Báo giấy - món ăn tinh thần không thể thiếu trong thời đại số

(CLO) Trong quá trình bùng nổ các phương tiện truyền thông gắn với ứng dụng công nghệ hiện đại. Báo giấy vẫn giữ vai trò không thể thiếu trong một bộ phận độc giả trung thành. Báo giấy luôn tự đổi mới để bắt nhịp với quá trình thay đổi của báo chí cũng như thị hiếu của công chúng.

Mong chờ báo giấy ra hàng ngày

Trong quá trình bùng nổ các phương tiện truyền thông, kênh thông tin báo giấy vẫn giữ vai trò quan trọng, là món ăn hàng ngày của người dân khi họ vẫn duy trì thói quen cầm tờ báo giấy lên đọc. Hệ thống phát hành báo giấy vẫn được đưa về cơ sở, thậm chí là thôn bản theo đường bưu điện, chuyển phát nhanh hay người đưa thư truyền thống.

Luôn có thói quen đọc báo vào buổi sáng, ông Nguyễn Văn Giang (Hà Đông – Hà Nội) sau khi về nghỉ hưu năm 1997, nhiều thời gian rảnh ông bắt đầu đặt báo giấy và tìm kiếm thông tin trên báo giấy. Ông cho biết “người dân như chúng tôi đón nhận hàng ngày, hàng giờ. Từ khi chưa có smartphone, mạng 3g, internet cho đến bây giờ tôi vẫn giữ thói quen với báo giấy, để biết thông tin về đời sống xã hội, dòng sự kiến, đặc biệt những chính sách của Đảng và nhà nước”.

Ông Nguyễn Văn Giang (Hà Đông – Hà Nội) vẫn giữ thói quen đọc báo hàng ngày.

Ông Nguyễn Văn Giang (Hà Đông – Hà Nội) vẫn giữ thói quen đọc báo hàng ngày.

Không chỉ ông Nguyễn Văn Giang, nhiều người là cán bộ về hưu, Đảng viên, người lao động vẫn có thói quen sử dụng báo giấy như một món ăn tinh thần quan trọng. Ông Bụi Trọng Tố, quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chinh được con gái cho smartphone để tiện liện lạc và có thể đọc báo, nhưng theo ông:  “Tôi vẫn giữ thói quen đọc báo giấy vì nó không cần cầu kỳ như anh smartphone, cầm trên tay không bị nóng, mỏi tay. Báo giấy thân thiện, mở ra đóng vào dễ dàng, không sợ mất, không sợ hại mắt...ngửi mùi mực quen thuộc nó mang lại cho mình cảm giác thư thái, nhẹ nhành khi đọc”.

Thực tế cho thấy trong xu thế mọi người, mọi nhà sử dụng công nghệ để tiếp cận thông tin nhanh nhất, thì vẫn còn một bộ phận không nhỏ người dân trung thành với báo giấy. Việc duy trì thói quen sử dụng báo giấy để nắm bắt thông tin giúp họ không bị lệ thuộc vào công nghệ, không bị mặt trái của công nghệ làm ảnh hưởng đến sức khỏe.

Đã có những trường hợp, người dùng lạm dụng công nghệ để theo dõi tin tức và bị “rơi” vòng xoáy vô định của thông tin trên mạng. Đến lúc họ cảm thấy tất cả thông tin trên mạng đều vô bổ, nhiều quảng cáo sáo rỗng và cuối cùng mất quá nhiều thời gian, thậm chí có hại cho mắt, cho trí não nên họ đã quay trở lại báo giấy và coi báo giấy như một phần không thể thiếu.

Báo giấy vẫn giữ vai trò không thể thiếu

Trong thời đại mạng xã hội phát triển nhanh như vũ báo, một bài viết được sản xuất trên nền tảng mạng xã hội chỉ một giờ sau là có thể hàng nghìn người đọc, chia sẻ, nhất là những vẫn đề được dư luận quan tâm.

Nhiều báo giấy cũng dựa vào mạng xã hội để khai thác tham khảo những thông tin mà xã hội đang quan tâm. Tuy nhiên không thể khai thác ở trên mạng để đưa vào tin bài, phóng viên báo giấy cần khai thác ở hiện trường, đến tận nơi xảy ra sự kiện đó để lấy thông tin số liệu xác thực nhất.

