Giám đốc Công nghệ SCMP: AI không giết báo chí, nhưng tòa soạn không thay đổi sẽ khó tồn tại

(CLO) Tại Diễn đàn Trí tuệ nhân tạo (AI) quốc tế WAN-IFRA 2026 diễn ra vào ngày 14/8 tại Hà Nội, ông Zhang Jun, Giám đốc Công nghệ của báo South China Morning Post (SCMP), cho rằng các tòa soạn đang đứng trước một bước ngoặt khi AI cùng mạng xã hội làm thay đổi sâu sắc hành vi tiếp nhận tin tức.

Theo ông Zhang Jun, báo chí thương mại đang chịu sức ép từ nhiều phía. Lượng độc giả tiếp cận trực tiếp các trang báo suy giảm, thời gian dành cho nội dung tin tức giảm và tệp độc giả ngày càng già hóa. Đáng chú ý, thế hệ trẻ ít có xu hướng chủ động truy cập các trang tin truyền thống, thay vào đó, họ tiếp cận thông tin thông qua mạng xã hội, công cụ tìm kiếm và ngày càng nhiều nền tảng AI.

“Nếu chúng ta không đảo ngược xu hướng này trong 3-5 năm tới, ngành báo chí sẽ phải đối mặt với một thách thức đặc biệt nghiêm trọng”, ông Zhang Jun cảnh báo.

1781857578991-8307156993572237324-g5687032138637076904-3f73bd04ea404bb5cf5038b38e27eecc.jpg
Ông Zhang Jun, Giám đốc Công nghệ báo South China Morning Post, phát biểu tại Diễn đàn Trí tuệ nhân tạo (AI) quốc tế WAN-IFRA 2026 ở Hà Nội, ngày 14/8. Ảnh: Sơn Hải

Không thể dùng công nghệ mới để bảo vệ mô hình cũ

Theo Giám đốc Công nghệ SCMP, khi một công nghệ mang tính đột phá xuất hiện, vấn đề không nằm ở việc doanh nghiệp có công nghệ hay không, mà ở cách họ sử dụng công nghệ đó.

Các doanh nghiệp truyền thống có thể nhanh chóng đưa công nghệ mới vào quy trình nhưng vẫn thất bại nếu chỉ dùng nó để phục vụ sản phẩm và mô hình kinh doanh cũ. Với báo chí, điều này đồng nghĩa AI không nên chỉ được xem như công cụ giúp phóng viên viết nhanh hơn, phân tích dữ liệu nhanh hơn hay tự động hóa một số công việc.

Câu hỏi quan trọng hơn là AI có thể giúp tòa soạn tạo ra sản phẩm mới, tiếp cận nhóm độc giả mới và xây dựng phương thức phân phối mới hay không. Ông Zhang Jun cho rằng đây mới là giá trị lớn nhất của AI đối với báo chí.

Từ “AI cho tòa soạn” sang “AI cho độc giả”

Tại SCMP, AI đang được triển khai ở nhiều khâu, từ lập trình, phân tích dữ liệu, nghiên cứu, phát hiện tin tức đến hỗ trợ sản xuất nội dung. Nhưng theo ông Zhang Jun, hai hướng có ý nghĩa chiến lược hơn là cải thiện trải nghiệm độc giả và thay đổi cách phân phối tin tức.

Một ví dụ là hệ thống tìm kiếm bằng AI mà SCMP đang phát triển. Thay vì chủ yếu dựa vào từ khóa như công cụ tìm kiếm truyền thống, hệ thống mới hướng tới việc hiểu tốt hơn nhu cầu và ngữ cảnh tìm kiếm của người dùng.

SCMP đã thử nghiệm hệ thống trong nội bộ trước khi triển khai rộng hơn. Theo ông Zhang Jun, kết quả bước đầu cho thấy khoảng 40-50% người dùng tiếp tục sử dụng hệ thống sau khi trải nghiệm.

Ông cho rằng việc xây dựng công cụ tìm kiếm riêng còn giúp các tòa soạn giảm sự phụ thuộc vào những nền tảng bên ngoài trong bối cảnh AI đang ngày càng trở thành một cổng để người dùng tiếp cận thông tin.

1781857578991-8307156993572237324-g5687032138637076904-3f73bd04ea404bb5cf5038b38e27eecc-9405.jpg
Giám đốc Công nghệ báo South China Morning Post, Zhang Jun, và người điều phối Ezra Eeman.
Ảnh: Sơn Hải

Phân phối có thể quan trọng hơn hiệu suất

Một trong những thông điệp đáng chú ý nhất của ông Zhang Jun là tòa soạn không thể chỉ tập trung vào việc sản xuất nội dung tốt mà phải bảo đảm độc giả có thể tìm thấy nội dung đó.

