Chuỗi cung ứng đảo lộn, chi phí đội lên từng ngày
Ngày 21/3, Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh (HUBA) tổ chức Cafe Doanh nhân lần thứ 87 với chủ đề “Xung đột Trung Đông - tác động đối với doanh nghiệp”. Tại đây, nhiều doanh nghiệp và chuyên gia đã chỉ ra những tác động ngày càng rõ nét của xung đột đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Theo ông Nguyễn Khắc Hiếu, Phó trưởng phòng Quản lý năng lượng, Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh, biến động địa chính trị đang làm gia tăng rủi ro trên diện rộng đối với năng lượng, vận tải biển và thương mại quốc tế.
Đặc biệt, giá nhiên liệu, bảo hiểm và logistics liên tục leo thang không chỉ khiến chi phí sản xuất tăng cao mà còn kéo theo hiệu ứng dây chuyền đến giá tiêu dùng. Đáng chú ý, xăng dầu và khí đốt hiện chiếm khoảng 7,4% trong rổ CPI của thành phố.
Các doanh nghiệp xuất khẩu vốn là thế mạnh của thành phố đang chịu áp lực lớn khi chi phí logistics tăng làm giảm lợi thế cạnh tranh tại các thị trường chủ lực như Mỹ và Đông Á. Bốn nhóm ngành chịu tác động nặng gồm điện tử, dệt may - da giày, nông sản - thủy sản và gỗ - nội thất; trong đó, ngành điện tử có nguy cơ giảm tốc nếu tình hình kéo dài.
Ở góc nhìn ngành hàng, ông Phạm Văn Việt cho biết giá nguyên liệu dệt may đã tăng 8-18%, trong khi cước vận chuyển container 40 feet lên tới 4.500–5.500 USD, khiến chi phí sản xuất bị đội lên đáng kể. Trong khi đó, ông Đinh Văn Hiểu cho hay nguồn cung khí bị gián đoạn, chi phí vận chuyển tăng gấp 5 - 6 lần, làm doanh nghiệp mất tính chủ động và gia tăng áp lực dòng tiền.
Chuyển từ “chống đỡ” sang thích ứng dài hạn
Theo ông Nguyễn Khắc Hiếu, Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh Khí hóa lỏng TP.HCM, với kim ngạch xuất khẩu năm 2025 đạt gần 92,7 tỷ USD, chiếm khoảng 19,5% cả nước, TP.HCM có mức độ phụ thuộc lớn vào thương mại quốc tế. Nếu xung đột kéo dài, tăng trưởng xuất khẩu có thể giảm từ 4 - 6%.
Còn theo ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh, doanh nghiệp cần chuyển từ trạng thái “ứng phó” sang “chủ động thích ứng”. Trọng tâm là rà soát lại chuỗi cung ứng, đa dạng hóa nguồn cung và thị trường, tránh phụ thuộc vào một tuyến vận tải hay khu vực rủi ro.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần xây dựng các kịch bản giao nhận linh hoạt, tăng cường quản trị rủi ro hợp đồng, làm việc sớm với đối tác logistics và bảo hiểm để cập nhật chi phí. Trong bối cảnh biến động, mục tiêu quan trọng không chỉ là kiểm soát giá thành mà còn là giữ được khách hàng và duy trì thị trường.
Về dài hạn, các chuyên gia cho rằng đây là cơ hội để doanh nghiệp tái cấu trúc theo hướng linh hoạt, đa dạng và bền vững hơn, qua đó nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc toàn cầu.
