Tại dự thảo này, Bộ Tài chính đề xuất nâng mức giảm trừ cho người nộp thuế từ 11 triệu đồng/tháng lên 15,5 triệu đồng/tháng và mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc từ 4,4 triệu đồng lên 6,2 triệu đồng/tháng.
Theo Bộ Tài chính, mức giảm trừ này được xây dựng trên cơ sở tốc độ tăng thu nhập bình quân đầu người và GDP bình quân đầu người giai đoạn 2020 đến nay, đều tăng khoảng 40-42%.
Với phương án điều chỉnh, người có thu nhập 15 triệu đồng/tháng sẽ không phải nộp thuế sau khi trừ các khoản bảo hiểm xã hội, y tế, thất nghiệp. Nếu thu nhập 20 triệu đồng/tháng, số thuế phải nộp chỉ khoảng 120.000 đồng.
Nếu áp dụng mức giảm trừ gia cảnh dự kiến, hầu hết người nộp thuế ở bậc 1 sẽ không còn phải đóng thuế, chiếm tới 95% số người hiện thuộc bậc này. Đồng thời, một phần người nộp thuế ở bậc 2 cũng được chuyển sang bậc 1 hoặc không phải nộp. Như vậy, toàn bộ các bậc thuế đều sẽ giảm đáng kể nghĩa vụ thuế cho người lao động.
Ví dụ, trường hợp có một người phụ thuộc, cá nhân có thu nhập 25 triệu đồng/tháng sẽ chỉ phải nộp 33.750 đồng, còn nếu thu nhập 35 triệu thì mức đóng là 265.000 đồng. Trong khi đó, nếu người lao động tham gia thêm bảo hiểm hưu trí tự nguyện hoặc có các khoản phụ cấp, trợ cấp hợp lệ, số thuế phải nộp có thể giảm hơn nữa, thậm chí bằng 0.
Theo tính toán của Bộ Tài chính, thu ngân sách từ thuế thu nhập cá nhân sẽ còn khoảng 84.477 tỷ đồng/năm, giảm khoảng 21.000 tỷ so với hiện hành. Số người phải nộp thuế cũng giảm xuống 2,21 triệu, tức ít hơn 2,18 triệu người, tương đương 49,66%.
Đáng chú ý, mức giảm trừ gia cảnh hiện nay (11 triệu đồng với người nộp thuế và 4,4 triệu đồng cho người phụ thuộc) đã duy trì từ tháng 7/2020 đến nay, nhiều ý kiến cho rằng mức này đã lạc hậu và không còn phù hợp. Theo quy định, khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tích lũy qua các năm tăng trên 20%, mức giảm trừ gia cảnh cần được điều chỉnh.
Song song với việc nâng mức giảm trừ, Bộ Tài chính cũng đề xuất cải cách biểu thuế thu nhập cá nhân trong dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân trình Bộ Tư pháp. Cụ thể, số bậc thuế sẽ giảm từ 7 xuống 5.
Theo phương án 1, mức thuế suất cao nhất 35% áp dụng cho phần thu nhập tính thuế từ 80 triệu đồng/tháng trở lên. Với phương án 2, thuế suất cao nhất 35% chỉ áp dụng cho thu nhập từ 100 triệu đồng/tháng.
Bộ Tài chính tính toán rằng với phương án 1, cá nhân có thu nhập tính thuế 10 triệu đồng/tháng sẽ được giảm 250.000 đồng, người có thu nhập 30 triệu được giảm 850.000 đồng và người thu nhập 80 triệu được giảm 650.000 đồng mỗi tháng.
Với phương án 2, những người có thu nhập tính thuế từ 50 triệu đồng/tháng trở xuống vẫn được giảm tương tự phương án 1, nhưng nhóm thu nhập trên 50 triệu sẽ được giảm nhiều hơn.
Trong quá trình góp ý, một số địa phương đề xuất mức điều chỉnh giảm trừ gia cảnh cao hơn so với phương án của Bộ Tài chính
Dự kiến, Luật Thuế thu nhập cá nhân sẽ được trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp tháng 10 tới và có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Riêng mức giảm trừ gia cảnh sẽ được thực hiện trước theo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, áp dụng cho đến khi Chính phủ ban hành quy định mới thay thế. Nếu thông qua, mức giảm trừ gia cảnh mới sẽ áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.
