Theo đại diện Bộ, trong thời gian qua, Bộ Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN- MT) đã nhận được ý kiến phản hồi của một số cơ quan thông tấn, báo chí đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng và truyền thông. Trong đó, có một số ý kiến hiểu chưa đúng về lộ trình áp dụng quy chuẩn Việt Nam đối với khí thải xe ô tô tham gia giao thông.
Đơn vị này giải thích, dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành Lộ trình áp dụng quy chuẩn khí thải xe ô tô tham gia giao thông ngoài việc cụ thể hóa các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường và trật tự, an toàn giao thông đường bộ hiện hành còn thực hiện mục tiêu giảm ô nhiễm không khí, đặc biệt tại các thành phố lớn, bảo vệ sức khỏe của Nhân dân và theo kịp xu hướng bảo vệ môi trường toàn cầu.
Dự thảo Quyết định gồm 6 Điều, trong đó, tại Điều 4 của dự thảo Quyết định quy định các mức quy chuẩn khí thải khác nhau mà xe ô tô tham gia giao thông phải đáp ứng tùy theo năm sản xuất để phù hợp với công nghệ sản xuất, công nghệ xử lý khí thải của từng giai đoạn và cũng là yêu cầu về tiêu chuẩn, quy chuẩn khí thải của xe ô tô khi tham gia giao thông.
Dự thảo Quyết định chia khí thải ô tô thành 5 mức tương ứng với các tiêu chuẩn Euro, với mức 5 là mức khắt khe nhất. Các mức áp dụng sẽ được phân loại theo năm sản xuất của xe và khu vực lưu hành.
Nội dung chính của quy định về lộ trình trong dự thảo Quyết định như sau: (1) Ô tô sản xuất trước 1999: Phải đáp ứng Mức khí thải 1; (2) Ô tô sản xuất từ 1999 (1999-2016): Phải đáp ứng Mức khí thải 2; (3) Ô tô sản xuất từ 2017 (2017-2021): Phải đáp ứng Mức khí thải 3 từ ngày 1/1/2026; (4) Ô tô sản xuất từ 2022: Phải đáp ứng Mức khí thải 4 từ 1/1/2026 và Mức 5 từ 1/1/2028.
Riêng tại TP. Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, qua số liệu tổng hợp từ mạng lưới quan trắc môi trường Quốc gia thời gian qua cho thấy, chất lượng môi trường không khí có dấu hiệu suy giảm, có một số thời điểm chất lượng không khí ở mức xấu. Một trong những nguyên nhân chính gây ra tình trạng này là do khí thải từ phương tiện giao thông cơ giới đường bộ. Do vậy, cần phải quy định lộ trình áp dụng sớm hơn và áp dụng tiêu chuẩn khí thải nghiêm ngặt hơn so với các địa phương khác.
Theo đó, dự thảo Quyết định quy định riêng đối với xe ô tô đăng ký tại TP. Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh như sau: (i) xe ô tô sản xuất từ năm 2017, phải đáp ứng Mức khí thải 4 từ ngày 1/1/2026; (ii) xe ô tô sản xuất từ năm 2022, phải đáp ứng Mức khí thải 5 từ 1/1/2027.
Đối với dự thảo lộ trình áp dụng khí thải xe mô tô, xe gắn máy. Đại diện Bộ cũng cho biết, trước đây chưa có quy định về kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy cho đến khi Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ ban hành, dự thảo Quyết định gồm 6 Điều trong đó, tại Điều 4 của dự thảo Quyết định quy định các mức quy chuẩn khí thải khác nhau mà xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông phải đáp ứng tùy theo năm sản xuất.
Cụ thể đối với xe mô tô sản xuất trước 2008: Phải đáp ứng mức khí thải 1; sản xuất từ 2008 - 2016: Phải đáp ứng mức khí thải 2; sản xuất từ 2017 - 30/6/2026: Phải đáp ứng mức khí thải 3; sản xuất sau ngày 01/7/2026: Phải đáp ứng mức khí thải 4.
Đối với xe gắn máy sản xuất trước 2016: Phải đáp ứng mức khí thải 1; sản xuất từ năm 2017 - 30/6/2027: Phải đáp ứng mức khí thải 2; sản xuất sau ngày 01/7/2027: Phải đáp ứng mức khí thải 4.
Dự thảo Quy định đưa ra thời điểm bắt đầu thực hiện kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông từ ngày 1/1/2027 trên địa bàn TP. Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh; từ 1/1/2028 trên địa bàn 4 thành phố trực thuộc Trung ương, gồm: Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ và Huế và từ 1/1/2030 trên địa bàn các tỉnh, thành phố còn lại.
Riêng đối với xe mô tô, xe gắn máy lưu hành ở TP. Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh phải đáp ứng mức khí thải 2 trở lên từ ngày 1/1/2032 nhằm mục đích vừa đảm bảo an toàn giao thông và đảm bảo khí thải đáp ứng các quy định về chất lượng theo quy định, giúp giảm dần ô nhiễm không khí và cải thiện chất lượng môi trường không khí.
Đặc biệt, đối với TP. Hà Nội có thể quy định mức khí thải mà xe mô tô, xe gắn máy phải đáp ứng khi đi vào các “vùng phát thải thấp” và quy định này do chính quyền Thủ đô quy định.
