Đây là đơn vị được lựa chọn làm điểm để Bộ Quốc phòng và Quân khu 3 trực tiếp theo dõi, rút kinh nghiệm và làm mẫu cho các cuộc diễn tập trong những năm tiếp theo.
Phát biểu tại lễ khai mạc, Đại tá Trịnh Hồng Phong, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Ninh Bình nhấn mạnh sau hơn bốn tháng chuẩn bị, Ban Chỉ huy Phòng thủ khu vực đã cơ bản kiện toàn tổ chức, biên chế; hoàn thiện quy chế hoạt động, quy chế phối hợp; phối hợp chặt chẽ với các xã, phường để rà soát, sắp xếp và bổ nhiệm đội ngũ cán bộ Ban Chỉ huy Quân sự cấp xã.
Các đơn vị đã phân công cán bộ phụ trách, nắm bắt tình hình và hướng dẫn tổ chức xây dựng lực lượng dân quân tự vệ, dự bị động viên, tuyển chọn gọi công dân nhập ngũ, công tác huấn luyện, đảm bảo sẵn sàng chiến đấu, phòng thủ dân sự, phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn.
Cuộc diễn tập được tổ chức theo chỉ đạo của Thủ trưởng Bộ Quốc phòng và Quân khu 3, với mục tiêu làm điểm để rút kinh nghiệm, thống nhất nội dung, tổ chức và phương pháp lãnh đạo, chỉ đạo cũng như công tác thực hành diễn tập trong toàn quân. Những bài học và tài liệu thu thập từ diễn tập sẽ được biên soạn, phục vụ công tác chỉ đạo nhiệm vụ tác chiến, huấn luyện, diễn tập tại các đơn vị, học viện và nhà trường trong lực lượng vũ trang.
Theo Ban tổ chức, thông qua cuộc diễn tập, năng lực lãnh đạo, chỉ huy, tham mưu và hiệp đồng tác chiến của Ban chỉ huy phòng thủ khu vực cùng cấp ủy, chính quyền địa phương cấp xã sẽ được nâng cao rõ rệt. Diễn tập cũng nhằm điều chỉnh, bổ sung và hoàn thiện các phương án tác chiến sao cho sát thực tế, phù hợp với cơ chế vận hành thực hiện chính quyền địa phương hai cấp một yêu cầu mới đặt ra sau khi tổ chức bộ máy chính quyền được vận hành theo mô hình hai cấp.
Phát biểu chỉ đạo buổi diễn tập, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh, Bí thư Đảng ủy Quân sự tỉnh Ninh Bình Đặng Xuân Phong khẳng định cuộc diễn tập là một nhiệm vụ chính trị quan trọng, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành của cấp ủy, chính quyền các cấp trong khu vực phòng thủ; đồng thời bồi dưỡng trình độ tổ chức, chỉ huy hiệp đồng và năng lực tham mưu của cơ quan quân sự, các xã, phường trong xử lý tình huống về quốc phòng và tác chiến phòng thủ.
Bí thư Tỉnh ủy nêu rõ cuộc diễn tập có ý nghĩa chiến lược: chuẩn bị sẵn sàng để vô hiệu hóa mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch và chủ động ứng phó với mọi tình huống, kể cả cuộc chiến tranh xâm lược quy mô lớn. Kết quả diễn tập sẽ là cơ sở để Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và Bộ Tư lệnh Quân khu rút kinh nghiệm, nghiên cứu, hướng dẫn, thống nhất bổ sung những nguyên tắc lý luận, hệ thống văn kiện tác chiến, nội dung và phương pháp chỉ đạo, thực hành diễn tập phù hợp với yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
Để bảo đảm cuộc diễn tập đạt chất lượng và an toàn, Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cùng toàn thể cán bộ, chiến sĩ tham gia cần nêu cao tinh thần trách nhiệm, phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng; bảo đảm nhịp nhàng giữa vận hành cơ chế và thực binh; kết hợp hài hòa giữa chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền với vai trò tham mưu của cơ quan quân sự, công an và các sở, ban, ngành.
Đồng thời, các lực lượng tham gia phải tuân thủ nghiêm kỷ luật, thực hiện tác phong chính quy, bảo đảm từng nội dung, từng giai đoạn đạt chất lượng, hiệu quả cao nhất, đồng lòng khắc phục khó khăn, quyết tâm hoàn thành chương trình diễn tập với phương châm “Chất lượng - Hiệu quả - An toàn tuyệt đối”.
Cuộc diễn tập được triển khai theo ba giai đoạn chính: chuyển trạng thái sẵn sàng chiến đấu; tổ chức chuẩn bị tác chiến phòng thủ; và thực hành tác chiến phòng thủ.
Đây là lần đầu tiên tỉnh tổ chức diễn tập phòng thủ khu vực sau khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp được vận hành, do vậy đặt ra nhiều vấn đề mới về cơ chế vận hành, tổ chức triển khai và công tác hiệp đồng mà Ban Chỉ đạo, các cơ quan chuyên môn cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện sao cho phù hợp với điều kiện thực tiễn.
Ngay sau lễ khai mạc, các đơn vị, địa phương đã bước vào thực hành các nội dung diễn tập theo kế hoạch.
Cuộc diễn tập tiếp tục trong chiều 3/11 và ngày 4/11, với các đề mục: hội nghị Đảng ủy Ban Chỉ huy Phòng thủ khu vực ra nghị quyết lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ ở trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao; thực hành tiếp nhận quân nhân dự bị; thực hành thiết quân luật và giới nghiêm; nhận và ra lệnh chuyển trạng thái sẵn sàng chiến đấu - Chỉ huy trưởng trao đổi với Chính ủy, hội ý chỉ huy; tổ chức cơ động 3/4 lực lượng ra căn cứ chiến đấu; xử trí tình huống trên sa bàn; thực binh (có sử dụng đạn hơi, thiết bị tạo giả); Ban Chỉ huy Phòng thủ khu vực phối hợp với lực lượng vũ trang xã Nam Ninh vận động tiến công địch cơ động đường bộ khu vực Nam Ninh.