Chính sách mới nhằm tháo gỡ 'nút thắt' chuyển đổi đất ở

Theo dự thảo, trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất từ đất có nguồn gốc là đất vườn, ao, đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có đất ở thuộc khu dân cư sang làm đất ở (và một số trường hợp khác) thì UBND cấp tỉnh trình HĐND cấp tỉnh quy định mức thu tiền sử dụng đất theo nguyên tắc:

Đối với diện tích đất chuyển mục đích sử dụng mà trong hạn mức giao đất ở, mức thu tiền sử dụng đất không thấp hơn 30% tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở được tính theo Nghị định về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.

Nhà nước phải giữ vai trò quyết định cuối cùng về giá đất. (Ảnh:
Chính sách mới nhằm tháo gỡ 'nút thắt' chuyển đổi đất ở. (Ảnh: ST)

Đối với diện tích đất vượt hạn mức giao đất ở, mức thu tối thiểu là 50% tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở được tính theo Nghị định về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất nhưng tối đa không quá 500 m2.

Đối với với diện tích đất vượt hạn mức giao đất ở quá 500m2, mức thu là 100% tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở. Mức thu nêu trên chỉ được tính một lần cho một hộ gia đình, cá nhân.

Về vấn đề này, Luật sư Nguyễn Văn Đỉnh, chuyên gia pháp lý bất động sản cho rằng: Đây là giải pháp tháo gỡ khẩn cấp của Chính phủ trong bối cảnh tiền sử dụng đất của người dân phải nộp khi chuyển mục đích sử dụng đất quá cao (một giải pháp được Quốc hội cho phép tại Nghị quyết số 206/2025/QH15). Giải pháp này hợp pháp, đúng thẩm quyền của Chính phủ và cấp thiết.

Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất sẽ nằm ở điều khoản chuyển tiếp của Nghị quyết này. Theo dự thảo, trường hợp hộ gia đình, cá nhân chưa nộp tiền sử dụng đất theo thông báo của cơ quan thuế thì sẽ tính lại theo quy định tại Nghị quyết này và điều chỉnh Thông báo số tiền sử dụng đất phải nộp. Hộ gia đình, cá nhân phải nộp khoản tiền chậm nộp tiền sử dụng đất (nếu có).

Ngược lại, trường hợp hộ gia đình, cá nhân đã nộp tiền sử dụng đất theo thông báo của cơ quan thuế thì không tính lại tiền sử dụng đất theo quy định tại Nghị quyết này.

Như vậy, người dân đang làm thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất sẽ có tâm lý chờ đợi, dừng thủ tục. Trong trường hợp cơ quan thuế đã ra thông báo nộp tiền, có thể sẽ xuất hiện các trường hợp dừng nộp, chờ Chính phủ ra Nghị quyết và địa phương ban hành quy định.

Khi đó, người dân có thể chỉ phải nộp số tiền bằng 30% so với mức phải nộp ngay lúc này (cộng thêm một khoản chậm nộp không đáng kể).

Vô hình trung, chính sách mới mặc dù rất nhân văn nhưng sẽ khiến người dân có động lực chậm trễ thực hiện nghĩa vụ với nhà nước. Và người nào tuân thủ thông báo nộp tiền, nộp tiền sử dụng đất sớm sẽ là người đầu tiên chịu thiệt hại. Ngược lại, những người có tư tưởng “khoan hãy nộp” lại là người được hưởng lợi.

Điều này dẫn đến kết quả không công bằng cho người dân và tiềm ẩn nguy cơ đơn thư, khiếu kiện từ những người dân đã sớm nộp tiền sử dụng đất mà phải chịu số tiền lớn, không được hưởng cơ chế ưu đãi từ Nghị quyết mới.

Để tránh tạo ra sự phân biệt, bất công giữa những người sử dụng đất, Luật sư Nguyễn Văn Đỉnh đề xuất sửa điều khoản chuyển tiếp của Nghị quyết theo hướng cho phép áp dụng hồi tố với những người sử dụng đất đã nộp 100% tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở theo chính sách của Nghị định số 103/2024/NĐ-CP của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất (từ ngày 01/8/2024 cho đến nay).

Theo đó, người dân đã nộp 100% tiền sử dụng đất sẽ được ngân sách nhà nước hoàn trả, hoặc khấu trừ vào nghĩa vụ tài chính khác phải thực hiện với nhà nước. Quy định này sẽ đảm bảo sự đồng thuận từ phía người dân.

“Nhìn xa hơn, đây cũng là một kinh nghiệm quý giá về xây dựng chính sách, đặc biệt là những chính sách có ảnh hưởng cực kỳ lớn đến sinh kế, đời sống dân sinh. Chính sách, pháp luật phải được xây dựng với một tầm nhìn dài hạn, một nền tảng tư duy bài bản, có đánh giá tác động thực chất. Pháp luật ổn định, có tính kế thừa… cũng là một thành tố quan trọng cho tính hấp dẫn của môi trường đầu tư, nhất là với nhà đầu tư nước ngoài”, ông Đỉnh nói.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA), cho rằng dự thảo Nghị quyết không nên giữ quy định: “Hộ gia đình, cá nhân đã nộp tiền sử dụng đất theo thông báo của cơ quan thuế thì không tính lại tiền sử dụng đất theo Nghị quyết này”.

Ông đề nghị cho phép áp dụng hiệu lực hồi tố, theo Khoản 1 Điều 55 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025. Luật này cho phép văn bản có hiệu lực trở về trước nếu thật cần thiết để bảo đảm lợi ích chung, hoặc để thực hiện quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Theo ông Châu, chính sách trong dự thảo Nghị quyết rõ ràng có lợi cho người dân. Nhưng nếu không áp dụng hồi tố, những hộ đã nộp 100% tiền sử dụng đất theo Nghị định 103/2024/NĐ-CP sẽ chịu thiệt thòi, trong khi những người chậm nộp lại được hưởng ưu đãi.

Ông nhấn mạnh, Nghị định 103/2024 mới áp dụng từ ngày 1/8/2024, số hộ đã nộp tiền đầy đủ chưa nhiều, nên nếu cho tính lại thì không ảnh hưởng lớn đến ngân sách nhà nước. Ngược lại, cách làm này sẽ tránh tình trạng so bì, khiếu nại.

Xem thêm

Robot thay đổi sản xuất, đào tạo nhân lực phải đi trước một bước

Robot thay đổi sản xuất, đào tạo nhân lực phải đi trước một bước

(CLO) Robot và các thiết bị thông minh đang ngày càng hiện diện rộng rãi trong hoạt động sản xuất, từng bước thay đổi nhu cầu về nhân lực của doanh nghiệp. Điều này đặt ra yêu cầu đẩy mạnh đào tạo kỹ năng công nghệ từ sớm, giúp người lao động thích ứng với phương thức sản xuất mới.

Newtown Diamond thu hút dòng vốn vào bất động sản cao cấp Đà Nẵng

Newtown Diamond thu hút dòng vốn vào bất động sản cao cấp Đà Nẵng

Thị trường bất động sản Đà Nẵng đang bước vào giai đoạn sàng lọc, khi nhà đầu tư ngày càng chú trọng đến khả năng khai thác và hiệu quả sử dụng tài sản thay vì chỉ kỳ vọng vào biến động giá. Với lợi thế vị trí ven biển, tầm nhìn đa hướng và cơ cấu sản phẩm linh hoạt, Newtown Diamond đón đầu xu hướng sở hữu căn hộ gắn với giá trị khai thác bền vững.

Iran chuẩn bị ngân sách không có nguồn thu từ dầu mỏ

Iran chuẩn bị ngân sách không có nguồn thu từ dầu mỏ

(CLO) Iran đang xây dựng ngân sách cho năm tới với kịch bản doanh thu từ dầu mỏ giảm về 0, trong bối cảnh lệnh phong tỏa của Mỹ làm gián đoạn xuất khẩu và đẩy nền kinh tế nước này vào tình trạng thiếu hụt nguồn thu nghiêm trọng.

Hà Nội: Hoàn thành giải phóng mặt bằng dự án xây dựng nhà ở xã hội Bích Hòa

Hà Nội: Hoàn thành giải phóng mặt bằng dự án xây dựng nhà ở xã hội Bích Hòa

(CLO) Chiều ngày 14/11/2026 tại Nhà văn hóa thôn Thạch Bích 1, Ủy ban nhân dân xã Bình Minh tổ chức chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho các hộ dân có đất bị thu hồi, chính thức hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng phục vụ dự án xây dựng nhà ở xã hội Bích Hòa trên địa bàn xã.

Triển khai đào tạo thế hệ nhân tài lượng tử tại Việt Nam

Triển khai đào tạo thế hệ nhân tài lượng tử tại Việt Nam

Sau quá trình tuyển chọn và phỏng vấn chuyên sâu với sự đánh giá của Hội đồng chuyên gia, những ứng viên xuất sắc nhất của Chương trình Phát triển Nhân tài Lượng tử 2026 chính thức được ra mắt và bước vào lộ trình đào tạo tại Trường Đại học Quang Trung.

Thị trường bạc đối mặt năm thiếu hụt nguồn cung thứ sáu liên tiếp

Thị trường bạc đối mặt năm thiếu hụt nguồn cung thứ sáu liên tiếp

(CLO) Năm 2026, thị trường bạc toàn cầu dự báo bước vào năm thiếu hụt nguồn cung thứ sáu liên tiếp. Dù vậy, giới phân tích cảnh báo cán cân cung - cầu có thể sớm đảo chiều, nguyên nhân chính đến từ việc ngành công nghiệp điện mặt trời đang cắt giảm mạnh lượng bạc sử dụng trong sản xuất.

Điều gì khiến đại diện phái đoàn nông nghiệp Hoa Kỳ thốt lên "đáng kinh ngạc" tại một nhà máy sữa Việt Nam?

Điều gì khiến đại diện phái đoàn nông nghiệp Hoa Kỳ thốt lên "đáng kinh ngạc" tại một nhà máy sữa Việt Nam?

Trong chuyến xúc tiến thương mại nông nghiệp có quy mô lớn nhất từng được Cục Nông nghiệp Đối ngoại (FAS) thuộc Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) cử đến Việt Nam, siêu Nhà máy Sữa Việt Nam của Vinamilk là nhà máy sữa duy nhất được lựa chọn làm điểm đến tham quan và làm việc. Không chỉ gây ấn tượng bởi quy mô và công nghệ sản xuất, doanh nghiệp sữa Việt còn khiến các đại biểu quan tâm bởi chiến lược phát triển sản phẩm, đầu tư nguyên liệu và mối quan hệ hợp tác chặt chẽ với ngành nông nghiệp Mỹ.

USD hướng tới tuần tăng mạnh nhất trong hai tháng, yen áp sát mốc 160

USD hướng tới tuần tăng mạnh nhất trong hai tháng, yen áp sát mốc 160

(CLO) Đồng USD duy trì gần mức cao nhất trong 19 tháng và hướng tới tuần tăng mạnh nhất trong hai tháng, khi kỳ vọng Fed tăng lãi suất đẩy lợi suất trái phiếu Mỹ đi lên. Trong khi đó, đồng yen tiếp tục suy yếu, tiến sát ngưỡng 160 yen đổi 1 USD, làm gia tăng khả năng Nhật Bản can thiệp vào thị trường ngoại hối.

Sonadezi Giang Điền (SZG) muốn mở rộng quỹ đất bằng thương vụ 2.800 tỷ đồng, lợi nhuận quý III giảm 11%

Sonadezi Giang Điền (SZG) muốn mở rộng quỹ đất bằng thương vụ 2.800 tỷ đồng, lợi nhuận quý III giảm 11%

(CLO) Công ty CP Sonadezi Giang Điền dự kiến trình cổ đông phương án nhận chuyển nhượng 100% vốn của doanh nghiệp sở hữu khu công nghiệp gần 190 ha tại Đồng Nai. Kế hoạch mở rộng quỹ đất được đưa ra trong bối cảnh lợi nhuận sau thuế quý III/2026 của SZG giảm khoảng 11%, còn hơn 63 tỷ đồng

Cỡ chữ bài viết: