Các hành vi vi phạm chính sách của TikTok, như bán hàng giả trên nền tảng, sẽ bị cấm tài khoản
Sáng 19/11, Tòa án Nhân dân TP.HCM mở phiên sơ thẩm vụ kẹo Kera, với sự xuất hiện của nhiều gương mặt “đình đám” như hoa hậu Thùy Tiên, Quang Linh Vlog và Hằng Du Mục. Vụ việc cho thấy, nhiều KOL, KOC vì lợi nhuận mà bất chấp pháp luật, quảng bá sản phẩm kém chất lượng, gây nguy hại cho sức khỏe người tiêu dùng, đều có thể bị xử lý nghiêm minh.
Không chỉ những cái tên ra tòa sáng nay, thị trường online thời gian qua liên tục ghi nhận nhiều trường hợp người nổi tiếng bị cáo buộc tận dụng sức ảnh hưởng để hợp thức hóa sản phẩm kém chất lượng, khiến người tiêu dùng bị đánh lừa. Nhiều KOL, KOC khác cũng bị xử phạt hành chính vì quảng cáo sai sự thật trong các buổi livestream, thổi phồng công dụng hoặc che giấu nguồn gốc hàng hóa.
Trước làn sóng bức xúc của dư luận, cộng đồng mạng liên tục kêu gọi “cấm sóng”, yêu cầu các nền tảng và thương hiệu ngừng hợp tác với KOL, KOC từng dính bê bối hoặc quảng bá sản phẩm mập mờ.
Áp lực này buộc các nhãn hàng và sàn thương mại điện tử siết chặt quy trình hợp tác, tăng cường kiểm chứng chất lượng sản phẩm và đánh giá rủi ro thương hiệu, nhằm ngăn chặn việc lợi dụng sức ảnh hưởng của người nổi tiếng để tiêu thụ hàng giả.
Trao đổi với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận, ông Nguyễn Lâm Thanh, đại diện TikTok Việt Nam cho biết, việc xử lý KOL hay người bán có hành vi thiếu minh bạch được thực hiện theo hai cấp độ: Vi phạm tiêu chuẩn cộng đồng của nền tảng và vi phạm pháp luật do cơ quan Nhà nước xác định.
“Các hành vi vi phạm chính sách của TikTok, như bán hàng giả trên nền tảng, sẽ bị cấm tài khoản. Trong khi đó, việc xác định KOL, KOC có vi phạm pháp luật hay không thuộc thẩm quyền cơ quan quản lý Nhà nước. Với các trường hợp nhạy cảm, chúng tôi đều tham vấn cơ quan chức năng”, ông Thanh nói.
Ông Thanh cho biết, trong giai đoạn 2024 - 2025, hệ thống pháp luật Việt Nam đã được hoàn thiện đáng kể, tạo hành lang bảo vệ người tiêu dùng trước làn sóng công nghệ và các mô hình bán hàng trực tuyến.
Không chỉ có Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, mà còn có Luật Quảng cáo, Luật Thương mại điện tử, Luật Quản lý thuế và nhiều văn bản mới. Các quy định này buộc các nền tảng số rà soát và điều chỉnh chính sách để đảm bảo tuân thủ pháp luật Việt Nam một cách nghiêm ngặt.
Tuy nhiên, thách thức lớn là hàng triệu người bán và sáng tạo nội dung chưa thực sự nắm rõ các quy định pháp luật. Vì vậy, các sàn thương mại điện tử đã tổ chức nhiều khóa đào tạo, hướng dẫn tuân thủ cho cả người dùng lẫn KOL, KOC.
Chẳng hạn, TikTok phối hợp với Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch cùng Hiệp hội Quảng cáo Việt Nam để đào tạo kiến thức về quảng cáo. Nguyên tắc quan trọng nhất là nếu nội dung là quảng cáo, phải tuân thủ Luật Quảng cáo, tránh gây hiểu lầm hoặc sai lệch thông tin.
Ông Thanh cũng nhấn mạnh, môi trường thương mại điện tử phát triển nhanh chóng khiến các vấn đề phát sinh gia tăng. TikTok mỗi năm công bố hai báo cáo minh bạch nhằm thể hiện nỗ lực kiểm duyệt nội dung, mặt hàng và hoạt động thương mại trên nền tảng. Ví dụ, năm 2024, nền tảng tiến hành hơn 387.000 lượt kiểm tra; năm 2025 dự kiến tăng khoảng 21%, thậm chí có thể cao hơn.
Trước thực trạng này, nhiều quy định mới như lưu trữ nội dung livestream buộc cả người bán lẫn nền tảng phải đầu tư mạnh hơn vào hệ thống quản lý, nhằm tránh sai phạm và đáp ứng yêu cầu của cơ quan chức năng. “Thương mại điện tử chỉ có thể phát triển bền vững khi cả người mua và người bán đều được bảo vệ, đồng thời các “điểm nóng” như hàng giả, hàng nhái phải được xử lý triệt để”- ông Thanh nhấn mạnh.
TikTok đang rà soát quy trình để xử lý minh bạch, đúng thời hạn 72 giờ như quy định
Trong bối cảnh hàng giả, hàng nhái đang len lỏi sâu vào không gian mạng, các nền tảng thương mại điện tử buộc phải nâng cấp hàng loạt biện pháp kiểm duyệt. Báo cáo Minh bạch Toàn cầu của TikTok Shop nửa đầu năm 2025 cho thấy một bức tranh đáng chú ý về quy mô và mức độ của công tác kiểm soát hàng hóa.
Ở giai đoạn trước khi sản phẩm được đăng tải, TikTok Shop đã từ chối 1,4 triệu đơn đăng ký người bán do không đáp ứng tiêu chuẩn. Đồng thời, chặn hơn 70 triệu sản phẩm trước khi niêm yết, tăng 40% so với 6 tháng trước. TikTok cũng yêu cầu người bán mới trải qua giai đoạn thử nghiệm, hạn chế số lượng đơn hàng và sản phẩm nhằm giảm rủi ro gian lận.
Khi sản phẩm đã được niêm yết, nền tảng thực hiện kiểm duyệt đa tầng, gồm cả kiểm tra thủ công và tự động: 700.000 tài khoản người bán vi phạm bị vô hiệu hóa. 200.000 sản phẩm bị cấm hoặc gỡ bỏ sau khi đăng tải.
Không chỉ phụ thuộc vào hệ thống nội bộ, TikTok Shop còn tăng cường tiếp nhận phản ánh của cộng đồng: Hơn 900.000 báo cáo người dùng được rà soát trong 6 tháng đầu năm, 4.600 thông báo thu hồi sản phẩm được phối hợp xử lý cùng các cơ quan chức năng tại nhiều thị trường.
Ông Nguyễn Lâm Thanh khẳng định: “Chúng tôi chỉ phát triển bền vững khi nghiêm túc bảo vệ người tiêu dùng và loại bỏ những người bán lợi dụng kẽ hở pháp lý để trục lợi”.
Theo ông, từ đầu năm đến nay, khi cơ quan quản lý siết chặt, thương mại điện tử ghi nhận tín hiệu tăng trưởng tốt hơn nhờ môi trường kinh doanh được làm sạch dần.
Tuy nhiên, sự siết chặt này cũng khiến nhiều người bán phản ánh việc hoàn tiền hoặc giải quyết khiếu nại đôi lúc kéo dài. Ông Thanh thừa nhận đây là những sai sót cá biệt và khẳng định TikTok đang rà soát quy trình để xử lý minh bạch, đúng thời hạn 72 giờ như quy định.
Trong bối cảnh số lượng nhà bán hàng và nhà sáng tạo nội dung đang bùng nổ, dự kiến vượt 6 triệu người chỉ riêng trên TikTok, các nền tảng đều đồng tình rằng Việt Nam cần sớm hoàn thiện khung pháp lý thương mại điện tử. Dự thảo Luật Thương mại điện tử đã trải qua nhiều vòng thảo luận và được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý rõ ràng hơn, giúp ngăn chặn hàng giả từ gốc.
