Phát biểu tại họp báo, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường chính thức công bố Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 sẽ được tổ chức trong hai ngày (9 và 10/6/2026), tại thủ đô Hà Nội. Được khởi xướng từ ý tưởng của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 43 diễn ra ở Indonesia vào tháng 9/2023, Diễn đàn đã trải qua hai kỳ tổ chức vô cùng thành công vào năm 2024 và 2025, từng bước khẳng định vị thế là một kênh đối thoại mở, bổ trợ hiệu quả cho các tiến trình chính thức của ASEAN.
Thứ trưởng nhấn mạnh, AFF 2026 mang một ý nghĩa chiến lược hết sức to lớn đối với nước chủ nhà. Đây là sự kiện đối ngoại đa phương cấp cao có quy mô lớn lần đầu tiên Việt Nam chủ trì tổ chức ngay sau thành công rất tốt đẹp của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI và kiện toàn các chức danh Lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước.
Việc tổ chức thành công diễn đàn lần này sẽ là minh chứng sinh động cho đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, đồng thời lan tỏa mạnh mẽ hình ảnh một đất nước Việt Nam đổi mới, phát triển và hội nhập sâu rộng tới cộng đồng khu vực và quốc tế.
Diễn đàn năm nay có chủ đề mang tính xuyên suốt: "Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, Thịnh vượng, lấy Người dân làm trung tâm". Lý giải về sự lựa chọn này, Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường cho biết, chủ đề đã đáp ứng đúng và trúng những yêu cầu cấp thiết nhất của thời đại trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, đồng thời phản ánh tầm nhìn chiến lược của Việt Nam.
Việc lấy người dân làm trung tâm không chỉ là một khẩu hiệu mà là kim chỉ nam cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, bảo đảm rằng trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng và ứng phó với những biến động toàn cầu, lợi ích và khả năng chống chịu của mọi tầng lớp nhân dân đều được nâng cao, không ai bị bỏ lại phía sau.
Về quy mô và chương trình nghị sự, AFF 2026 có thời lượng và nội dung lớn hơn hẳn các kỳ hội nghị trước, bao gồm hơn 20 hoạt động được thiết kế phong phú, mở và bao trùm.
Cụ thể, trước khi sự kiện chính diễn ra, ngày 8/6 sẽ có chuỗi các hoạt động khởi động như: Tọa đàm giữa các chính đảng Đông Nam Á, Hội nghị Lãnh đạo các Thành phố ASEAN, Tọa đàm bàn tròn về tiểu vùng Mekong, Hội nghị thanh niên Đông Nam Á và Tọa đàm về quản trị Trí tuệ nhân tạo (AI).
Sáng 9/6, Phiên Khai mạc chính thức sẽ diễn ra trang trọng tại Khách sạn Melia Hà Nội, dự kiến có sự tham dự và những bài phát biểu định hướng quan trọng của các Lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước Việt Nam cùng Lãnh đạo cấp cao của một số quốc gia thành viên ASEAN.
Tiếp nối ngay sau đó là các phiên thảo luận toàn thể đi sâu vào những vấn đề cốt lõi như sự tự cường và đoàn kết ASEAN, các sáng kiến mới về phòng ngừa xung đột và đẩy mạnh ứng dụng AI trong khu vực. Các đại biểu sẽ tham dự Tọa đàm hẹp đan xen bữa trưa làm việc chuyên sâu về chủ đề công nghệ tài chính (Fintech).
Sang ngày làm việc thứ hai (10/6), Diễn đàn sẽ tiếp tục thảo luận toàn thể về an ninh năng lượng và mô hình phát triển, trước khi tiến hành phiên bế mạc.
Làm rõ hơn về tính chất của sự kiện, Tiến sĩ Nguyễn Hùng Sơn, Giám đốc Học viện Ngoại giao khẳng định AFF 2026 sẽ huy động sự tham gia đa dạng chưa từng có. Không chỉ bó hẹp trong khuôn khổ các nhà hoạch định chính sách thuộc chính phủ, diễn đàn còn có sự hiện diện của giới doanh nghiệp, học giả, thanh niên, các tổ chức xã hội và đại diện người dân.
Giám đốc Học viện Ngoại giao kỳ vọng diễn đàn sẽ trở thành một "vườn ươm" các ý tưởng mới, tìm ra những giải pháp toàn diện, sâu sắc cho các thách thức chung của khu vực Đông Nam Á và vươn xa tới khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Tại phiên hỏi đáp trực tiếp ở họp báo, lãnh đạo Bộ Ngoại giao và Học viện Ngoại giao đã giải đáp sự quan tâm của phóng viên các cơ quan thông tấn báo chí. Trả lời câu hỏi của phóng viên về việc hiện thực hóa chủ đề "lấy người dân làm trung tâm", Tiến sĩ Nguyễn Hùng Sơn nhấn mạnh diễn đàn năm nay đã đưa vào nghị sự những vấn đề sát sườn nhất với đời sống và sự an toàn của người dân.
Đó là việc làm sao để người dân được thụ hưởng thành quả của trí tuệ nhân tạo (AI), hay tìm ra các giải pháp bảo đảm an ninh năng lượng trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu có nhiều xáo trộn, từ đó củng cố sức chống chịu cho người dân trước mọi biến động thời cuộc.
Về sáng kiến tọa đàm giữa các chính đảng Đông Nam Á, Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường cho biết đây là một bước đột phá lớn của ngoại giao khu vực. Lần đầu tiên, quan hệ giữa các đảng không chỉ dừng lại ở mức độ song phương mà được nâng lên thành một không gian đối thoại đa phương. Sáng kiến này nhằm khai thác tiềm năng, phát huy tối đa vai trò của các đảng chính trị đối với việc duy trì ổn định, định hướng hợp tác và phát triển của toàn khu vực...
Sự kiện AFF 2026 được kỳ vọng sẽ tiếp nối thành công của các năm trước, tiếp tục khẳng định vị thế một diễn đàn uy tín, đóng góp những ý tưởng chiến lược và hành động thiết thực nhằm hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, hướng tới một ASEAN hòa bình, gắn kết, tự cường, năng động, sáng tạo và thực sự lấy người dân làm trung tâm.