Trong nhiều năm, các cơ quan báo chí phụ thuộc ngày càng lớn vào Google, Facebook, TikTok và các nền tảng khác để phân phối nội dung. Điều này giúp tòa soạn kiểm soát quá trình sản xuất nhưng lại ngày càng ít kiểm soát con đường nội dung đến với độc giả.

SCMP đang sử dụng AI để tự động chuyển đổi một bài báo thành nhiều định dạng phù hợp với các nền tảng khác nhau, trong đó có mạng xã hội. Dù quá trình được tự động hóa, nội dung vẫn phải trải qua bước kiểm tra của con người trước khi công khai.

Khi được hỏi nếu phải lựa chọn giữa nâng cao hiệu suất và cải thiện phân phối, ông Zhang Jun chọn phân phối.

Theo ông, các tòa soạn nhỏ không nhất thiết phải xây dựng những hệ thống AI quy mô lớn như SCMP. Điều quan trọng là lựa chọn đúng vấn đề cần giải quyết và ưu tiên những ứng dụng hướng ra bên ngoài, lấy người dùng làm trung tâm.

1781857578991-8307156993572237324-g5687032138637076904-3f73bd04ea404bb5cf5038b38e27eecc-9327.jpg
Ông Zhang Jun khẳng định SCMP sẽ không xuất bản nội dung tạo bởi AI khi chưa thể kiểm chứng.
Ảnh: Sơn Hải

AI không thay thế nguyên tắc xác minh

Dù đẩy mạnh ứng dụng AI, SCMP vẫn giữ nguyên tắc rằng mọi thông tin phải được con người xác minh trước khi xuất bản.

Trong phần hỏi đáp, khi được đặt vấn đề về trường hợp AI đưa ra câu trả lời có vẻ chính xác nhưng không thể giải thích nguồn gốc thông tin, ông Zhang Jun khẳng định SCMP sẽ không tin tưởng và không xuất bản nội dung chưa thể kiểm chứng.

Theo ông, đây chính là lợi thế cốt lõi của báo chí trong kỷ nguyên AI khi có khả năng tìm kiếm thông tin từ thế giới thực, kiểm chứng nguồn tin, đặt sự kiện vào bối cảnh và sử dụng phán đoán của con người.

AI chưa chắc khiến báo chí rẻ hơn

Ông Zhang Jun cũng bác bỏ kỳ vọng rằng AI lập tức giúp các tòa soạn giảm chi phí. Trong ngắn hạn, việc triển khai AI có thể làm phát sinh thêm chi phí cho hạ tầng, phần cứng, mô hình AI và dữ liệu. Các tòa soạn đồng thời vẫn cần nhân sự kiểm tra và xác minh nội dung do AI tạo ra.

Vì vậy, theo ông, giá trị dài hạn của AI không nhất thiết nằm ở việc cắt giảm chi phí mà ở khả năng thay đổi phương thức phân phối và mở ra những mô hình kinh doanh mới.

Khi được hỏi về nguồn doanh thu mới, ông Zhang Jun thừa nhận đây vẫn là câu hỏi chưa có lời giải rõ ràng. Mô hình quảng cáo và đăng ký trả phí có thể thay đổi khi độc giả không chỉ trả tiền cho bài viết mà hướng tới những giá trị như thông tin chuyên sâu và phân tích.

Ông cũng đề cập khả năng các cơ quan báo chí hợp tác trong việc cấp phép dữ liệu cho các công ty AI, qua đó tăng sức mạnh đàm phán thay vì từng đơn vị riêng lẻ thương lượng với những tập đoàn công nghệ lớn.

Kết thúc bài trình bày, ông Zhang Jun kết luận rằng AI không nhất thiết giết chết báo chí, nhưng nếu các tòa soạn không thay đổi cách đưa tin tức đến với độc giả, chính sự chậm thay đổi đó có thể khiến họ bị loại khỏi cuộc chơi.

Xem thêm

Khai mạc Hội khỏe Hội Nhà báo Hà Nội mở rộng lần thứ 31 năm 2026

Khai mạc Hội khỏe Hội Nhà báo Hà Nội mở rộng lần thứ 31 năm 2026

(CLO) Sáng 16/11, Hội khỏe Hội Nhà báo thành phố Hà Nội mở rộng lần thứ 31 năm 2026 chính thức khai mạc tại Nhà thi đấu Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao phường Xuân Đỉnh (Hà Nội), với sự tham gia của gần 500 lượt vận động viên thuộc 23 đoàn báo chí, Hội Nhà báo.

