Chiều 14/8, trong khuôn khổ phiên "Báo cáo các mô hình thực tiễn tiêu biểu về AI (Case Studies)" thuộc Diễn đàn Trí tuệ nhân tạo (AI) quốc tế WAN-IFRA Việt Nam 2026, ông Đặng Tiến Ngọc, Giám đốc Sản phẩm Báo điện tử VnExpress, đã chia sẻ mô hình ứng dụng phương thức "vibe coding" trong phát triển sản phẩm báo chí.
Trao quyền tạo sản phẩm cho những người chưa biết lập trình chuyên sâu
AI đang tạo ra một thay đổi lớn trong cách các tòa soạn phát triển sản phẩm số. Nếu trước đây, mọi ý tưởng đều phải trải qua quy trình từ xây dựng yêu cầu, viết tài liệu kỹ thuật, chuyển cho đội ngũ lập trình, thử nghiệm rồi mới hoàn thiện, thì nay phần lớn công đoạn đó có thể được thực hiện trực tiếp bởi chính những người làm nghiệp vụ.
Ông Đặng Tiến Ngọc, Giám đốc Sản phẩm Báo điện tử VnExpress, gọi phương thức này là "vibe coding" - cách tạo ứng dụng bằng ngôn ngữ tự nhiên với sự hỗ trợ của AI, giúp những người không có nền tảng lập trình vẫn có thể xây dựng các công cụ phục vụ công việc.
Theo ông, điều quan trọng không phải AI thay thế lập trình viên, mà là giúp các nhóm sản phẩm chủ động hiện thực hóa ý tưởng, rút ngắn khoảng cách từ nhu cầu thực tế đến một sản phẩm có thể sử dụng.
Giám đốc Sản phẩm VnExpress dẫn chứng trước đây, việc phát triển một sản phẩm dữ liệu chuyên đề có thể cần khoảng 7 nhân sự và mất từ ba đến bốn tuần để hoàn thành. "Với sự hỗ trợ của AI, thời gian triển khai được rút ngắn đáng kể, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào đội ngũ kỹ thuật trong những bài toán nhỏ", ông nói.
Từ ý tưởng đến sản phẩm chỉ trong vài phút
Để minh họa cho hiệu quả của phương thức này, ông Đặng Tiến Ngọc giới thiệu một ứng dụng tính nồng độ cồn được xây dựng chỉ trong khoảng vài phút.
Công cụ cho phép người dùng nhập các thông tin như giới tính, chiều cao, cân nặng, lượng đồ uống đã sử dụng…, từ đó tự động tính toán nồng độ cồn, thời gian đào thải và mức xử phạt theo quy định hiện hành.
"Đây là dạng sản phẩm trước đây thường phải trải qua nhiều bước từ thiết kế, lập trình đến kiểm thử. Với AI, người làm sản phẩm có thể nhanh chóng tạo nguyên mẫu, điều chỉnh và hoàn thiện ngay trong quá trình làm việc", ông Ngọc chia sẻ.
Ông cho biết VnExpress đã áp dụng phương thức này để phát triển nhiều sản phẩm tương tác phục vụ độc giả trong các lĩnh vực như lương cơ sở, thu hồi đất, chính sách mới hay các công cụ tra cứu dữ liệu theo từng sự kiện.
"Vibe coding" cũng giúp các nhóm sản phẩm thử nghiệm nhiều ý tưởng hơn với chi phí thấp, từ đó nâng cao khả năng phản ứng trước các sự kiện thời sự và nhu cầu thông tin của độc giả.
AI chỉ mạnh khi đi cùng dữ liệu của tòa soạn
Theo ông Đặng Tiến Ngọc, AI không thể tạo ra những sản phẩm báo chí chất lượng nếu chỉ dựa vào dữ liệu có sẵn của các mô hình ngôn ngữ lớn.
"Trong quá trình triển khai thực tế, VnExpress luôn kết hợp AI với hệ thống dữ liệu nội bộ đã được xây dựng và kiểm chứng trong nhiều năm. Đây là nền tảng giúp các sản phẩm bảo đảm tính chính xác, cập nhật và phù hợp với từng chủ đề", ông Ngọc cho biết.
Bên cạnh đó, AI cũng được ứng dụng trong việc trực quan hóa dữ liệu, theo dõi hiệu quả sản phẩm và hỗ trợ các nhóm phát triển đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu thay vì cảm tính.
Từ kinh nghiệm triển khai tại VnExpress, ông Đặng Tiến Ngọc cho rằng các cơ quan báo chí không nhất thiết phải bắt đầu bằng những dự án AI quy mô lớn. Thay vào đó, có thể khởi đầu từ những công cụ đơn giản phục vụ tra cứu dữ liệu, tính toán, tổng hợp thông tin hoặc các sản phẩm tương tác dành cho độc giả, từng bước chuẩn hóa quy trình và mở rộng phạm vi ứng dụng.
Tuy nhiên, theo ông, AI chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đi cùng một quy trình làm việc được chuẩn hóa và sự tham gia của con người trong toàn bộ quá trình phát triển sản phẩm. "Vibe coding" có thể giúp rút ngắn thời gian, tiết kiệm nguồn lực và tăng tốc đổi mới sáng tạo, nhưng người làm báo vẫn là người đánh giá, hoàn thiện và chịu trách nhiệm đối với sản phẩm trước khi đến với công chúng.