Cách thức tổ chức thi hành Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND

Nghị quyết số 115/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân về giám sát văn bản quy phạm pháp luật.

Nghị quyết số 113/2025/UBTVQH15 nêu rõ: Chương trình giám sát của Quốc hội được xây dựng căn cứ vào đường lối, chủ trương của Đảng, quy định của luật, nghị quyết của Quốc hội, chương trình lập pháp hằng năm, kết quả thực hiện chương trình giám sát năm trước của Quốc hội, đề nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, ý kiến, kiến nghị của cử tri cả nước và tình hình thực tế.

Toàn cảnh Hội trường.
Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV (ảnh minh họa).

Chương trình giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội được xây dựng căn cứ vào đường lối, chủ trương của Đảng, quy định của luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, chương trình lập pháp và chương trình giám sát của Quốc hội, kết quả thực hiện chương trình giám sát năm trước của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đề nghị của Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, ý kiến, kiến nghị của cử tri cả nước và tình hình thực tế.

Quốc hội quyết định chương trình giám sát năm sau tại kỳ họp Quốc hội thường lệ giữa năm của năm trước.

Quốc hội biểu quyết thông qua nghị quyết về chương trình giám sát của Quốc hội. Nghị quyết gồm những nội dung chính là: Các nội dung Quốc hội trực tiếp giám sát; các nội dung giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội tổ chức thực hiện và báo cáo kết quả thực hiện với Quốc hội (nếu có); trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân; biện pháp tổ chức thực hiện.

Số lượng, nội dung giám sát trong năm phải bảo đảm tính khả thi, phù hợp với khả năng tổ chức thực hiện của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội và tình hình thực tế; tránh trùng lặp về nội dung, thời gian, địa bàn, đối tượng giám sát; hình thức giám sát phải phù hợp với nội dung giám sát.

Chậm nhất 30 ngày kể từ ngày Quốc hội thông qua nghị quyết về chương trình giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua nghị quyết về chương trình giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trên cơ sở đề nghị của Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát.

Về thực hiện các hoạt động giám sát, hoạt động chất vấn và xem xét việc trả lời chất vấn tại kỳ họp Quốc hội, Nghị quyết nêu: Nội dung chất vấn được lựa chọn theo một trong các tiêu chí sau đây:

Vấn đề bức xúc, nổi lên ở tầm vĩ mô hoặc ảnh hưởng lớn đến đời sống nhân dân, phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại của đất nước được đại biểu Quốc hội, cử tri và nhân dân quan tâm, kiến nghị hoặc vấn đề khác do Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định phù hợp với yêu cầu giám sát và thực tiễn của đất nước.

Vấn đề nhằm nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành, quản lý nhà nước hoặc qua giám sát, khảo sát phát hiện hạn chế, bất cập cần được chất vấn để làm rõ và đưa ra những yêu cầu, giải pháp để kịp thời khắc phục.

Vấn đề có dấu hiệu vi phạm quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; có dấu hiệu gia tăng vi phạm pháp luật và tội phạm; hạn chế trong giải quyết việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của cử tri và cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Vấn đề chất vấn đã được người bị chất vấn trả lời bằng văn bản nhưng đại biểu Quốc hội không đồng ý với nội dung trả lời, được Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý trình Quốc hội xem xét cho trả lời tại kỳ họp Quốc hội.

Không thuộc những vấn đề đã được nêu trong nghị quyết về giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong thời gian 12 tháng tính đến thời điểm chất vấn.

Việc lựa chọn nội dung chất vấn phải phù hợp với thời gian tổ chức phiên chất vấn. Người bị chất vấn được lựa chọn phù hợp với nhóm vấn đề chất vấn.

Nghị quyết số 115/2025/UBTVQH15 quy định rõ mục đích giám sát văn bản quy phạm pháp luật. Theo đó, giám sát văn bản quy phạm pháp luật gắn với việc nâng cao chất lượng xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật bảo đảm tính hợp hiến, tính hợp pháp và tính thống nhất của hệ thống pháp luật, phù hợp với thực tiễn, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội; tăng cường hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật.