Xã hội hóa hoạt động Hội: Huy động nguồn lực để không gián đoạn hoạt động

Xã hội hóa hoạt động Hội: Huy động nguồn lực để không gián đoạn hoạt động

(NB&CL) Trong khi kinh phí dành cho hoạt động Hội Nhà báo địa phương còn hạn hẹp, nhu cầu bồi dưỡng nghiệp vụ, hỗ trợ hội viên sáng tạo tác phẩm ngày càng đặt ra rõ hơn. Tại Thái Nguyên, việc huy động nguồn lực xã hội hóa để tổ chức các chuyến đi thực tế đang mở ra một cách làm đáng chú ý: đưa nhà báo đến gần hơn với đời sống cơ sở, đồng thời tạo thêm chất liệu cho hoạt động sáng tạo báo chí.

Xây dựng tổ chức Hội có sức sống từ cơ sở, nơi mỗi hội viên được đồng hành, hỗ trợ

Xây dựng tổ chức Hội có sức sống từ cơ sở, nơi mỗi hội viên được đồng hành, hỗ trợ

(NB&CL) Sau hợp nhất ba Hội Nhà báo, thách thức của Hội Nhà báo tỉnh Phú Thọ không chỉ là tập hợp 556 hội viên, mà còn phải tạo sự gắn kết và phát huy vai trò của người làm báo. Với phương châm “hội viên cần gì, Hội nghiên cứu đáp ứng nội dung đó”, Hội hướng tới xây dựng một tổ chức có sức sống từ cơ sở, nơi mỗi hội viên được đồng hành, hỗ trợ và gắn bó.

Hội Nhà báo tỉnh Ninh Bình: Đưa đạo đức nghề báo từ quy định vào thực tiễn

Hội Nhà báo tỉnh Ninh Bình: Đưa đạo đức nghề báo từ quy định vào thực tiễn

(NB&CL) Sự biến đổi của môi trường truyền thông đặt ra yêu cầu ngày càng cao về đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội của người làm báo. Tại Ninh Bình, Hội Nhà báo tỉnh triển khai nhiều giải pháp từ giáo dục, bồi dưỡng đến kiểm tra, giám sát và xây dựng môi trường văn hóa báo chí, hướng tới việc đưa các chuẩn mực nghề nghiệp trở thành yêu cầu thực chất trong hoạt động của mỗi hội viên.

Báo chí Quảng Ninh đưa kỹ năng sản xuất video ngắn vào tiêu chí đánh giá người làm báo

Báo chí Quảng Ninh đưa kỹ năng sản xuất video ngắn vào tiêu chí đánh giá người làm báo

(CLO) Lớp tập huấn “Kỹ năng sản xuất video ngắn trên mạng xã hội” do Hội Nhà báo thành phố Quảng Ninh phối hợp với Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức đã giúp học viên thực hành quy trình sản xuất video ngắn, từ xây dựng kịch bản đến quay, dựng và hoàn thiện sản phẩm. Đây cũng là cơ sở để Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ninh thúc đẩy phát triển nội dung số, đưa sản phẩm báo chí số vào tiêu chí đánh giá người làm báo.

Đại hội đại biểu Hội Nhà báo tỉnh Lào Cai lần thứ I: Đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, nhân văn, bứt phá trong kỷ nguyên số

Đại hội đại biểu Hội Nhà báo tỉnh Lào Cai lần thứ I: Đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, nhân văn, bứt phá trong kỷ nguyên số

(CLO) Đại hội đại biểu Hội Nhà báo tỉnh Lào Cai lần thứ I, nhiệm kỳ 2026–2031, mở ra chặng đường phát triển mới với yêu cầu xây dựng đội ngũ người làm báo bản lĩnh, chuyên nghiệp, đẩy mạnh chuyển đổi số, phát huy vai trò báo chí trong đồng hành cùng sự phát triển của địa phương.

Hội Nhà báo Việt Nam đón đoàn đại biểu Hội Nhà báo Thái Lan thăm và làm việc

Hội Nhà báo Việt Nam đón đoàn đại biểu Hội Nhà báo Thái Lan thăm và làm việc

(CLO) Chiều 26/10, tại Hà Nội, Hội Nhà báo Việt Nam đón đoàn đại biểu Hội Nhà báo Thái Lan gồm 7 thành viên, do bà Norrinee Ruangnoo, Chủ tịch Liên đoàn Báo chí Thái Lan (CTJ), Chủ tịch Hội Nhà báo Thái Lan (TJA), Phó Thư ký tòa soạn Báo Matichon, Trưởng đoàn đại biểu thăm và làm việc tại Việt Nam từ ngày 26 đến 30/10/2026.

