Phát biểu tại Hội nghị Dầu khí Trung Đông của S&P Global Energy ở London, ông Toril Bosoni, Giám đốc phụ trách công nghiệp và thị trường dầu mỏ của IEA, cho biết lượng dự trữ dầu toàn cầu đang tiếp tục thu hẹp và có nguy cơ rơi xuống mức "nguy cấp" trong những tháng tới.
Theo ông Bosoni, ngay cả khi một thỏa thuận chấm dứt xung đột tại Trung Đông được ký kết ngay lập tức, tác động đối với thị trường năng lượng vẫn khó có thể sớm biến mất. Việc khôi phục hoàn toàn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu – có thể mất từ sáu đến tám tháng.
Cuộc khủng hoảng tại Trung Đông đã làm gián đoạn đáng kể nguồn cung dầu từ khu vực Vùng Vịnh, buộc nhiều quốc gia phải liên tục sử dụng lượng dầu dự trữ để bù đắp phần thiếu hụt trên thị trường.
Theo số liệu của IEA, chỉ trong hai tháng 3 và 4, tổng lượng dầu dự trữ toàn cầu đã giảm khoảng 250 triệu thùng. Đây là một trong những đợt sụt giảm mạnh nhất trong nhiều năm trở lại đây.
"Quy mô thiếu hụt nguồn cung hiện nay lớn đến mức thị trường buộc phải điều chỉnh từ phía nhu cầu tiêu thụ", ông Bosoni nhận định.
Điều đó đồng nghĩa với việc giá năng lượng cao đang bắt đầu làm thay đổi hành vi của người tiêu dùng và doanh nghiệp trên toàn thế giới. Khi nguồn cung không đủ để đáp ứng nhu cầu, thị trường thường phải tự cân bằng thông qua việc giảm tiêu thụ.
Trong bức tranh chung đó, Trung Quốc từng là ngoại lệ đáng chú ý. Là quốc gia nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, Trung Quốc đã liên tục gia tăng lượng dầu dự trữ trong nước kể từ khi cuộc khủng hoảng nổ ra. Theo dữ liệu của Kpler, tồn kho dầu thô của nước này đã đạt khoảng 1,25 tỷ thùng vào đầu tháng 5.
Tuy nhiên, xu hướng này đang bắt đầu đảo chiều. Bà Xu Muyu, chuyên gia phân tích dầu thô cấp cao tại Kpler, cho biết lượng dầu dự trữ trên đất liền của Trung Quốc đã bắt đầu giảm nhẹ trong những tuần gần đây và nhiều khả năng sẽ tiếp tục đi xuống trong thời gian tới.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc nhập khẩu dầu bằng đường biển suy giảm mạnh, trong khi sản lượng lọc dầu trong nước dù được điều chỉnh xuống thấp hơn vẫn không đủ để bù đắp mức giảm của nguồn cung nhập khẩu.
Số liệu hải quan Trung Quốc cho thấy lượng dầu thô nhập khẩu trong tháng 4 chỉ đạt 38,47 triệu tấn, giảm 23% so với tháng trước và xuống mức thấp nhất trong gần bốn năm.
Diễn biến này được giới phân tích đặc biệt quan tâm bởi Trung Quốc là nhân tố có khả năng ảnh hưởng lớn đến cán cân cung – cầu dầu mỏ toàn cầu. Nếu lượng dự trữ của nước này tiếp tục giảm, Bắc Kinh có thể phải quay trở lại thị trường quốc tế để tăng mua dầu trong những tháng tới, qua đó tạo thêm áp lực lên giá năng lượng.
Trong khi đó, nguồn cung từ khu vực Vùng Vịnh vẫn chưa có dấu hiệu phục hồi đáng kể. IEA ước tính sản lượng dầu tại các quốc gia bị ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng ở eo biển Hormuz hiện thấp hơn khoảng 14,4 triệu thùng/ngày so với thời điểm trước khi xung đột bùng phát.
Sự kết hợp giữa nguồn cung suy giảm, tồn kho đi xuống và nhu cầu mùa hè gia tăng đang khiến thị trường dầu bước vào giai đoạn đặc biệt nhạy cảm. Nếu các tuyến vận tải năng lượng quan trọng chưa thể sớm hoạt động trở lại, lượng dự trữ toàn cầu có thể tiếp tục bị bào mòn, làm gia tăng nguy cơ biến động mạnh của giá dầu trong nửa cuối năm.
