Chiều 4/5, tại cuộc họp báo về dự kiến chương trình Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV, trả lời câu hỏi của báo chí về lý do xem xét, quyết định việc rút ngắn nhiệm kỳ Quốc hội khoá XV và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021 – 2026, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư Pháp của Quốc hội Nguyễn Phương Thủy cho biết: Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét, cho ý kiến một bước trước khi trình ra Quốc hội để quyết định. Việc rút ngắn thời gian đáp ứng tình hình thực tiễn.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư Pháp nêu rõ, từ khi kết thúc Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng - thông thường vào tháng 1 và như các kỳ bầu cử trước, Quốc hội sẽ tiến hành bầu cử vào khoảng ngày 19/5. Như vậy, có khoảng 4 tháng để tiến hành công tác bầu cử, kiện toàn nhân sự cấp cao của Đảng, Nhà nước.
Tuy nhiên, theo bà Nguyễn Phương Thủy, thời gian như vậy là dài. Hơn nữa, để thực hiện yêu cầu về sắp xếp tổ chức bộ máy, hoàn thiện sớm về tổ chức nhân sự các cơ quan gắn với yêu cầu kiện toàn nhân sự trong Đảng.
Do đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã nhất trí chủ trương báo cáo với Quốc hội xem xét rút ngắn 3 tháng nhiệm kỳ Quốc hội khoá XV cũng như nhiệm kỳ đại biểu HĐND các cấp (nhiệm kỳ 2021-2026) để cuộc bầu cử Đại biểu Quốc hội, Đại biểu HĐND các cấp được tiến hành gần nhất khi kết thúc Đại hội Đảng toàn quốc. Qua đó, có điều kiện để kiện toàn bộ máy và nhân sự cơ quan Đảng, Nhà nước.
Với tinh thần đó, Luật Bầu cử Đại biểu Quốc hội và Đại biểu Hội đồng nhân dân sẽ được nghiên cứu sửa đổi theo hướng đơn giản hoá các bước trong tiến trình bầu cử, rút ngắn thời gian thực hiện, đảm bảo công tác bầu cử được tiến hành khẩn trương, thuận lợi, đồng thời đáp ứng, bảo đảm quyền bầu cử và ứng cử.
Về việc chỉ định nhân sự ở các đơn vị hành chính sau sắp xếp, bà Nguyễn Phương Thủy cho hay, đây là nội dung được xem xét, nghiên cứu, thảo luận.
Kết luận 150-KL/TW của Bộ Chính trị đã nêu rõ, trong lần sắp xếp đơn vị hành chính lần này sẽ thực hiện chỉ định, bổ nhiệm người giữ các chức vụ trong HĐND, UBND ở các đơn vị sắp xếp, thay vì thực hiện bầu tại HĐND như thông thường. Đồng thời, có thể chỉ định nhân sự không phải đại biểu HĐND để làm lãnh đạo HĐND cấp tỉnh, xã.
Bà Thủy phân tích thêm, trước đây, chúng ta đã thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính trong năm 2019 - 2021 và đợt sắp xếp năm 2023 - 2025 nhưng lần này ngoài việc nhập xã, tỉnh, còn thực hiện chủ trương lớn là không tổ chức đơn vị hành chính cấp huyện nên các cơ quan chính quyền địa phương cấp huyện sẽ kết thúc hoạt động cùng thời điểm nhập tỉnh, xã.
Để đáp ứng yêu cầu bố trí, sắp xếp cán bộ, đặc biệt là cán bộ đang công tác ở cấp huyện làm việc ở cơ quan mới, khai thác tối đa nguồn nhân lực, Bộ Chính trị có chỉ đạo lần này sẽ chỉ định, bổ nhiệm với người giữ chức vụ lãnh đạo ở các cơ quan UBND, HĐND tại các đơn vị thực hiện sắp xếp.
“Việc này chỉ thực hiện trong năm 2025 ứng với lần sắp xếp quy mô lớn này, còn sau đó sẽ trở về cơ chế bình thường. Việc này sẽ được ghi nhận trong Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều về Hiến pháp 2013 tại quy định chuyển tiếp để làm cơ sở pháp lý thực hiện”, bà Thủy nói.
Ngoài nội dung trên, thông tin thêm với báo chí, ông Lê Quang Tùng, Tổng thư ký Quốc hội cho biết, tại Kỳ họp thứ 9, thời gian chất vấn và trả lời chất vấn sẽ giảm từ 2,5 ngày (như thường lệ) còn 1,5 ngày.
“Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ lựa chọn cân nhắc những vấn đề mà xã hội, nhân dân, cử tri quan tâm để trao đổi với các thành viên Chính phủ… Trong quá trình Kỳ họp diễn ra, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ tiếp tục họp cho ý kiến nhiều nội dung báo cáo Quốc hội, trong đó có chất vấn và trả lời chất vấn”, Tổng thư ký Quốc hội cho hay.