Cán bộ, đảng viên xã Chư Kbô (huyện Krông Búk) dành thời gian mỗi buổi sáng để đọc Báo Đắk Lắk. Ảnh Lê Thành

Cán bộ, đảng viên xã Chư Kbô (huyện Krông Búk) dành thời gian mỗi buổi sáng để đọc Báo Đắk Lắk. Ảnh Lê Thành

Báo giấy vẫn phát triển cùng với báo điện tử để hỗ trợ nhau, thực tế các cơ quan đều tồn tại hai hình thức là báo điện tử và báo giấy. Tuy nhiên nội dung hai tờ báo cũng cần có sự khác nhau để thu hút độc giả. Báo giấy phải súc tích, gọn gàng, nhưng nó cũng phải thể hiện được tính kịp thời ngang với báo điện tử. Nếu thông tin không có gì mới thì người ta sẽ xem thông tin ở trên mạng.

Nhà báo Nguyễn Văn Phú, Phó Chủ tịch Hội nhà báo Đắk Lắk, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nhà báo Việt Nam cho biết: Báo giấy vẫn phải tồn tại, chỉ có điều làm sao thay đổi về hình thức trình bày, cách thức thể hiện nội dung, hình ảnh cũng phải bắt mắt hơn, thông tin cũng phải nhanh nhậy kịp thời.

"Báo giấy hôm nay ghi nhận thì sớm nhất hôm sau mới ra báo nên thông tin sẽ bị chậm. Muốn cho người ta đọc thì bắt buộc thông tin phải nhanh ngọn súc tích, chính xác hơn. Ngoài ra, báo giấy thì diện tích có hạn nên đòi hỏi việc thể hiện càng phải gọn gàng, bắt mắt hơn” - nhà báo Nguyễn Văn Phú chia sẻ.

Thực tế cho thấy, ở các vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc, chưa có internet, nhiều nơi cũng có mạng 3g, 4g, việc sắm smartphone còn chưa phổ biến cho nên báo giấy đưa đến đồng bào ở xa cũng rất cần thiết. Báo giấy vẫn phải tồn tại, vẫn là kênh quan trọng đưa chủ trương, đường lối chính sách pháp luật đến với người dân, đồng thời góp phần định hướng dư luận xã hội.

Báo giấy đã, đang và sẽ là món ăn tinh thần không thể thiếu trong những giờ phút thư giãn của mọi người, mọi gia đình. Báo giấy cùng những sự kiện lớn của đất nước trong thời gian gần đây đã góp phần không nhỏ trong việc đáp ứng nhu cầu về thông tin giải trí của nhiều đối tượng khán giả. Sức hấp dẫn của báo giấy không chỉ ở mức độ lan tỏa lớn rộng khắp mà còn chất lượng nội dung được nâng lên ở mỗi số báo phát hành.

Làm mới để hòa vào dòng chảy báo chí hiện đại

Bên cạnh việc có được một bộ phận lớn những độc giả trung thành, nhiều cơ quan báo chí cũng tự tìm cách đưa báo giấy đến gần với khán giả hơn, kéo thêm một lượng độc giả về. Người xem có thể vào báo điện tử để đọc báo giấy ở mọi lúc mọi nơi mà không cần tìm mua báo.

Các em học sinh trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Thuận Hòa, huyện Vị Xuyên say mê đọc báo. Ảnh Thanh Thủy

Các em học sinh trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Thuận Hòa, huyện Vị Xuyên say mê đọc báo. Ảnh Thanh Thủy

Nhiều tờ báo lớn như báo: Quân đội Nhân dân, Hànộimới, báo Thế giới và Việt Nam…xuất bản báo giấy lên báo điện tử, nghĩa là scan từng trang báo giấy đăng lên điện tử. Việc này ưu điểm là nhanh chóng, hình ảnh trên báo giấy đăng điện tử bắt mắt, sắc nét, ảnh và nội dung. Tuy nhiên như vậy cũng không thực sự hiệu quả vì người đọc vẫn phải có máy tính, smartphone kết nối mạng internet.

Báo giấy vẫn phải giữ vai trò quan trọng trong xã hội, vẫn là xương sống để giữ mạch thông tin chính thống. Trong những sự kiến lớn của đất nước, hay đơn giản là những vụ án lớn mà các cơ quan nhà nước đang xét xử.

PGS,TS. Nguyễn Đức Dũng - Truyền hình Nhân Dân, Báo Nhân Dân cho biết: khi phát thanh mới xuất hiện, có một nhà nghiên cứu báo chí nước ngoài đã tiên đoán: “Nếu như công chúng đã có thể nghe mọi tin tức qua radio thì không có lý do gì để họ đọc báo in nữa”. Nhưng điều đó đã không xảy ra và trong thực tế, cho đến nay báo giấy vẫn tồn tại song song cùng với phát thanh, truyền hình và các hình thức thông tin trên internet. Báo giấy có thế mạnh là độ chính xác cao của văn bản.

Thực tế nhiều độc giả hiện nay vẫn coi báo giấy là loại hình báo chí gần gũi, có độ tin cậy cao, coi những thông tin trên báo giấy là nguồn thông tin chính thống. Đặc biệt, ở những nơi không có thiết bị kết nối mạng internet, không sóng phát thanh, truyền hình thì báo giấy đương nhiên vẫn là nguồn thông tin số một.

PGS,TS. Đức Dũng cũng cho rằng: Sự phát triển của thông tin điện tử trong bối cảnh của cuộc cách mạng công nghệ 4.0 đang đặt ra những thách thức to lớn không chỉ với báo giấy mà còn cả với phát thanh, truyền hình. Tuy nhiên, thực tế cho thấy tất cả các loại hình truyền thông này vẫn đang phát triển trong thế giới hiện đại. Báo giấy, phát thanh và truyền hình đã và đang thích ứng với cuộc cách mạng công nghệ để tiếp tục phát triển. Tất nhiên, mỗi loại hình kể trên sẽ có cách thích ứng và mức độ phát triển riêng, phù hợp với đòi hỏi của thực tế cuộc sống…

Tất cả những điều đó cho thấy những lý do để loại hình báo, chí giấy tiếp tục tồn tại và phát triển trong bối cảnh của đời sống thông tin, truyền thông hiện đại.

Xem thêm

AI đang làm thay đổi công việc của các nhà báo tự do như thế nào?

AI đang làm thay đổi công việc của các nhà báo tự do như thế nào?

(NB&CL) Trí tuệ nhân tạo tạo sinh (GenAI) đang giúp các nhà báo tự do viết nhanh hơn, xử lý thông tin hiệu quả hơn và thích nghi với áp lực tin tức liên tục. Nhưng chính công nghệ này cũng khiến nhuận bút bị kéo xuống, niềm tin giữa biên tập viên và cộng tác viên rạn nứt, đồng thời đặt ra câu hỏi lớn: Khi AI có thể tạo ra nội dung chỉ trong vài giây, vị trí của các nhà báo tự do sẽ ở đâu?

Giao thoa Báo với Văn mãi trường tồn và phát triển

Giao thoa Báo với Văn mãi trường tồn và phát triển

(CLO) Làm báo và viết văn - hai phạm trù tưởng chừng riêng biệt nhưng luôn hòa quyện, bổ trợ cho nhau trong hành trình phản ánh hiện thực và tôn vinh cái đẹp, cái mới, cái hay. Điều đó khẳng định mối giao thoa bền chặt giữa báo chí và văn học sẽ mãi trường tồn cùng thời đại.

Bài học từ RTL News

Bài học từ RTL News

(NB&CL) Trong nhiều năm, các tòa soạn báo chí trên thế giới phải đối mặt với bài toán khó: Lượng thông tin cần xử lý ngày càng lớn trong khi doanh thu truyền thống liên tục suy giảm. Áp lực cắt giảm chi phí khiến nhiều cơ quan báo chí buộc phải tinh gọn bộ máy nhưng vẫn phải duy trì tốc độ cập nhật tin tức liên tục.

