Theo Bộ Lao động Mỹ, giá thực phẩm trong tháng 10 tăng 0,4% so với tháng trước, ghi nhận tốc độ tăng nhanh nhất trong sáu tháng. Trong đó, giá rau diếp tăng tới 8%, thịt bò bít tết tăng 1,7%, bơ tăng 2% và phô mai tăng 1,3%. Chi phí các bữa ăn tại nhà hàng cũng tăng nhanh nhất kể từ tháng 12/2025.
Diễn biến này nối dài áp lực chi phí sinh hoạt mà các hộ gia đình Mỹ phải đối mặt trong những năm qua. Giá thực phẩm đã tăng hơn 20% kể từ sau đại dịch Covid-19, khiến nhiều người ngày càng khó xoay xở với ngân sách gia đình.
Tại chợ nông sản Hunts Point ở Bronx, New York – đầu mối cung cấp trái cây và rau củ cho hàng nghìn cửa hàng tạp hóa tại vùng Đông Bắc Mỹ – các nhà bán buôn cho biết họ không còn nhiều khả năng tự gánh chi phí dầu diesel tăng cao.
Bà Stefanie Katzman, Giám đốc điều hành công ty S. Katzman Produce, cho biết doanh nghiệp buộc phải chuyển phần lớn chi phí phát sinh sang người tiêu dùng bởi biên lợi nhuận vốn đã rất thấp. Tình trạng tương tự cũng xuất hiện tại các tập đoàn thực phẩm lớn. CEO Kraft Heinz Steve Cahillane cảnh báo giá sản phẩm của công ty sẽ tiếp tục tăng trong năm 2027 do áp lực chi phí đầu vào.
Một trong những nguyên nhân chính là giá nhiên liệu và vận chuyển tăng cao. Dù giá dầu thô đã giảm so với các mức đỉnh gần đây, giá dầu diesel tại Mỹ vẫn duy trì ở mức cao. Theo số liệu được công bố, giá bán lẻ dầu diesel đã tăng hơn 66% kể từ khi xung đột tại Ukraine bắt đầu, lên mức kỷ lục 6,53 USD vào tháng 9.
Chi phí dịch vụ vận tải cũng tăng 20% kể từ đầu năm, theo Bộ Lao động Mỹ. Các doanh nghiệp logistics đang chuyển một phần gánh nặng nhiên liệu sang nhà bán buôn và đơn vị chế biến thực phẩm. Giá thực phẩm bán buôn tăng 1,3% trong tháng 10, mức tăng hàng tháng mạnh nhất kể từ tháng 2 trong chỉ số giá sản xuất.
Dole, nhà phân phối trái cây và rau củ tươi, cho biết nhiên liệu đắt đỏ đang làm tăng chi phí vận chuyển, phân bón và bao bì. Thời tiết khắc nghiệt liên quan đến hiện tượng El Niño cũng gây thêm khó khăn cho hoạt động cung ứng. Trong khi đó, việc gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz làm gia tăng sức ép lên nguồn cung phân bón, đặc biệt khi Qatar là một nhà sản xuất quan trọng.
Theo ông Olivier Gervais, chuyên gia kinh tế tại Scotiabank, chuỗi cung ứng thực phẩm có độ trễ đáng kể. Các doanh nghiệp thường cố gắng tự hấp thụ chi phí phát sinh trước khi điều chỉnh giá bán. Vì vậy, tác động đầy đủ của giá nhiên liệu tăng cao có thể mất từ 12 đến 18 tháng mới phản ánh rõ trên kệ hàng.
Ông Sharat Ganapati, nhà kinh tế tại Đại học Georgetown, cũng cho rằng các chuỗi siêu thị thường ký hợp đồng cung ứng trước nhiều tháng và cố gắng giữ giá ổn định lâu nhất có thể. Tuy nhiên, khi các hợp đồng dài hạn hết hiệu lực và chi phí tiếp tục tăng, khả năng bảo vệ người tiêu dùng trước các đợt điều chỉnh giá sẽ ngày càng hạn chế.
Áp lực còn đến từ chi phí sản xuất tại các trang trại. Nông dân đang phải đối mặt với giá phân bón và vật tư đầu vào cao đúng thời điểm chuẩn bị cho vụ gieo trồng mùa xuân. Ông Bernhard Dalheimer, chuyên gia kinh tế nông nghiệp tại Đại học Purdue, cảnh báo đây có thể là yếu tố tiếp tục đẩy giá thực phẩm tăng trong năm tới.
Các nhà sản xuất cũng đang thu hẹp dư địa để giảm chi phí. Campbell’s cho biết đã tăng giá đối với 60% danh mục sản phẩm nhằm ứng phó với chi phí gia tăng. Trước đó, công ty đóng cửa hai nhà máy sản xuất đồ ăn nhẹ và cắt giảm hơn 550 vị trí nhân viên hưởng lương cố định.
Giá thực phẩm cao cũng trở thành vấn đề đáng chú ý về chính trị tại Mỹ. Trong một cuộc thăm dò của ABC News đối với cử tri bầu Hạ viện, 59% người được hỏi cho biết họ không hài lòng với giá cả thực phẩm.
Tác động rõ nhất vẫn nằm ở những hộ gia đình có thu nhập cố định. Bà Lilia Vailikit, một y tá nghỉ hưu 71 tuổi tại Nam Florida, cho biết khoản trợ cấp An sinh Xã hội hàng tháng ngày càng khó đáp ứng chi phí sinh hoạt khi giá xăng, thực phẩm và bảo trì căn hộ cùng tăng. Bà thậm chí phải từ bỏ những chuyến về thăm quê hương Philippines vốn được duy trì một hoặc hai năm một lần.
“Mỗi lần đến cửa hàng, tôi lại thấy giá cả đắt đỏ hơn”, bà chia sẻ.
