Bỏ lương nghìn đô về quê lập nghiệp
Mô hình nuôi ốc bươu đen không còn xa lạ với nhiều người, nhưng thường phổ biến ở khu vực đồng bằng. Do vậy, việc anh Nguyễn Bá Hân (SN 1991, trú xã Giai Lạc, Nghệ An) đưa con đặc sản này lên khe núi để nuôi trở nên đặc biệt.
Đó là giữa năm 2025, thời điểm anh Hân khởi nghiệp nuôi ốc bươu, nhiều người không khỏi hoài nghi. Bởi lẽ sau gần chục năm đi làm việc ở nước ngoài, với số vốn tích lũy và đầu óc nhanh nhạy, anh đang sở hữu rừng keo rộng 30ha, trị giá nhiều tỷ đồng. Chưa kể mô hình nuôi ốc bươu còn khá mới mẻ ở vùng này.
Sau khi tìm tòi, nghiên cứu tập quán ưa nước sạch của ốc bươu đen, anh Hân quyết định đầu tư cải tạo 4.000m² đất ruộng lúa năng suất thấp của gia đình thành “liên hoàn ao”, dẫn nước từ khe Hủng Giăng vào. Khu đất này nằm lọt thỏm giữa những đồi keo rộng lớn, muốn đi vào phải băng qua ngọn đồi cao.
Đây là quyết định không hề dễ dàng, bởi mô hình này không chỉ đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu lớn mà còn yêu cầu kiến thức kỹ thuật nhất định. Nhưng anh suy nghĩ nếu vẫn áp dụng theo cách làm truyền thống thì hiệu quả sẽ không cao.
Thay vì nuôi trong ao bùn, chi phí rẻ nhưng nguy cơ dịch bệnh và chi phí xử lý khi xảy ra dịch bệnh cao, anh quyết định mua bạt chống thấm HDPE lót ao. Theo anh, việc lót bạt chống thấm giúp kiểm soát chất lượng môi trường nước, giảm nguy cơ ô nhiễm từ bùn đất, kiểm soát tốt được mầm bệnh và xử lý triệt để hơn so với mô hình nuôi ốc bùn. Ao nuôi lót bạt cũng dễ vệ sinh, thuận tiện trong chăm sóc, thu hoạch ốc.
Sau 4 tháng nuôi thử nghiệm, dù là vụ đầu tiên, sản lượng đạt khoảng 4 tấn ốc thương phẩm, mang về cho anh gần 300 triệu đồng doanh thu. Kết quả này trở thành “cú hích” để anh mạnh dạn tái đầu tư.
Cuối năm 2025, anh Hân tiếp tục mở rộng thêm 4.500m², nâng tổng diện tích nuôi lên 8.500m², chia thành 17 ao nuôi lớn nhỏ. Anh Hân chia sẻ: “Dù tổng kinh phí đầu tư cho toàn bộ hệ thống ao, bạt lót và hạ tầng phụ trợ ban đầu cao, nhưng bù lại sử dụng được nhiều năm. Việc lót bạt giúp kiểm soát môi trường nước, giảm mầm bệnh cho ốc nên tôi thấy đầu tư như vậy là đáng”.
Nông dân trẻ dám nghĩ, dám làm
Theo anh Hân, nuôi ốc bươu đen không quá phức tạp nhưng đòi hỏi tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu kỹ thuật, đặc biệt là nguồn nước. Ốc cần nước sạch, dồi dào và phải được thay thường xuyên. Tận dụng nguồn nước sạch từ khe, anh Hân đấu nối đường ống dẫn nước đến tận ao. Nhờ vậy, việc thay nước sạch diễn ra dễ dàng, giúp ốc bươu có môi trường phát triển lý tưởng.
Để chống nóng trong những tháng hè, mực nước trong ao luôn được anh duy trì ở độ sâu khoảng 80 cm, kết hợp thả bèo tây tạo bóng mát tự nhiên. Bên cạnh đó, anh còn chủ động sản xuất con giống ngay tại trại, vừa giảm chi phí đầu vào, vừa kiểm soát được chất lượng giống thả nuôi.
Về nguồn thức ăn, nông dân này cho biết chủ yếu là các loại quả và lá sẵn có ở địa phương như đu đủ, bí đỏ, ổi, lá sắn, lá đu đủ... Tận dụng đất ven trại, gia đình anh trồng thêm sắn, đu đủ để làm thức ăn cho ốc bươu. Bên cạnh đó, anh còn bổ sung thêm các loại bí tạo nguồn thức ăn dồi dào cho ốc bươu đen.
Từ thực tế chăm sóc, anh rút ra kinh nghiệm quan trọng nhất là cho ốc ăn vừa đủ, không để thức ăn dư thừa lắng xuống đáy ao gây ô nhiễm nước. Khi môi trường nước ổn định, ốc sinh trưởng nhanh, tỷ lệ hao hụt thấp và ít dịch bệnh, sau 4 tháng sẽ cho thu hoạch.
Điều anh Hân cảm thấy tự tin khi chọn nuôi ốc bươu đen là giá cả luôn ở mức ổn định. Anh cho biết, lúc cao điểm, giá ốc bươu loại to có thể lên đến 120 nghìn đồng/kg, vào mùa đại trà giá ốc còn khoảng 70 nghìn đồng/kg. “Ốc thương phẩm tại đây đều được người dân mua sỉ và lẻ hết nên tôi không lo về đầu ra. Nhờ sự ổn định đó nên tôi càng có động lực để mở rộng mô hình, phát triển kinh tế tại địa phương mà không cần đi làm thuê ở xa nữa”, anh chia sẻ.
Từ hiệu quả ban đầu của mô hình nuôi ốc bươu đen ven khe, một số hộ dân dọc theo khe Hủng Găng cũng đầu tư nuôi với quy mô tương đối lớn. Sự xuất hiện của các mô hình này đã tạo nên vùng nuôi ốc bươu đen tập trung, góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân.
Theo ông Đoàn Bá Cảnh - Chủ tịch Hội Nông dân xã Giai Lạc, mô hình nuôi ốc đen của anh Nguyễn Bá Hân cho thấy tinh thần dám nghĩ, dám làm của người trẻ. Không chỉ chịu khó học hỏi, biết tận dụng lợi thế nguồn nước tự nhiên để phát triển kinh tế, anh còn mạnh dạn đầu tư kỹ thuật mới vào mô hình nuôi ốc bươu đen.
Xã đang khuyến khích người dân mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu sản xuất, xây dựng các mô hình mới nhằm tạo việc làm và thu nhập ngay tại chỗ. Mô hình mới của anh Hân cũng gợi mở cho quá trình chuyển đổi sản xuất nông nghiệp theo hướng hiệu quả, thích ứng và bền vững ở vùng nông thôn miền núi Nghệ An.
