3-4. Sau một tuần, chị được rút sonde tiểu, lấy lại hoàn toàn khả năng tự chủ đại, tiểu tiện và hiện đã có thể tự đứng, tập đi.
"Điều hạnh phúc nhất với chúng tôi không chỉ là hoàn thành một ca mổ khó, mà là nhìn thấy người bệnh lấy lại khả năng tự chăm sóc bản thân và có cơ hội trở về với gia đình", BSCKII Hoàng chia sẻ.
"Gia đình tôi ở quê đều bật khóc"
Do hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, trong thời gian điều trị, chị N. còn nhận được sự hỗ trợ của cộng đồng người Việt Nam đang sinh sống và làm việc tại Lào.
Sau phẫu thuật, các bác sĩ tiếp tục xây dựng chương trình phục hồi chức năng, dinh dưỡng và tập vận động nhằm giúp người bệnh sớm trở lại cuộc sống bình thường.
Qua người phiên dịch, chị N. nghẹn ngào cho biết, trước đây chị từng nghĩ mình sẽ không bao giờ có thể đứng dậy.
"Giờ tôi đã tự đi lại được. Gia đình ở quê nhà khi biết tin đều bật khóc. Tôi xin cảm ơn các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai và những người đã giúp đỡ gia đình tôi", chị xúc động nói.
Đánh giá về ca bệnh, PGS.TS.BS Đào Xuân Cơ, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, cho rằng đây là minh chứng cho năng lực điều trị các bệnh lý thần kinh - cột sống phức tạp cũng như sự phối hợp hiệu quả giữa nhiều chuyên khoa.
Theo ông, việc điều trị thành công cho người bệnh quốc tịch Lào không chỉ khẳng định năng lực chuyên môn của bệnh viện mà còn góp phần nâng cao uy tín của y tế Việt Nam trong khu vực.
Các bác sĩ cũng khuyến cáo, không nên chủ quan với các biểu hiện đau cổ kéo dài, tê bì tay chân, yếu chi, đi lại mất thăng bằng hoặc rối loạn đại, tiểu tiện sau sinh. Đây có thể là dấu hiệu của các bệnh lý tủy sống nguy hiểm cần được phát hiện và can thiệp sớm trước khi để lại tổn thương thần kinh không thể hồi phục.
