Theo Bộ GD&ĐT, tất cả các bộ SGK nói trên đều là sản phẩm trí tuệ được xây dựng đúng quy trình, đúng quy định pháp luật, đáp ứng đầy đủ yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Trong giai đoạn chuyển đổi, các bộ sách này không bị “khai tử” mà tiếp tục được sử dụng với vai trò là tài liệu tham khảo và học liệu bổ trợ quan trọng trong nhà trường.
Bộ GD&ĐT cho biết, việc lựa chọn bộ SGK “Kết nối tri thức với cuộc sống” xuất phát từ yêu cầu bảo đảm tính đồng bộ, ổn định và khả năng triển khai trên phạm vi toàn quốc.
So với các bộ SGK được phát triển trong giai đoạn xã hội hóa, “Kết nối tri thức với cuộc sống” hiện là bộ sách có số lượng SGK đầy đủ nhất cho các môn học và hoạt động giáo dục ở cả ba cấp học (Tiểu học, THCS, THPT) theo quy định của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Đây là yếu tố quan trọng nhằm bảo đảm sự thống nhất trong tổ chức dạy học, hạn chế xáo trộn đối với nhà trường, giáo viên và học sinh.
Bên cạnh đó, bộ SGK này thuộc sở hữu của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước, có đủ năng lực kỹ thuật, hệ thống kho vận và phân phối để bảo đảm cung ứng SGK kịp thời, đầy đủ, kể cả tại vùng sâu, vùng xa và hải đảo.
Trước băn khoăn của dư luận về nguy cơ “đồng phục hóa” phương pháp dạy học khi sử dụng thống nhất một bộ SGK, Bộ GD&ĐT nhấn mạnh: SGK không phải là khuôn mẫu cứng nhắc cho hoạt động dạy học.
Chương trình giáo dục phổ thông 2018 là chương trình mở, trong đó SGK chỉ đóng vai trò cụ thể hóa các yêu cầu cần đạt. Việc thống nhất sử dụng một bộ SGK không làm thay đổi nguyên tắc cốt lõi của đổi mới giáo dục là phát huy tính chủ động, sáng tạo của giáo viên và học sinh.
Bộ GD&ĐT tiếp tục chỉ đạo giáo viên tổ chức dạy học theo yêu cầu cần đạt của chương trình, linh hoạt lựa chọn phương pháp, hình thức và học liệu phù hợp với đối tượng học sinh và điều kiện thực tiễn của từng nhà trường; khắc phục triệt để lối dạy “đọc – chép”, dạy học máy móc theo SGK.
Bộ GD&ĐT xác định công tác tập huấn, bồi dưỡng giáo viên là yếu tố quyết định hiệu quả triển khai sử dụng SGK thống nhất. Việc chuyển đổi chỉ đạt mục tiêu khi giáo viên được trang bị đầy đủ về chuyên môn, phương pháp và kỹ năng khai thác học liệu.
Theo đó, Bộ GD&ĐT sẽ chỉ đạo tổ chức tập huấn theo hình thức linh hoạt, kết hợp trực tuyến và trực tiếp, phù hợp với điều kiện của các địa phương và không tạo thêm áp lực không cần thiết cho đội ngũ giáo viên.
Nội dung tập huấn tập trung vào cách tiếp cận chương trình, tổ chức dạy học theo yêu cầu cần đạt và khai thác hiệu quả SGK, thay vì hướng dẫn dạy học rập khuôn.
Song song với đó, Bộ GD&ĐT sẽ rà soát, đánh giá và chỉnh lý, hoàn thiện (nếu cần thiết) bộ SGK “Kết nối tri thức với cuộc sống” nhằm bảo đảm chất lượng khoa học, sư phạm và tính chuẩn mực khi triển khai thống nhất trên toàn quốc.
Trong lộ trình dài hạn, Bộ GD&ĐT phối hợp với các địa phương điều chỉnh cơ cấu ngân sách, từng bước chuyển từ hỗ trợ mua nhiều bộ SGK sang hỗ trợ trực tiếp cho học sinh, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành việc cung cấp miễn phí SGK.
Đồng thời, Bộ GD&ĐT đẩy mạnh số hóa toàn bộ bộ SGK thống nhất, xây dựng hệ sinh thái học liệu số dùng chung, truy cập thuận lợi và miễn phí cho giáo viên, học sinh và người dân.
Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng dạy học, bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục và thúc đẩy chuyển đổi số trong giáo dục phổ thông.
Thời gian qua, trên mạng xã hội xuất hiện một số thông tin thất thiệt, xuyên tạc nội dung lịch sử trong bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống”, gây hiểu lầm và đánh giá sai lệch. Đáng chú ý là thông tin cho rằng sách Lịch sử – Địa lí lớp 5 chỉ dạy về Nguyễn Ánh (Gia Long) mà không đề cập Quang Trung – phong trào Tây Sơn.
Sau khi rà soát, Bộ GD&ĐT khẳng định đây là thông tin bóp méo, có dấu hiệu vu khống. Việc sách học bài “Sự ra đời của nhà Nguyễn” phù hợp với mạch lịch sử và mục tiêu chương trình, không thể tách rời tổng thể nội dung đã học ở các lớp trước và sẽ tiếp tục được học ở các lớp sau.
Bộ GD&ĐT đã đề nghị Bộ Công an và các cơ quan chức năng xác minh, làm rõ việc phát tán thông tin sai sự thật để xử lý nghiêm theo quy định; đồng thời khuyến cáo người dân không chia sẻ, bình luận các nội dung thiếu căn cứ, không đúng sự thật lịch sử.
