Cuộc cách mạng AI đang định hình lại ngành khai khoáng toàn cầu

Ngành khai khoáng thế giới đang trải qua quá trình chuyển đổi số nhanh chóng dưới áp lực kép từ xu hướng chuyển dịch năng lượng và môi trường khai thác ngày càng phức tạp.

770-202512050635011.png
Hình minh họa công nghệ trí tuệ nhân tạo. Ảnh: Oil Price

Một báo cáo thị trường mới dự báo giá trị thị trường ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong khai khoáng sẽ tăng gần gấp bốn lần trong bảy năm tới, đạt khoảng 9,93 tỷ USD vào năm 2032.

Sự bùng nổ này diễn ra trong bối cảnh các doanh nghiệp khai khoáng đối mặt với hàng loạt thách thức như chất lượng quặng suy giảm, thiếu hụt nhân lực và nhu cầu toàn cầu ngày càng lớn đối với các khoáng sản thiết yếu phục vụ sản xuất xe điện và hệ thống năng lượng tái tạo.

Dự báo về sự chuyển đổi số

Theo số liệu công bố tuần này, thị trường AI trong khai khoáng hiện được định giá khoảng 2,6 tỷ USD vào năm 2025 và dự kiến tăng trưởng với tốc độ trung bình 21,1% mỗi năm cho đến năm 2032.

Ngành khai khoáng vốn được xem là chậm đổi mới, nhưng áp lực nâng cao hiệu quả đang buộc các doanh nghiệp phải thay đổi. Việc tích hợp các hệ thống vận tải tự động, phân tích bảo trì dự đoán và mô hình “digital twin” (bản sao kỹ thuật số của mỏ thực tế) đang chuyển từ thử nghiệm sang trở thành yêu cầu vận hành tiêu chuẩn.

Phân khúc “Tối ưu hóa quy trình và vận hành” hiện chiếm tỷ trọng lớn nhất, dự kiến đạt hơn 35% thị phần vào năm 2025.

Công nghệ này giúp doanh nghiệp khai thác tối đa sản lượng từ quặng chất lượng thấp, điều ngày càng quan trọng khi các mỏ quặng giàu trữ lượng dễ khai thác đang dần cạn kiệt.

Khoáng sản chiến lược và làn sóng xe điện

Động lực chính thúc đẩy đầu tư là cuộc chạy đua toàn cầu nhằm giành nguồn khoáng sản chiến lược. Báo cáo cho thấy phân khúc khai thác kim loại chiếm thị phần lớn nhất năm 2024, gắn liền với nhu cầu về lithium, đồng, cobalt và nickel - những nguyên liệu cốt lõi của nền kinh tế năng lượng xanh.

Các hoạt động khai thác kim loại bao gồm nhiều quy trình phức tạp từ mô hình hóa thân quặng, thăm dò, khoan, nổ mìn, nghiền đến vận chuyển vật liệu. AI hỗ trợ các khâu này thông qua phân tích dự đoán, giúp giảm chi phí và nâng cao tỷ lệ thu hồi quặng.

Đối với các quốc gia phương Tây, sự chuyển đổi công nghệ này còn mang ý nghĩa địa chính trị. Khi Trung Quốc đang chiếm ưu thế trong khâu chế biến đất hiếm, các tập đoàn khai khoáng phương Tây chịu áp lực tăng sản lượng và cải thiện hiệu quả để đảm bảo chuỗi cung ứng cho sản xuất pin và hạ tầng năng lượng sạch.

An toàn và tuân thủ môi trường

Ngoài mục tiêu nâng cao năng suất, ngành khai khoáng đang tận dụng AI để giải quyết rủi ro lớn nhất: an toàn lao động. Phân khúc “An toàn, an ninh và môi trường” được dự báo sẽ có tốc độ tăng trưởng cao nhất trong giai đoạn tới.

Khai khoáng vẫn là một trong những ngành công nghiệp nặng nguy hiểm nhất thế giới. Các doanh nghiệp ngày càng triển khai công nghệ phân tích hình ảnh và theo dõi thời gian thực để ngăn ngừa tai nạn liên quan đến máy móc hạng nặng, đồng thời giám sát rò rỉ khí hoặc sự cố thông gió trong hầm lò.

Bên cạnh đó, yêu cầu khắt khe về tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị (ESG) từ giới đầu tư đang thúc đẩy doanh nghiệp ứng dụng AI cho mục tiêu tuân thủ.

Các công cụ mới cho phép giám sát độ ổn định của hồ chứa bùn thải, theo dõi khí thải theo thời gian thực và tối ưu hóa sử dụng nước, đảm bảo cuộc đua khai thác khoáng sản không đánh đổi môi trường.