Hội Nhà báo cần mở rộng môi trường thực hành, kết nối và phát triển đội ngũ trẻ

Hội Nhà báo cần mở rộng môi trường thực hành, kết nối và phát triển đội ngũ trẻ

(NB&CL) Trước sức ép chuyển đổi mô hình tòa soạn, trí tuệ nhân tạo và phương thức sản xuất nội dung mới, nhà báo Nguyễn Hoàng Nguyên, Phó Tổng biên tập Báo Tuổi Trẻ, cho rằng đầu tư xây dựng đội ngũ nhà báo trẻ chất lượng là nhiệm vụ hàng đầu. Từ thực tiễn đào tạo tại Tuổi Trẻ, ông kiến nghị Hội Nhà báo TP. HCM tăng cường bồi dưỡng nghiệp vụ số, mở rộng môi trường thực hành và xây dựng cơ chế hỗ trợ phát triển đội ngũ kế cận.

Phát động viết bài cho sách kỷ niệm 81 năm Báo Công Thương

Phát động viết bài cho sách kỷ niệm 81 năm Báo Công Thương

(CLO) Ngày 20/10, Báo Công Thương ban hành kế hoạch phát động viết bài cho cuốn sách “Chở tin trên con tàu Công Thương”, nhằm lưu giữ những kỷ niệm, câu chuyện nghề nghiệp của các thế hệ người làm báo, đồng thời bồi đắp niềm tự hào và trách nhiệm với truyền thống 81 năm của tờ báo.

Khai trương giao diện mới của Chuyên trang Thương hiệu Quốc gia 2026

Khai trương giao diện mới của Chuyên trang Thương hiệu Quốc gia 2026

Ngày 16/10, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Lễ công bố sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia Việt Nam lần thứ 10, Báo Nhân Dân phối hợp Bộ Công thương và đối tác VCCorp chính thức ra mắt giao diện mới Chuyên trang Thương hiệu Quốc gia Việt Nam trên Báo Nhân Dân tại địa chỉ https://thuonghieuquocgia.nhandan.vn.

Những dấu ấn cuộc đời người cộng sản Trần Trọng Tân trên màn ảnh

Những dấu ấn cuộc đời người cộng sản Trần Trọng Tân trên màn ảnh

(CLO) Nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh người chiến sĩ cách mạng Trần Trọng Tân (15/10/1926-15/10/2026), Hãng phim Truyền hình TP.HCM (TFS), Đài Phát thanh và Truyền hình TP.HCM thực hiện bộ phim tài liệu “Đồng chí Trần Trọng Tân - Giữ trọn lòng son”, do Huỳnh Ngọc Thảo biên kịch và đạo diễn.

Quang cảnh trang trọng tại Đại hội đại biểu Hội Nhà báo thành phố Quảng Ninh lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031. Ảnh: Sơn Hải.

Bản lĩnh người làm báo Đất Mỏ trong kỷ nguyên số

(CLO) Thành công rực rỡ và bế mạc vào chiều 16/10, Đại hội đại biểu Hội Nhà báo thành phố Quảng Ninh lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ của đội ngũ những người làm báo hướng tới xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại.

Đối thoại với nông dân để tháo gỡ những vấn đề từ cơ sở

Đối thoại với nông dân để tháo gỡ những vấn đề từ cơ sở

(CLO) Diễn đàn “Bộ Công an - Trung ương Hội Nông dân Việt Nam lắng nghe nông dân nói” lần thứ nhất tạo không gian đối thoại trực tiếp, giúp các cơ quan chức năng nắm bắt tâm tư, kiến nghị của người dân, nâng cao hiệu quả bảo đảm an ninh, trật tự tại khu vực nông thôn.

Ra mắt Ban Chủ nhiệm câu lạc bộ Nhà báo cao tuổi tỉnh Phú Thọ

Ra mắt Ban Chủ nhiệm câu lạc bộ Nhà báo cao tuổi tỉnh Phú Thọ

(CLO) Ngày 15/10, tại phường Việt Trì, tỉnh Phú Thọ, câu lạc bộ Nhà báo cao tuổi tỉnh Phú Thọ tổ chức lễ công bố quyết định và ra mắt Ban Chủ nhiệm khóa I, nhiệm kỳ 2026-2028. Dự và chỉ đạo buổi lễ có nhà báo Nguyễn Thảo Nguyên, Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh Phú Thọ.

Cỡ chữ bài viết: