Có sách giáo khoa chuẩn hay không?

(CLO) Bàn về việc có sách giáo khoa chuẩn hay không, PGS.TS Đỗ Ngọc Thống - chủ biên CT môn Ngữ văn 2018 và Tổng chủ biên sách giáo khoa Ngữ văn (bộ CD) đã có nhiều ý kiến xoay quanh vấn đề này.

Rất nhiều người, trong đó có cả cán bộ lãnh đạo, chỉ đạo các cấp, đặc biệt những người ngoài ngành đều hiểu là cần có một bộ sách giáo khoa (SGK) chuẩn. Tôi chưa nói bộ SGK chuẩn ấy của Bộ hay của ai, của tổ chức nào; mà chỉ muốn nói: Trong thời hiện đại, làm gì có khái niệm SGK chuẩn, chỉ có Chương trình chuẩn hoặc Chuẩn chương trình thôi.

Cách đây hơn nửa thế kỉ, do điều kiện phát triển của khoa học giáo dục cũng như tình hình đất nước có chiến tranh, nên nhiều giai đoạn không có chương trình, chỉ biên soạn SGK. Và SGK đó được coi là chuẩn. Đến những năm 60 - 70 của thế kỉ trước có chương trình các môn học, nhưng hết sức đơn giản, thực chất chỉ là bản phân phối chương trình và cũng không có phê duyệt chính thức của Bộ (trừ chương trình của miền Nam trước 1975 - chương trình của miền Nam đều có các Quyết định, Nghị định phê duyệt và ban hành).

Mãi đến cải cách giáo dục lần thứ 3 (1980 - 1992), chương trình giáo dục phổ thông mới được xây dựng chính thức cho toàn quốc, nhưng cũng không thấy Bộ phê duyệt vào văn bản chương trình. Ví dụ chỉ thấy ghi vào văn bản chương trình từ lớp 6 - lớp 9: “Bản dự thảo này đã được hội đồng thông qua (Hà Nội – 1986)”. Năm 1989 mới làm chương trình cho cấp THPT. Chương trình đổi mới năm 2000 theo Nghị quyết 40 của Quốc hội khóa X được xây dựng bài bản hơn, nhưng vẫn làm theo lối tách 3 cấp học làm ở 3 thời điểm khác nhau (Tiểu học: 1995; THCS: 1998; THPT: 2000). Sau đó, năm 2006 mới thống nhất 3 cấp thành chương trình 2006 và Bộ ký Quyết định ban hành. Mãi đến Chương trình 2018 (theo Nghị quyết 88 của QH13) thì việc xây dựng Chương trình giáo dục phổ thông mới thực sự mang tính chuyên nghiệp hơn, tiếp cận được với cách xây dựng, thiết kế CT của quốc tế.

co sach giao khoa chuan hay khong hinh 1

Chương trình SGK đã trải qua nhiều lần sửa đổi (Ảnh: Bình Minh/Vnexpress)

Theo quan niệm quốc tế, hầu hết các nước phát triển chỉ tập trung thiết kế chương trình và chuẩn chương trình để lấy đó làm cơ sở biên soạn SGK và tổ chức dạy học cũng như kiểm tra đánh giá. Với những nước lớn, nhiều bang, vùng, miền, thì mỗi địa phương lớn ấy căn cứ vào chương trình quốc gia để xây dựng, phát triển thành chương trình của Bang, vùng, miền...và chương trình nhà trường. Không có SGK chuẩn, SGK chỉ là học liệu quan trọng trong nhiều nguồn khác nhau.

Do khoa học công nghệ ngày càng phát triển nên vai trò của SGK ngày càng giảm dần vị trí độc tôn. Người giáo viên và học sinh có thể tiếp cận từ nhiều nguồn thông tin khác nhau, nhiều góc nhìn khác nhau để dạy và học miễn là đáp ứng yêu cầu của của chương trình. SGK rất đa dạng và phong phú, nhưng phải dựa vào chương trình để biên soạn. Chương trình trở thành chuẩn, thành cơ sở quan trọng nhất để xem xét các SGK cũng như cách dạy, cách học; đặc biệt cách kiểm tra đánh giá.

Nói chỉ có chương trình chuẩn, không có SGK chuẩn và việc dạy học, kiểm tra đánh giá chỉ dựa vào chương trình, giống như chuyện thi tuyển phi công cho ngành hàng không. Người ta chỉ cần dựa vào tiêu chí chiều cao, cân nặng, hình thể và các chỉ số sức khỏe của ứng cử viên để kiểm tra, đánh giá, lựa chọn... Không có ai lại căn cứ vào việc hàng ngày ứng viên ấy ăn món gì, ăn bằng cách nào?... Kiểm tra, đánh giá học sinh cũng vậy, chỉ dựa vào các yêu cầu của chương trình và chuẩn chương trình để xem xét, không cần biết em ấy học sách nào, học ở đâu, bằng cách nào?...Tất cả các tổ chức đánh giá quốc tế đều quan niệm và thực hiện đánh giá như thế. Chương trình đánh giá học sinh quốc tế (PISA) của OECD là 1 ví dụ rất rõ.

PGS.TS Đỗ Ngọc Thống

Xem thêm

Cuộc thi “Phóng viên tập sự - Nhà báo tương lai”: Cầu nối giữa giảng đường và thực tiễn nghề báo

Cuộc thi “Phóng viên tập sự - Nhà báo tương lai”: Cầu nối giữa giảng đường và thực tiễn nghề báo

Ngày 16/6, Khoa Viết văn, Báo chí, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội tổ chức lễ tổng kết và trao giải Cuộc thi “Phóng viên tập sự - Nhà báo tương lai” mùa thứ 4. Không chỉ là sân chơi học thuật dành cho sinh viên, cuộc thi còn góp phần kết nối hoạt động đào tạo với thực tiễn nghề nghiệp, tạo cơ hội để những người trẻ trải nghiệm quy trình tác nghiệp báo chí ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Bộ Giáo dục và Đào tạo bỏ xét tuyển sớm, vì sao thí sinh vẫn dễ mắc bẫy 'giữ chỗ'?

Bộ Giáo dục và Đào tạo bỏ xét tuyển sớm, vì sao thí sinh vẫn dễ mắc bẫy 'giữ chỗ'?

(CLO) Trong khi Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chính thức bỏ cơ chế xét tuyển sớm, nhiều học sinh và phụ huynh vẫn đang đứng trước nguy cơ hiểu nhầm quy trình tuyển sinh bởi những thông báo "đủ điều kiện trúng tuyển", "trúng tuyển có điều kiện" hay các lời mời gọi nhập học, đóng tiền giữ chỗ xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội.

Đại học Thái Nguyên cần phấn đấu trở thành trung tâm nghiên cứu và tư vấn chính sách uy tín

Đại học Thái Nguyên cần phấn đấu trở thành trung tâm nghiên cứu và tư vấn chính sách uy tín

(CLO) Với vị trí chiến lược ở trung tâm Vùng Trung du miền núi phía bắc và truyền thống hơn 30 năm xây dựng và phát triển, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đề nghị Đại học Thái Nguyên phải tiếp tục nuôi dưỡng khát vọng, hoài bão, quyết tâm phấn đấu trở thành đại học nghiên cứu, trung tâm đổi mới sáng tạo và tư vấn chính sách uy tín tầm quốc gia và khu vực.

Điểm thi Trường THPT Cẩm Phả trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026.

Quảng Ninh xử lý nghiêm vi phạm quy chế tại Điểm thi Trường THPT Cẩm Phả

(CLO) Liên quan đến các vi phạm quy chế thi trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 vừa qua tại Điểm thi Trường THPT Cẩm Phả, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ninh đã khẩn trương kiểm tra, xác minh và quyết liệt xử lý các cá nhân sai phạm, góp phần củng cố niềm tin trong nhân dân và kịp thời định hướng dư luận.

Lệch trên 1,5 điểm, bài thi Ngữ văn tốt nghiệp THPT 2026 sẽ được chấm lần ba

Lệch trên 1,5 điểm, bài thi Ngữ văn tốt nghiệp THPT 2026 sẽ được chấm lần ba

(CLO) Ngay sau khi kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 kết thúc, các địa phương trên cả nước đã bắt đầu triển khai công tác chấm thi. Trong số các môn thi, Ngữ văn là môn tự luận duy nhất nên có quy trình chấm riêng, với nhiều lớp kiểm soát nhằm bảo đảm tính khách quan, công bằng và hạn chế tối đa những sai sót trong quá trình đánh giá bài làm của thí sinh.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT tại Lạng Sơn: Dấu ấn đậm nét về một kỳ thi an toàn

Kỳ thi tốt nghiệp THPT tại Lạng Sơn: Dấu ấn đậm nét về một kỳ thi an toàn

(CLO) Sau 2 ngày thi diễn ra nghiêm túc, trưa ngày 12/6, Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn đã chính thức khép lại. Nhờ sự chuẩn bị chu đáo và phối hợp đồng bộ, kỳ thi đã diễn ra thành công tốt đẹp, ghi dấu ấn đậm nét về một kỳ thi an toàn và đong đầy sự quan tâm, tiếp sức cho các sĩ tử.

74 thí sinh bị đình chỉ thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026

74 thí sinh bị đình chỉ thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026

(CLO) Chiều 12/6, tại buổi họp báo thông tin nhanh về công tác tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, ông Lê Mỹ Phong, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ Giáo dục và Đào tạo), cho biết kỳ thi năm nay ghi nhận số lượng thí sinh đăng ký dự thi cao nhất từ trước đến nay.

Cỡ chữ bài viết: