Thói quen tiện tay vứt rác vẫn diễn ra phổ biến
Theo ghi nhận của phóng viên tại Hà Nội, vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày, không khó để bắt gặp hình ảnh những túi rác bị vứt la liệt trên vỉa hè, thậm chí tràn xuống lòng đường. Rác thải không được phân loại, nhiều túi bị rách khiến nước thải đen ngòm rỉ ra, loang lổ trên mặt đường, bốc mùi hôi nồng nặc. Có nơi, rác bị dồn thành từng đống, lẫn lộn giữa rác sinh hoạt, thực phẩm và phế phẩm từ hoạt động kinh doanh.
Tại khu vực đường Láng, dù các quy định cấm đổ rác và mức xử phạt đã được dán tại nhiều vị trí, tình trạng rác thải vẫn bị vứt bừa bãi, tràn xuống cả lòng đường. Không chỉ làm xấu mỹ quan đô thị, tình trạng này còn ảnh hưởng trực tiếp đến người tham gia giao thông, đặc biệt tại khu vực ngã tư có mật độ phương tiện qua lại cao.
Tại đường Vạn Phúc (Hà Đông), nhiều điểm xuất hiện các “núi rác” tự phát. Lượng rác từ thực phẩm tươi sống như thịt, cá, rau củ bị vứt bừa bãi. Nhiều người sau khi đi chợ hoặc tiện đường đã “tiện đâu vứt đấy”, khiến rác tràn xuống lòng đường, ảnh hưởng đến giao thông và vệ sinh chung.
Tại khu vực đường Nguyên Hồng, dù có tới 3 - 4 xe thu gom rác có nắp đậy được bố trí để phục vụ người dân, nhưng chỉ cách đó vài bước chân, rác vẫn bị vứt ngổn ngang thành từng đống. Túi nilon, hộp xốp, thức ăn thừa… nằm la liệt, bốc mùi khó chịu.
Đáng chú ý, tại ngõ 294 phố Kim Mã (phường Ngọc Hà), dù đã lắp đặt camera giám sát cùng thông báo quy định rõ thời gian đổ rác từ 19h đến 22h, song tình trạng vi phạm vẫn diễn ra. Nhiều túi rác sinh hoạt vẫn bị vứt ngổn ngang dưới chân cột điện, bốc mùi khó chịu, bất chấp quy định và cảnh báo xử phạt.
Những điểm xả rác bừa bãi nêu trên chỉ là một phần trong thực trạng thói quen “tiện đâu vứt đó” của người dân Thủ đô. Thực tế này không chỉ làm xấu hình ảnh đô thị mà còn khiến công tác thu gom, xử lý rác gặp nhiều khó khăn.
Công nhân môi trường “gồng mình” trước cảnh vứt rác bừa bãi
Đằng sau những con phố bị rác “bủa vây” là sự lao động không ngừng nghỉ của đội ngũ công nhân môi trường. Họ là những người trực tiếp thu gom, làm sạch từng góc phố nhưng nỗ lực ấy nhiều khi trở nên vô nghĩa khi ý thức của một bộ phận người dân chưa cao.
Gắn bó với công việc hơn 3 năm, chị Nguyễn Thị Chung, công nhân vệ sinh môi trường tại Hà Đông, hiểu rõ từng “điểm nóng” rác thải và những áp lực đặc thù của nghề. Theo chị, khó khăn lớn nhất không chỉ nằm ở khối lượng rác mà còn xuất phát từ ý thức của một bộ phận người dân.
“Nhiều người biết rõ giờ xe rác đi qua, có thông báo đầy đủ nhưng vẫn không chấp hành. Chúng tôi vừa dọn xong, quay lại đã thấy rác mới. Rác lại không được phân loại. Ám ảnh nhất là những túi rác từ các cơ sở giết mổ, sạp hải sản thường bị rò rỉ, nước thải chảy ra, mùi hôi xộc thẳng lên mũi. Nhưng đó là công việc, mình vẫn phải làm”, chị Chung chia sẻ.
Chị Nguyễn Thị Mai, công nhân thu gom rác trên tuyến đường Láng cũng cho rằng, nhiều điểm rác tự phát hình thành từ thói quen tiện tay vứt rác của người dân. “Ở các ngã ba, ngã tư hay đầu ngõ, chỉ cần vài người vứt rác là lâu dần sẽ trở thành điểm tập kết. Khi chúng tôi nhắc nhở, nhiều người còn tỏ thái độ bực tức, hằn học”, chị Mai nói.
Còn với anh Nguyễn Tuấn Minh, công nhân vệ sinh môi trường tại Hà Đông bức xúc chia sẻ, tổ của anh phải dọn dẹp liên tục 3- 4 lần mỗi ngày tại một số điểm “nóng” về rác thải.
“Chúng tôi dọn không xuể. Có những ngày vừa quét sạch xong, quay lại đã thấy rác chất đống như cũ. Áp lực công việc ngày càng lớn, đặc biệt vào mùa hè khi rác thải sinh hoạt tăng mạnh, mùi hôi nồng nặc, trong khi ý thức người dân chưa cải thiện”, anh Minh nói.
Thực trạng này càng trở nên đáng lo ngại khi lượng rác thải phát sinh trên địa bàn Hà Nội liên tục gia tăng. Theo thống kê, mỗi ngày Hà Nội phát sinh khoảng 7.500 - 8.000 tấn chất thải rắn sinh hoạt. Con số này được dự báo sẽ tăng lên hơn 11.000 tấn/ngày vào năm 2030 nếu không có các giải pháp xử lý căn cơ, hiệu quả.
Bên cạnh đó, lượng chất thải xây dựng hiện đã vượt 2.100 tấn/ngày và có thể tăng lên khoảng 2.800 tấn/ngày trong những năm tới, tạo áp lực ngày càng lớn lên hệ thống xử lý hiện có.
Theo quy định tại Nghị định 45/2022/NĐ-CP của Chính phủ, hành vi vứt, bỏ rác thải, đổ nước thải không đúng nơi quy định tại khu chung cư, thương mại, dịch vụ hoặc nơi công cộng có thể bị phạt từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng.
Các hành vi vứt, bỏ rác thải trên vỉa hè, lòng đường hoặc vào hệ thống thoát nước thải đô thị hoặc hệ thống thoát nước mặt; đổ nước thải không đúng quy định trên vỉa hè, lòng đường phố; thải bỏ chất thải nhựa phát sinh từ sinh hoạt vào ao hồ, kênh rạch, sông, suối, biển có thể bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng.
Các hành vi khác như không phân loại rác, vứt tàn thuốc lá, vệ sinh cá nhân không đúng nơi cũng có mức phạt cụ thể từ 150.000 đồng đến 250.000 đồng.
Đáng chú ý, UBND TP Hà Nội vừa ban hành Công văn số 1342/UBND-TMĐT yêu cầu tăng cường các biện pháp đảm bảo vệ sinh môi trường. Trong đó, công an Thành phố sẽ chia sẻ thông tin camera AI cho UBND xã, phường nhằm kịp thời trích xuất hình ảnh, tiến hành “phạt nguội” các hành vi xả rác sai quy định.