Phát hiện nội dung trái với Hiến pháp, văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên hoặc không còn phù hợp, văn bản quy phạm pháp luật ban hành không đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục, hình thức để tự mình hoặc kiến nghị cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền kịp thời sửa đổi, bổ sung, thay thế, tạm ngưng hiệu lực, đình chỉ việc thi hành hoặc bãi bỏ một phần hoặc toàn bộ văn bản; kịp thời xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị, yêu cầu cơ quan, người có thẩm quyền xử lý người vi phạm.

Phát hiện việc chậm ban hành văn bản quy định chi tiết điều, khoản, điểm và các nội dung khác được giao trong luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên để kịp thời đôn đốc, yêu cầu cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền được giao ban hành văn bản.

Xem thêm

Đề nghị FTSE Russell đồng hành thúc đẩy thị trường chứng khoán Việt Nam tiệm cận chuẩn mực quốc tế

Đề nghị FTSE Russell đồng hành thúc đẩy thị trường chứng khoán Việt Nam tiệm cận chuẩn mực quốc tế

(CLO) Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị Tổ chức FTSE Russell đồng hành cùng Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, các cơ quan quản lý nhà nước, khuyến nghị các giải pháp hữu ích thúc đẩy thị trường chứng khoán Việt Nam phát triển theo hướng ngày càng minh bạch, hiệu quả, tiệm cận với chuẩn mực quốc tế.

Nguồn thu từ cơ cấu lại vốn, cổ phần hóa được chi cho hạ tầng trọng điểm và giải quyết lao động dôi dư

Nguồn thu từ cơ cấu lại vốn, cổ phần hóa được chi cho hạ tầng trọng điểm và giải quyết lao động dôi dư

(CLO) Theo Nghị định số 357/2026/NĐ-CP của Chính phủ, toàn bộ nguồn thu từ cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp và cổ phần hóa đơn vị sự nghiệp công lập sẽ được phân bổ chặt chẽ vào ngân sách nhà nước, tập trung nguồn lực chi trả chế độ cho người lao động dôi dư, tinh giản biên chế và đầu tư phát triển các công trình kết cấu hạ tầng trọng điểm quốc gia, địa phương. 

Thông qua dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động

Thông qua dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động

(CLO) Chính phủ quyết nghị thông qua dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động như đề nghị của Bộ Nội vụ tại Tờ trình số 10248/TTr-BNV ngày 16/9/2026. Đồng thời, Chính phủ yêu cầu Bộ Nội vụ chịu trách nhiệm toàn diện về nội dung báo cáo, đề xuất.

Giải cứu 10 ngư dân Việt Nam tại Malaysia về nước an toàn

Giải cứu 10 ngư dân Việt Nam tại Malaysia về nước an toàn

(CLO) Bộ Ngoại giao vừa phối hợp với các cơ quan chức năng bảo hộ và đưa 10 ngư dân Việt Nam gặp khó khăn tại bang Perak (Malaysia) về nước an toàn; đồng thời, đưa ra cảnh báo quan trọng đối với lao động khi ra nước ngoài làm việc.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ tham dự Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ tham dự Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81

Theo Thông cáo của Bộ Ngoại giao, từ ngày 20 đến ngày 25 tháng 9 năm 2026, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81, hoạt động song phương tại Hoa Kỳ và thăm cấp Nhà nước tới Canada theo lời mời của Toàn quyền Canada Louise Arbour.

Đề xuất tăng 7,8% lương tối thiểu vùng từ ngày 1/1/2027

Đề xuất tăng 7,8% lương tối thiểu vùng từ ngày 1/1/2027

(CLO) Bộ Nội vụ cho biết sẽ tham mưu trình Chính phủ ban hành Nghị định quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động, dự kiến áp dụng từ ngày 1/1/2027. Mức đề xuất tăng bình quân 7,8% so với hiện hành.

Năm nhiệm vụ trọng tâm trong học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh

Năm nhiệm vụ trọng tâm trong học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh

(CLO) Thay mặt Ban Bí thư, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư đã ký ban hành Kế hoạch số 09-KH/TW thực hiện Chỉ thị số 07-CT/TW ngày 13/7/2026 của Bộ Chính trị về "Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới".

Giữa mưa gió, lực lượng vũ trang Thanh Hóa bám địa bàn, hỗ trợ nhân dân

Giữa mưa gió, lực lượng vũ trang Thanh Hóa bám địa bàn, hỗ trợ nhân dân

(CLO) Giữa mưa lớn và nguy cơ ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang đã có mặt tại những nơi xung yếu, kịp thời hỗ trợ nhân dân sơ tán, bảo vệ tính mạng, tài sản; sẵn sàng lực lượng, phương tiện ứng phó các tình huống cứu hộ, cứu nạn.

Doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường học rộng cửa đề xuất nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược quốc gia

Doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường học rộng cửa đề xuất nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược quốc gia

(CLO) Từ nay đến trước ngày 30/9, các doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học cùng các tổ chức, cá nhân trên cả nước có thể trực tiếp gửi đề xuất nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược tới Bộ Khoa học và Công nghệ. Động thái này được kỳ vọng sẽ khơi thông nguồn lực sáng tạo từ cơ sở, đóng góp trực tiếp vào định hướng công nghệ mũi nhọn của quốc gia.

Phát huy trí tuệ tích lũy trong lịch sử, dẫn dắt phát triển đất nước

Phát huy trí tuệ tích lũy trong lịch sử, dẫn dắt phát triển đất nước

(CLO) Sáng 17/9, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Ban Chỉ đạo Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo và Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (Ban Chỉ đạo) họp Phiên thứ hai. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo chủ trì Phiên họp.

ASEAN - Trung Quốc: Vững tin để hợp tác, kết nối để phát triển, đổi mới để cùng thịnh vượng

ASEAN - Trung Quốc: Vững tin để hợp tác, kết nối để phát triển, đổi mới để cùng thịnh vượng

(CLO) Dự Lễ khai mạc Hội chợ Trung Quốc - ASEAN (CAEXPO) và Hội nghị Thượng đỉnh Thương mại và Đầu tư Trung Quốc - ASEAN (CABIS), khẳng định cùng tạo ra giá trị, cùng nâng cao năng lực, cùng chia sẻ thành quả phát triển là động lực mạnh mẽ để hợp tác ASEAN - Trung Quốc tiến xa hơn, bền vững hơn, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chia sẻ thông điệp: "Vững tin để hợp tác, kết nối để phát triển, đổi mới để cùng thịnh vượng".

Theo dõi sát mực nước các sông ở Bắc Bộ và Thanh Hóa, sẵn sàng sơ tán dân khỏi vùng ngập sâu, sạt lở

Theo dõi sát mực nước các sông ở Bắc Bộ và Thanh Hóa, sẵn sàng sơ tán dân khỏi vùng ngập sâu, sạt lở

(CLO) Trước diễn biến phức tạp của mưa lũ, Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự Quốc gia yêu cầu các tỉnh, thành phố khu vực Bắc Bộ và Thanh Hóa theo dõi chặt chẽ mực nước các triền sông, chủ động phương án bảo đảm an toàn hệ thống đê điều. Tổ chức di dời, sơ tán người dân tại các khu vực ven sông suối, vùng trũng thấp có nguy cơ ngập sâu, lũ quét và sạt lở đất đến nơi an toàn, kiên quyết kiểm soát người qua lại tại các ngầm tràn chia cắt nguy hiểm.

Sự thuyết phục và truyền cảm hứng là những điều kiện tiên quyết cho thành công trong công tác tư tưởng

Sự thuyết phục và truyền cảm hứng là những điều kiện tiên quyết cho thành công trong công tác tư tưởng

(NB&CL) Ngày 22/8/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 25–NQ/TW về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới. Phóng viên Báo Nhà báo & Công luận đã có cuộc trao đổi với TS. Nguyễn Văn Đáng - Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh về một số yếu tố then chốt với sự thành công của công tác tư tưởng.

Cỡ chữ bài viết: