Thể chế đi trước, khơi thông nguồn lực đầu tư
Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, tạo nền tảng và động lực phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Ngay sau khi Nghị quyết được ban hành, công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện được triển khai đồng bộ từ Trung ương đến các bộ, ngành, địa phương.
Ban Chỉ đạo Trung ương về lĩnh vực này trực tiếp chỉ đạo thông qua các phiên họp thường kỳ, chuyên đề. Bộ Chính trị ban hành nhiều kết luận quan trọng về sở hữu trí tuệ, khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp; đồng thời thông qua Đề án phát triển ngành công nghiệp năng lượng nguyên tử.
Quốc hội ban hành Nghị quyết số 193/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá; thông qua 11 luật do Bộ Khoa học và Công nghệ được giao chủ trì soạn thảo. Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết và tiếp tục sửa đổi, bổ sung.
Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 29/CT-TTg ngày 16/7/2026 về đẩy nhanh tiến độ triển khai các nhiệm vụ năm 2026; ban hành Danh mục công nghệ chiến lược, Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược và phê duyệt Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Bộ Khoa học và Công nghệ đã chủ trì xây dựng, trình hoặc ban hành 195 văn bản quy phạm pháp luật; tham mưu, tổ chức đợt cao điểm 100 ngày tháo gỡ điểm nghẽn về chuyển đổi số.
Nguồn lực đầu tư được tăng cường bứt phá. Nếu trước khi ban hành Nghị quyết, ngân sách nhà nước bố trí khoảng 12.000 tỷ đồng/năm, thì sau đó kinh phí đã tăng lên 75.000 tỷ đồng năm 2025 và 95.000 tỷ đồng năm 2026. Năm 2027, mức kinh phí dự kiến là 120.000 tỷ đồng.
Vị thế đổi mới sáng tạo được cải thiện, hạ tầng số phát triển mạnh
Theo Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO), năm 2026, Việt Nam xếp thứ 43/139 nền kinh tế về Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII), tăng một bậc so với năm 2025, đứng thứ 3 ASEAN và thứ 2 trong nhóm thu nhập trung bình thấp.
Đầu ra đổi mới sáng tạo xếp thứ 35 thế giới, cải thiện hai bậc. Nước ta dẫn đầu thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao và sản xuất sản phẩm sáng tạo; hệ sinh thái khởi nghiệp xếp thứ 50 toàn cầu (tăng 5 bậc).
Về trí tuệ nhân tạo, Việt Nam xếp thứ 45/195 về mức độ sẵn sàng AI của Chính phủ năm 2025 (tăng 6 bậc). Theo Chỉ số AI toàn cầu năm 2025, Việt Nam xếp thứ 40/93 quốc gia, tăng 18 bậc. Việt Nam cũng được Hiệp hội Di động Toàn cầu (GSMA) trao Giải thưởng Lãnh đạo Chính phủ năm 2026.
Hạ tầng viễn thông và Internet phát triển rõ nét. Tổng lượng tài nguyên tần số cấp phép tăng gần hai lần, từ 340 MHz lên 640 MHz. Giai đoạn 2024-2026, có sáu cuộc đấu giá tần số thành công, nộp ngân sách khoảng 20.000 tỷ đồng.
Theo Ookla (Hoa Kỳ), tốc độ Internet di động tăng từ 50,9 Mbps (xếp thứ 58, tháng 4/2024) lên khoảng 230 Mbps (xếp thứ 8 thế giới, tháng 9/2026), gấp khoảng 4,5 lần. Tốc độ Internet cố định đạt 297,64 Mbps, vào nhóm 10 nước dẫn đầu thế giới.
TP Hà Nội thuộc nhóm năm thành phố có tốc độ mạng di động nhanh nhất thế giới. Đến hết quý III/2026, cả nước có 60.034 trạm 5G, vùng phủ đạt 93,4% dân số; số thuê bao 5G đạt 27,2 triệu vào tháng 8/2026, gần gấp đôi tháng 9/2025.
Việc phủ sóng vùng lõm tiếp tục được chú trọng. Từ 2021 đến hết quý III/2026, đã phủ sóng di động cho 3.513 thôn, bản. Đến ngày 1/11/2026, Internet vệ tinh kích hoạt tại 196 điểm lõm sóng, gồm 154 thôn, bản và 42 cơ sở công lập.
Năng lực nghiên cứu được nâng lên, sản phẩm Việt khẳng định vị thế
Năm 2025, Việt Nam xếp thứ 42 thế giới về số lượng công bố khoa học (theo SCImago), tăng ba bậc so với năm 2024, đứng thứ 12 châu Á và thứ 5 Đông Nam Á. Trong 10 tháng đầu năm 2026, có 26.107 công bố trên Scopus, vượt tổng số năm 2025.
Các cơ sở giáo dục đại học chiếm 9/10 tổ chức Việt Nam có nhiều công bố quốc tế nhất. Đến tháng 6/2026, có 61 cơ sở giáo dục đại học Việt Nam được SCImago xếp hạng, tăng 15 cơ sở so với 2024. Bộ Khoa học và Công nghệ đã phê duyệt chương trình hỗ trợ nghiên cứu sinh xuất sắc (2026-2030) và nghiên cứu cơ bản xuất sắc lĩnh vực tự nhiên (2026-2035).
Hợp tác quốc tế được mở rộng khi Trung tâm Toán học và Trung tâm Vật lý quốc tế (Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam) được UNESCO tiếp tục công nhận là trung tâm dạng II (2026-2034). Dự án do EU tài trợ đã thiết lập 41 trạm quan trắc bức xạ trực tuyến.
Về thương mại hóa, vắc xin phòng dịch tả lợn châu Phi do Việt Nam sản xuất đã được xuất khẩu, hoàn tất đơn hàng 300.000 liều sang Philippines vào tháng 10/2026. Ban Cơ yếu Chính phủ và doanh nghiệp trong nước chế tạo thành công chip bảo mật chuyên dụng.
Trung tâm Chiếu xạ Hà Nội được Cơ quan Kiểm dịch động thực vật (Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ) chứng nhận đáp ứng yêu cầu kỹ thuật. Đây là cơ sở thứ ba của Việt Nam được chứng nhận, tạo điều kiện xử lý kiểm dịch vải thiều miền Bắc xuất khẩu sang Hoa Kỳ.
Công nghiệp công nghệ số tăng trưởng, chuyển đổi số đi vào thực chất
Năm 2025, doanh thu công nghiệp công nghệ số đạt 215 tỷ USD, xuất khẩu 172 tỷ USD, tăng lần lượt 36% và 30% so với 2024. Trong 10 tháng đầu năm 2026, doanh thu ước đạt 254,6 tỷ USD, xuất khẩu ước đạt 212 tỷ USD, tăng tương ứng 53% và 46,2% so với cùng kỳ.
Đến ngày 30/9/2026, có 37/79 nền tảng số dùng chung quốc gia đang vận hành; 12 nền tảng thử nghiệm. Cổng Dịch vụ công quốc gia cung cấp 3.745 thủ tục trực tuyến, trong đó 2.361 thủ tục cung cấp toàn trình. Đến tháng 10/2026, cấp khoảng 36,16 triệu chứng thư chữ ký số, tăng 36,71% so với cuối 2025.
Đáng chú ý, hai nền tảng AI hỗ trợ công vụ (doanh nghiệp Việt Nam làm chủ mô hình ngôn ngữ lớn) đang cung cấp miễn phí thử nghiệm tại 24/24 bộ, cơ quan trung ương và 34/34 địa phương. Tính đến ngày 2/11/2026, tổng số tài khoản đạt khoảng 761.000.
Lấy sản phẩm đầu ra làm trọng tâm, Thủ tướng Chính phủ đã xác định 20 bài toán lớn, giao 10 bộ, ngành, cơ quan chủ trì; phê duyệt Đề án tái cấu trúc các chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia giai đoạn 2026-2035.
Đến ngày 3/11/2026, đã có 18 nhiệm vụ công nghệ chiến lược được phê duyệt. Hoạt động sở hữu trí tuệ ghi nhận kết quả tích cực: Năm 2025 xử lý 251.676 đơn, cấp 83.385 văn bằng bảo hộ; số đơn sáng chế của tổ chức/cá nhân Việt Nam tăng 36%, số văn bằng sáng chế tăng 134,2%. Trong 10 tháng đầu năm 2026, xử lý 182.415 đơn, cấp 76.804 văn bằng.
Những kết quả trên cho thấy việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW đã tạo chuyển biến trên nhiều phương diện, gắn kết chặt chẽ công nghệ với hoạt động sản xuất, kinh doanh, quản lý nhà nước và đời sống xã hội, tạo nền tảng cho phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.
