Thời gian qua, việc tinh gọn mạng lưới các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng thu hút sự quan tâm lớn của dư luận.
Liên quan đến lĩnh vực sư phạm, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn cho biết, theo quy hoạch hệ thống giáo dục, mạng lưới các trường cao đẳng sư phạm sẽ được thu hẹp đáng kể, chỉ còn khoảng 3–4 cơ sở. Phần lớn các trường cao đẳng sư phạm hiện nay sẽ được sáp nhập vào các trường đại học sư phạm.
Theo định hướng này, trong các trường đại học sư phạm vẫn duy trì đào tạo giáo viên mầm non trình độ cao đẳng. Tuy nhiên, việc tổ chức đào tạo phải được thiết kế bằng những quy định riêng, đủ chặt chẽ để tránh tình trạng các trường đại học “mở rộng ồ ạt” tuyển sinh cao đẳng, làm xói mòn vai trò của các cơ sở đào tạo chuyên biệt và phá vỡ cân đối hệ thống.
Trao đổi về chủ trương này, PGS.TS Nguyễn Đức Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội cho rằng, sáp nhập cao đẳng sư phạm vào đại học là cách để chuyển hệ thống đào tạo giáo viên từ phân mảnh sang liên thông.
“Đào tạo giáo viên mầm non có thể được tổ chức xuyên suốt từ cao đẳng, đại học đến sau đại học trong cùng một hệ thống. Khi lực lượng đào tạo được tập trung, chương trình và chuẩn đầu ra sẽ thống nhất hơn, tránh tình trạng mỗi nơi làm một kiểu”, ông Sơn phân tích.
Theo ông Sơn, trong bối cảnh nhiều địa phương vẫn thiếu giáo viên mầm non, đặc biệt khi triển khai phổ cập giáo dục mầm non, việc duy trì đào tạo trình độ cao đẳng ngay trong các trường đại học sư phạm là hợp lý. Cách làm này cho phép tận dụng hiệu quả đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất và tiềm lực học thuật của các trường đại học, phục vụ một bậc học có ý nghĩa xã hội đặc biệt quan trọng.
Dù vậy, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội nhấn mạnh, sáp nhập không thể làm theo cách cơ học. Việc lựa chọn trường cao đẳng nào sáp nhập vào trường đại học nào cần dựa trên những nguyên tắc rõ ràng, như sự tương đồng về chuyên môn, khả năng hỗ trợ lẫn nhau về đội ngũ giảng viên và định hướng phát triển ngành nghề.
“Sự lựa chọn phù hợp sẽ tạo ra sự giao thoa học thuật, mở rộng năng lực đào tạo và giúp các trường đại học sư phạm phát triển với tầm vóc lớn hơn”, ông Sơn nói.
Về quyền lợi sinh viên, ông Sơn khẳng định, dù học trình độ cao đẳng hay đại học, khi các cơ sở được sáp nhập, quy trình đào tạo sẽ được thống nhất, bảo đảm đầy đủ quyền lợi của người học theo quy định của Nhà nước và Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất trong quá trình sáp nhập, theo ông Sơn, lại nằm ở đội ngũ giảng viên. Chuẩn trình độ giảng viên cao đẳng và đại học có sự khác biệt rõ rệt, đặc biệt là yêu cầu về tỷ lệ tiến sĩ. Đây là bài toán không dễ giải trong ngắn hạn, nhưng cũng là động lực để xây dựng các chính sách khuyến khích, hỗ trợ giảng viên nâng cao trình độ.
“Khi nhận diện rõ thách thức, chắc chắn sẽ có những giải pháp thúc đẩy đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng tự nâng cấp, tự bồi dưỡng, tiệm cận chuẩn giảng viên đại học. Đó là con đường phát triển bền vững”, ông Sơn cho biết thêm.
Ở góc độ chính sách, chủ trương sáp nhập cao đẳng sư phạm vào đại học không đơn thuần là giảm số lượng cơ sở đào tạo, mà hướng tới tái cấu trúc toàn diện hệ thống đào tạo giáo viên, bảo đảm tinh gọn, hiệu quả và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho giáo dục trong dài hạn.