Châu Á - Thái Bình Dương dẫn đầu triển khai

Về mặt địa lý, khu vực châu Á - Thái Bình Dương chiếm thị phần lớn nhất trong ứng dụng AI cho khai khoáng năm 2024 và dự kiến duy trì tốc độ tăng trưởng cao nhất.

Lợi thế này đến từ sản lượng khai thác khổng lồ tại Trung Quốc và Australia. Các tập đoàn lớn trong khu vực như BHP và Rio Tinto đã sớm áp dụng công nghệ tự động.

Tại Tây Australia, xe tải và giàn khoan tự hành đã trở nên phổ biến, vận chuyển hàng triệu tấn quặng sắt với sự can thiệp tối thiểu của con người.

Tại Trung Quốc, việc triển khai được thúc đẩy bởi chính sách hỗ trợ của chính phủ cho các sáng kiến “khai khoáng thông minh”, nhằm hiện đại hóa ngành khai thác than và khoáng sản, giảm tai nạn và cải thiện hiệu suất môi trường.

Trong tương lai, mỏ khai thác sẽ khác xa hình ảnh lao động thủ công trước đây. Với sự xuất hiện của AI tạo sinh hỗ trợ lập kế hoạch khai thác và thăm dò, ngành khai khoáng đang chuyển sang mô hình coi dữ liệu quý giá không kém quặng.

Đối với thị trường năng lượng, hiệu quả này không chỉ là lợi thế mà còn là điều kiện tiên quyết để đáp ứng nhu cầu nguyên liệu cho một thế giới phi carbon.

Xem thêm

Dòng tiền lớn quay lại dầu khí giữa khủng hoảng năng lượng

Dòng tiền lớn quay lại dầu khí giữa khủng hoảng năng lượng

(CLO) Các văn phòng quản lý tài sản gia đình (family office), quỹ đầu tư và những nhà kinh doanh hàng hóa lớn không chỉ đặt cược vào giá dầu mà đang trực tiếp thâu tóm các tài sản năng lượng, từ mỏ dầu khí đến đường ống và cơ sở xuất khẩu.

35.000 tỷ đồng tranh chấp xây dựng: Vì sao hợp đồng ngày càng trở thành 'điểm nóng'?

35.000 tỷ đồng tranh chấp xây dựng: Vì sao hợp đồng ngày càng trở thành 'điểm nóng'?

(CLO) Các tranh chấp xây dựng đang ngày càng mang tính kỹ thuật, liên quan đến nhiều chủ thể và có giá trị lớn. Với các dự án xuyên biên giới, khác biệt về pháp luật, hợp đồng, ngôn ngữ và cách thức quản trị càng làm rủi ro gia tăng, đòi hỏi doanh nghiệp phải tính đến phương án phòng ngừa ngay từ khi ký kết.

Mỹ khơi thông eo biển Hormuz, vì sao giá dầu vẫn vượt 100 USD?

Mỹ khơi thông eo biển Hormuz, vì sao giá dầu vẫn vượt 100 USD?

(CLO) Mỹ cho biết hoạt động vận tải qua Hormuz đang dần được khôi phục, nhưng lưu lượng thực tế vẫn thấp hơn nhiều so với trước xung đột. Trong khi đó, các tuyến xuất khẩu thay thế của Ả Rập Xê Út cũng gặp sự cố, khiến thị trường tiếp tục lo ngại về nguồn cung và đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng.

Tắt 2G: Việt Nam đã giải quyết bài toán nhiều quốc gia khác đang đối mặt như thế nào?

Tắt 2G: Việt Nam đã giải quyết bài toán nhiều quốc gia khác đang đối mặt như thế nào?

Tắt 2G không phải bài toán mới, nhưng nhiều quốc gia vẫn loay hoay trong việc loại bỏ một công nghệ cũ mà không đẩy hàng triệu người dùng ra khỏi kết nối. Trong bối cảnh đó, quá trình chuyển đổi tại Việt Nam đang cho thấy những tín hiệu tích cực: công nghệ có thể được nâng cấp hiệu quả hơn khi bài toán thiết bị, vùng phủ và người dùng được giải quyết đồng thời.

Bảo Việt - Doanh nghiệp bảo hiểm nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam

Bảo Việt - Doanh nghiệp bảo hiểm nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam

Tập đoàn Bảo Việt (BVH) được vinh danh trong Top 100 doanh nghiệp nhà nước nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam năm 2026 (STATE 100), xếp thứ 61 trong bảng xếp hạng và là doanh nghiệp bảo hiểm nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam. Kết quả tiếp tục ghi nhận những đóng góp tích cực của Bảo Việt đối với ngân sách nhà nước, đồng thời khẳng định vai trò của một doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực tài chính - bảo hiểm đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Đánh giá tác động toàn diện là cơ sở quan trọng để Quốc hội xem xét mở rộng lệnh cấm đối với các sản phẩm thuốc lá

Đánh giá tác động toàn diện là cơ sở quan trọng để Quốc hội xem xét mở rộng lệnh cấm đối với các sản phẩm thuốc lá

Mặc dù thống nhất cao với mục tiêu bảo vệ sức khỏe cộng đồng và hạn chế thanh thiếu niên tiếp cận thuốc lá, các đại biểu tham dự tọa đàm góp ý Dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (sửa đổi) ngày 26/8 cho rằng đề xuất cấm các sản phẩm “thuốc lá khác” vẫn cần được đánh giá đầy đủ và khách quan.

Tận hưởng trải nghiệm ẩm thực cùng OCB Mastercard World 2in1

Tận hưởng trải nghiệm ẩm thực cùng OCB Mastercard World 2in1

Không chỉ đơn thuần là một bữa ăn, mỗi cuộc hẹn còn là khoảng thời gian dành cho những người quan trọng. Với thẻ OCB Mastercard World 2in1 của ngân hàng Phương Đông(OCB), những dịp sum vầy mùa Trung thu càng thêm trọn vẹn nhờ ưu đãi hoàn tiền 10% cho chi tiêu ẩm thực, cùng thiết kế 2in1 tích hợp cả tính năng tín dụng và ghi nợ, giúp khách hàng linh hoạt trong quản lý tài chính và dễ dàng tiếp cận hệ sinh thái ưu đãi cao cấp.

Ả Rập Xê Út phát hiện 110 triệu tấn quặng chứa uranium

Ả Rập Xê Út phát hiện 110 triệu tấn quặng chứa uranium

(CLO) Ả Rập Xê Út vừa phát hiện khoảng 110 triệu tấn nguyên liệu chứa uranium tại khu vực Medina, mở ra thêm triển vọng cho kế hoạch phát triển ngành công nghiệp hạt nhân trong nước và tận dụng nguồn tài nguyên khoáng sản phục vụ đa dạng hóa nền kinh tế.

“Bản đồ” đặc quyền hệ sinh thái của hội viên Sun Signature

“Bản đồ” đặc quyền hệ sinh thái của hội viên Sun Signature

Hơn 100.000 hội viên sau hơn hai tháng ra mắt, Sun Signature đang tạo sức hút với một “bản đồ” đặc quyền trải rộng trên nhiều lĩnh vực trong hệ sinh thái Sun Group. Càng nâng hạng, hội viên càng mở khóa thêm nhiều đặc quyền và trải nghiệm riêng biệt từ hàng không - nghỉ dưỡng, vui chơi, golf, bất động sản đến tài chính, tất cả chỉ trong một tài khoản duy nhất.

Techcombank lần thứ 6 liên tiếp được Euromoney vinh danh “Ngân hàng Tốt nhất Việt Nam”

Techcombank lần thứ 6 liên tiếp được Euromoney vinh danh “Ngân hàng Tốt nhất Việt Nam”

(CLO) Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) vừa được Tạp chí tài chính quốc tế Euromoney vinh danh là “Ngân hàng Tốt nhất Việt Nam 2026”, trong khuôn khổ Lễ trao giải Euromoney Awards for Excellence, đánh dấu năm thứ 6 liên tiếp Techcombank nhận danh hiệu cao nhất tại Việt Nam trao bởi Euromoney. Vượt qua hàng trăm hồ sơ đề cử đến từ hơn 700 định chế tài chính tại 125 quốc gia và vùng lãnh thổ, giải thưởng đã lựa chọn và vinh danh những tổ chức xuất sắc nhất, đại diện tiêu biểu cho từng quốc gia và từng lĩnh vực trên phạm vi toàn cầu.

Hai doanh nghiệp bị UBCKNN phạt hơn 260 triệu đồng

Hai doanh nghiệp bị UBCKNN phạt hơn 260 triệu đồng

(CLO) Ủy ban Chứng khoán Nhà nước vừa ban hành quyết định xử phạt Công ty cổ phần Quản lý quỹ đầu tư Pacific Bridge và Công ty Cổ phần Đầu tư Việt Tâm về một số vi phạm trong lĩnh vực chứng khoán.

Vì sao xây thêm nhà máy lọc dầu không giúp Mỹ hạ giá xăng?

Vì sao xây thêm nhà máy lọc dầu không giúp Mỹ hạ giá xăng?

(CLO) Tổng thống Donald Trump đặt mục tiêu đảo ngược xu hướng sụt giảm số lượng nhà máy lọc dầu tại Mỹ suốt nhiều thập kỷ qua, xem đây là giải pháp trọng tâm để kéo giảm giá xăng dầu. Gần đây, ông đã triệu tập đại diện ngành dầu khí tới Nhà Trắng để triển khai kế hoạch trên.

Cỡ chữ bài viết: