Chính phủ đang trình Quốc hội Dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi).
Quy định chặt chẽ, đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật
Góp ý cho dự thảo Luật, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đồng tình với việc bổ sung một số biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, trong đó có cắt điện, cắt nước, cắt mạng internet...
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, đây là điểm mới, những biện pháp này là rất cần thiết để giữ gìn kỷ luật, kỷ cương.
Trên thực tế, các biện pháp cưỡng chế này đã áp dụng tại Thủ đô Hà Nội, áp dụng cho đô thị đặc biệt và các thành phố... Luật Phát triển đô thị được Quốc hội thông qua mới đây cũng quy định các biện pháp cưỡng chế hay còn gọi là các biện pháp bảo đảm thi hành.
Đây là những biện pháp rất cần thiết để vừa giữ gìn kỷ luật, kỷ cương, sự nghiêm minh của pháp luật, vừa bảo đảm không ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của bên thứ ba.
Bên cạnh đó, Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý, dự thảo Luật phải quy định hết sức chặt chẽ; xử lý một cách thận trọng, thủ tục, trình tự chắc chắn để vừa giữ được tính nghiêm minh của pháp luật vừa không làm ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của các bên.
Phó Chủ tịch Quốc hội cũng ủng hộ việc chuyển thẩm quyền áp dụng các biện pháp xử lý hành chính đưa đi cai nghiện bắt buộc, đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc từ TAND khu vực sang Chủ tịch UBND cấp xã.
Qua thực tiễn nhiều năm cho thấy, về bản chất công an cấp xã và UBND cấp xã là những người nắm rất rõ tình hình những người nghiện ma túy trên địa bàn. Việc đưa ra TAND thực chất chỉ là thủ tục, mang tính hình thức.
Trong khi đó, biên chế của Tòa án trong những năm gần đây chỉ giảm chứ không tăng, mặt khác, công việc ngày càng nhiều. Nếu không giải quyết kịp thời thì sẽ phát sinh nhiều vấn đề.
Phó Chủ tịch Quốc hội cho biết, nội dung này đã được Bộ Công an xin ý kiến và được cấp có thẩm quyền đồng ý. Để bảo đảm tính khả thi, Bộ Công an cũng đã chuẩn bị kỹ lưỡng dự thảo Nghị định cùng 6 thông tư quy định về nội quy trường giáo dưỡng; nội quy mẫu của cơ sở cai nghiện bắt buộc; quy định về người thân thăm hỏi, tặng quà; quy định về khen thưởng...
Về việc tăng mức tiền phạt tối đa (tăng khoảng 1,5 lần: từ 1 tỷ lên 1,5 tỷ đồng; 2 tỷ lên 3 tỷ đồng...), Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, mục đích chính của việc tăng mức phạt tiền là tạo sức răn đe, ngăn chặn để vi phạm không xảy ra.
Cùng với xử phạt, toàn xã hội cần đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục pháp luật từ nhà trường, gia đình đến các cơ quan, đoàn thể để nâng cao tính tự giác. Khi xử lý cũng cần phân định linh hoạt giữa trường hợp vô tình vi phạm và xử lý nghiêm các trường hợp cố tình chống đối.
Đối với lần sửa đổi luật lần này, sau khi ban hành sẽ có khoảng 8 nghị định chung và 6 thông tư quy định chi tiết. Tuy nhiên, hệ thống các nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong từng ngành, lĩnh vực (giao thông, xây dựng...) cũng rất quan trọng.
Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu, các cơ quan cần chủ động xây dựng đồng bộ các văn bản hướng dẫn, tránh tình trạng chậm ban hành nghị định chuyên ngành.
Xử phạt trên môi trường điện tử, hướng đi cần thiết
Cho ý kiến với dự thảo Luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đề nghị tiếp tục rà soát để hoàn thiện đầy đủ tinh thần chỉ đạo, đặc biệt là Thông báo số 07 ngày 6/10/2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Cụ thể, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng đề nghị phân loại nguyên nhân và xác định phương án xử lý đối với các vi phạm hành chính. Người có điều kiện nhưng cố tình trốn tránh thì phải bị cưỡng chế thi hành; người thực sự không có khả năng thi hành thì được xem xét hoãn, giảm, miễn tiền phạt theo quy định
Cũng theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, cần rà soát đồng bộ chế tài hành chính với chế tài hình sự, khắc phục chồng chéo trong thanh tra, kiểm tra.
Về quy định xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử tại Điều 19 dự thảo Luật và các quy định có liên quan, đại biểu Đàng Thị Mỹ Hương (Đoàn Khánh Hòa) đánh giá cao về việc dự thảo Luật đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, kết nối dữ liệu và xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử. Đây là hướng đi cần thiết để giảm thời gian, giảm chi phí, đồng thời hạn chế việc tiếp xúc trực tiếp, nâng cao tính minh bạch.
Tuy nhiên, đại biểu đề nghị phải có bảo đảm cơ chế xử lý thay thế đối với người không có điều kiện để tiếp cận công nghệ và bảo mật dữ liệu cá nhân.