Tổng Biên tập Nguyễn Bá Kiên: Báo chí cần tạo giá trị cho cộng đồng, thay vì chỉ chạy đua lượt truy cập

Tổng Biên tập Nguyễn Bá Kiên: Báo chí cần tạo giá trị cho cộng đồng, thay vì chỉ chạy đua lượt truy cập

(CLO) Độc giả ngày nay không chỉ cần thông tin nhanh mà còn mong muốn được tiếp cận những câu chuyện tích cực, tử tế và có ích cho xã hội. Bởi vậy, các cơ quan báo chí cần đo lường hiệu quả nội dung dựa trên mục tiêu phục vụ cộng đồng và giá trị mang lại, thay vì chỉ nhìn vào lượng truy cập.

Viết về bộ máy, nhưng câu chuyện nằm ở sự phát triển

Viết về bộ máy, nhưng câu chuyện nằm ở sự phát triển

(NB&CL) Ngày 1/7/2025, 34 tỉnh, thành phố chính thức vận hành bộ máy mới và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đằng sau sự kiện được xem là cuộc cải cách hành chính sâu rộng nhất trong nhiều thập kỷ là những câu hỏi lớn về tổ chức bộ máy, không gian phát triển và năng lực cạnh tranh quốc gia. Loạt bài “Sắp xếp giang sơn, kiến tạo động lực phát triển quốc gia” của Báo Nhân Dân lựa chọn tiếp cận những câu hỏi ấy từ cả chiều dài lịch sử, thực tiễn vận hành và tầm nhìn phát triển tương lai.

Khi mỗi tòa soạn trở thành... “siêu KOL”

Khi mỗi tòa soạn trở thành... “siêu KOL”

(NB&CL) Chỉ vài năm trước, nhiều tòa soạn vẫn còn xem TikTok là một “sân chơi phụ” dành cho video giải trí. Podcast bị coi là sản phẩm bên lề. Tin gửi qua email chỉ là công cụ kéo traffic. Nhà báo càng không được khuyến khích xây dựng thương hiệu cá nhân quá mạnh, bởi không ít tòa soạn lo ngại phóng viên sẽ nổi tiếng hơn chính tờ báo mình làm việc.

Hành trình 80 năm Công an nhân dân: Lý giải lịch sử bằng ngôn ngữ báo chí hiện đại

Hành trình 80 năm Công an nhân dân: Lý giải lịch sử bằng ngôn ngữ báo chí hiện đại

(NB&CL) Một cú vuốt màn hình - một đoạn video hiện ra - bức ảnh tư liệu của lực lượng Công an nhân dân xuất hiện giữa nền đồ họa chuyển động. Lại vuốt tiếp. Một cuộc đối thoại giữa các tướng lĩnh, chuyên gia và những người trong cuộc bắt đầu. Rồi những lớp dữ liệu, hình ảnh, trích dẫn, tư liệu lịch sử lần lượt nối tiếp nhau trên cùng một hành trình.

Báo chí thời AI: Sự độc đáo trở thành “vũ khí sinh tồn”

Báo chí thời AI: Sự độc đáo trở thành “vũ khí sinh tồn”

(NB&CL) Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, các chatbot đã có thể tạo ra một bài báo hoàn chỉnh từ hàng chục nguồn dữ liệu khác nhau. Điều đó khiến ngành báo chí toàn cầu đối diện câu hỏi: Nếu AI có thể làm phần “thông tin cơ bản”, các tòa soạn sẽ cạnh tranh bằng điều gì?

Cạm bẫy từ các hợp đồng kỳ nghỉ: Vén màn những 'giấc mơ nghỉ dưỡng'

Cạm bẫy từ các hợp đồng kỳ nghỉ: Vén màn những 'giấc mơ nghỉ dưỡng'

(CLO) Những ngày qua, "Bẫy 2 - Cạm bẫy từ các hợp đồng kỳ nghỉ" trở thành tâm điểm chú ý trên nhiều diễn đàn và mạng xã hội. Bộ phim tài liệu điều tra của Đài Truyền hình Việt Nam không chỉ phản ánh những tranh chấp kéo dài liên quan đến mô hình sở hữu kỳ nghỉ, mà còn bóc tách cách nhiều khách hàng từng bị cuốn vào một "giấc mơ nghỉ dưỡng" được thiết kế rất bài bản.

Giữa cơn lốc công nghệ, nghề báo phải giữ lại điều gì

Giữa cơn lốc công nghệ, nghề báo phải giữ lại điều gì

(NB&CL) Chưa bao giờ báo chí nói nhiều về công nghệ như hôm nay. Hội thảo nào cũng nhắc đến trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, thuật toán, tòa soạn hội tụ, báo chí đa nền tảng, đa phương tiện. Các cơ quan báo chí chạy đua chuyển đổi số. Nhiều người tin rằng tương lai của báo chí nằm ở công nghệ.

Những tháng ngày băng rừng tìm sự thật

Những tháng ngày băng rừng tìm sự thật

(NB&CL) Có những đêm giữa rừng sâu Bình Gia, trong cái lạnh cắt da của miền núi phía Bắc, nhóm phóng viên phải nín thở quan sát những đoàn xe tải chở đầy gỗ lậu lặng lẽ rời rừng. Có những ngày băng qua những cánh rừng tự nhiên bị cưa hạ nham nhở, tận mắt chứng kiến những thân cây lớn nằm ngổn ngang giữa núi sâu. Và cũng có những tháng trời rong ruổi từ Lạng Sơn đến Thái Nguyên, Phú Thọ, Hà Nội để lần theo dấu vết của những tấm ván gỗ tưởng chừng vô tri nhưng lại ẩn chứa phía sau cả một đường dây khai thác, vận chuyển và hợp thức hóa lâm sản trái phép.

Đi tìm sự thật phía sau những luận điệu nhân danh tự do ngôn luận

Đi tìm sự thật phía sau những luận điệu nhân danh tự do ngôn luận

(NB&CL) Mỗi ngày, hàng triệu thông tin được tạo ra, chia sẻ và lan truyền trên không gian mạng. Giữa dòng chảy ấy, có những thông tin sai lệch không xuất hiện dưới dạng những lời công kích trực diện. Chúng được khoác lên những cái tên nghe có vẻ quen thuộc như “báo chí độc lập”, “tự do ngôn luận” hay “phản biện xã hội”.

Từ những vùng đất tan hoang đến niềm tin được dựng lại

Từ những vùng đất tan hoang đến niềm tin được dựng lại

(NB&CL) Từ những vùng đất còn ngổn ngang dấu tích bão lũ đến những mái nhà mới sáng đèn, bộ ảnh “Chiến dịch Quang Trung - Dấu ấn Bộ đội Cụ Hồ giữa vùng thiên tai” của Báo Quân đội nhân dân ghi lại một hành trình đặc biệt. Đó không chỉ là câu chuyện về tốc độ dựng nhà sau thiên tai, mà còn là câu chuyện về tình quân dân, về hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ được khắc họa qua những việc làm cụ thể giữa lúc người dân cần điểm tựa nhất.

AI Tác nhân: Cuộc cách mạng “tự động hóa” ngành truyền thông

AI Tác nhân: Cuộc cách mạng “tự động hóa” ngành truyền thông

(NB&CL) Khi ngành truyền thông - báo chí vẫn còn chưa hết ngỡ ngàng trước khả năng xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP) của chatbot hay các công cụ trợ lý AI, thì một bước ngoặt mới đã lại xảy ra trong thế giới công nghệ: Sự xuất hiện của AI Tác nhân (Agentic AI) - khái niệm chỉ các tác nhân AI (AI agents) có thể tự động làm báo!

Giải Báo chí Quốc gia trong giai đoạn phát triển mới

Giải Báo chí Quốc gia trong giai đoạn phát triển mới

(NB&CL) Giải Báo chí Quốc gia (GBCQG) lần thứ 20 năm nay được tổ chức trong lúc cả nước tập trung cao độ thực hiện các quyết sách của Đảng đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, hiện thực hóa khát vọng phồn vinh, hùng cường của dân tộc thông qua cuộc cách mạng về thể chế, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, sắp xếp lại giang sơn. Báo chí của chúng ta cũng vào cuộc với khí thế đó, tinh gọn bộ máy, giảm số lượng cơ quan báo chí, nâng cao chất lượng để giữ vững và nâng cao phẩm chất của nền Báo chí Cách mạng trong giai đoạn mới.

Cỡ chữ bài viết: