Theo thông tư, có 137 bệnh, tật và hội chứng di truyền hoặc bẩm sinh được phép xác định giới tính thai nhi. Đây là các bệnh liên quan đến nhiễm sắc thể giới tính hoặc gen ảnh hưởng đến quá trình xác định và phát triển giới tính, trong đó việc biết giới tính thai nhi có ý nghĩa quan trọng trong chẩn đoán, tiên lượng, điều trị hoặc dự phòng bệnh.
Danh mục này bao gồm nhiều nhóm bệnh liên quan đến bất thường nhiễm sắc thể, bệnh di truyền liên kết giới tính, bệnh bẩm sinh và các rối loạn phát triển giới tính.
Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh chỉ được thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi trong phạm vi phục vụ chuyên môn, chẩn đoán và điều trị theo đúng danh mục quy định.
Đồng thời, các cơ sở y tế phải thực hiện tư vấn trước và sau khi thực hiện kỹ thuật cho người dân, làm rõ ý nghĩa, giới hạn của xét nghiệm cũng như khả năng có thể không phát hiện được một số bệnh trong quá trình sàng lọc, chẩn đoán.
Thông tư này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7.
Trong bối cảnh đó, Bộ Y tế cũng siết mạnh xử phạt các hành vi lựa chọn giới tính thai nhi theo Nghị định 90/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/5.
Theo quy định mới, hành vi chỉ định, hướng dẫn sử dụng hoặc cung cấp thuốc, chế phẩm nhằm tác động để có giới tính thai nhi theo ý muốn sẽ bị phạt từ 20-25 triệu đồng. Các hành vi nghiên cứu phương pháp lựa chọn giới tính thai nhi trái phép cũng bị xử phạt ở mức tương tự.
Ngoài phạt tiền, cơ sở vi phạm còn có thể bị đình chỉ hoạt động từ 1-3 tháng, bị tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động hoặc chứng chỉ hành nghề khám chữa bệnh trong thời hạn từ 1-3 tháng.
Đối với hành vi dụ dỗ, lôi kéo người mang thai bỏ thai vì lý do lựa chọn giới tính, mức phạt dao động từ 7-10 triệu đồng.
Trường hợp dùng vũ lực ép buộc phụ nữ mang thai phải loại bỏ thai nhi vì lý do giới tính sẽ bị phạt từ 15-20 triệu đồng.
Đặc biệt, hành vi cung cấp thuốc, hóa chất để phá thai khi biết rõ mục đích lựa chọn giới tính thai nhi cũng bị xử phạt tới 25 triệu đồng.
Bộ Y tế cho biết việc ban hành danh mục bệnh được phép tiết lộ giới tính thai nhi nhằm phục vụ mục tiêu y khoa, đồng thời tiếp tục kiểm soát chặt chẽ tình trạng lựa chọn giới tính thai nhi, góp phần giảm mất cân bằng giới tính khi sinh.
