Trong làn sóng chuyển đổi số, báo chí đang bước vào giai đoạn chuyển mình sâu sắc với sự xuất hiện của AI Agent (tác nhân AI) - các hệ thống có khả năng tự động hóa, nhận thức dữ liệu và thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập. Nếu trước đây AI chỉ hỗ trợ từng khâu riêng lẻ, thì nay, AI Agent đang góp phần tái cấu trúc toàn bộ quy trình sản xuất nội dung theo hướng thông minh, chủ động và liên kết chặt chẽ hơn.
Từ thu thập dữ liệu, kiểm chứng thông tin đến viết và tối ưu nội dung, AI không chỉ đóng vai trò công cụ hỗ trợ mà đã tham gia trực tiếp vào chuỗi giá trị báo chí. Sự chuyển dịch này cho thấy mô hình tòa soạn mới đang hình thành, nơi con người và AI cùng vận hành như một lực lượng lao động thống nhất, mở ra cả cơ hội lẫn thách thức cho nghề báo.
Chia sẻ tại sự kiện, ông Đinh Trần Tuấn Linh, nhà sáng lập Công ty Công nghệ Unikon cho biết, nền tảng AI mà đơn vị triển khai cho Báo Công Thương là hệ thống thế hệ mới, được thiết kế riêng cho tòa soạn. Điểm khác biệt lớn nhất là chuyển từ cách làm việc riêng lẻ sang mô hình vận hành dựa trên một nguồn dữ liệu chung và hệ thống AI thống nhất.
Theo ông Linh, khi đó phóng viên không còn phải tập trung vào việc sử dụng AI như thế nào, mà có thể dành thời gian nâng cao chuyên môn, chất lượng nội dung. Đây là bước chuyển sang “AI workforce” - lực lượng lao động dựa trên AI, giúp thay đổi mặt bằng chuyên môn và hướng tới mô hình tòa soạn hiện đại.
Sau khi ứng dụng nền tảng này, toàn bộ quy chuẩn, tài liệu và tri thức được tập trung vào một hệ thống dữ liệu trung tâm, giúp đảm bảo chất lượng đầu ra ổn định và giảm bớt các công việc lặp lại. Những khâu như đánh giá nguồn tin, kiểm chứng thông tin hay báo cáo hành chính đều có thể được AI hỗ trợ, từ đó giúp phóng viên tập trung hơn vào làm tin, viết bài.
Theo đại diện Unikon, trên thế giới, xu hướng ứng dụng AI trong báo chí đã xuất hiện, song tại Việt Nam, phần lớn cơ quan báo chí vẫn dừng ở mức đào tạo hoặc ứng dụng AI ở một số khâu. "Việc Báo Công Thương đưa AI trở thành nền tảng vận hành cốt lõi được xem là bước đi đột phá, mang tính thử nghiệm và định hướng tương lai", ông Linh nói.
Trước băn khoăn AI có thể thay thế phóng viên hay không, ông Linh khẳng định điều này khó xảy ra. AI được tạo ra để hỗ trợ con người, giống như ô tô giúp con người di chuyển nhanh và hiệu quả hơn, chứ không thay thế nhu cầu di chuyển. Vì vậy, phóng viên không cần chạy đua với AI, mà cần biết cách tận dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả công việc.
Theo ông Linh, AI Agent không phải đích đến, mà là điểm khởi đầu cho một cách làm báo mới. Khi các công việc lặp lại được tự động hóa, giá trị cốt lõi của người làm báo càng được đề cao, đó là tư duy, bản lĩnh, góc nhìn và trách nhiệm xã hội.
Trong môi trường tòa soạn vận hành trên nền tảng AI, phóng viên không bị thay thế mà phải không ngừng nâng cấp bản thân, bởi chính chiều sâu và chất lượng nội dung mới là yếu tố quyết định.
Việc tiên phong ứng dụng AI Agent không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà còn là bước thử nghiệm cho tương lai của báo chí Việt Nam trong kỷ nguyên số. Khi AI trở thành một phần của lực lượng lao động, nghề báo sẽ không mất đi, mà đang bước vào chu kỳ phát triển mới, nơi con người và AI cùng kiến tạo giá trị thông tin một cách sâu sắc và bền vững hơn.
