Sáng 26/10, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Tại tờ trình, Chính phủ đề xuất sửa đổi 12 điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy (PCCC) hiện hành. Đáng chú ý, Chính phủ đề xuất bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC. Thay vào đó, cơ quan chức năng sẽ thực hiện công tác hậu kiểm kết hợp với kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật về nghiệm thu của chủ đầu tư, chủ công trình và chủ phương tiện giao thông.
Tránh trùng lặp thủ tục, chuyển mạnh sang hậu kiểm
Trao đổi thêm tại tổ, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an, nhấn mạnh sửa đổi luật lần này chủ yếu tập trung vào việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh.
“Mục tiêu cao nhất là tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp”, Đại tướng Lương Tam Quang nói.
Ông cho biết, đề xuất bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy xuất phát từ yêu cầu thực tiễn; nghị định của Chính phủ có hiệu lực thi hành từ 1/7/2026 cũng đã bỏ thủ tục này.
Theo Bộ trưởng, bản chất của công tác kiểm tra, nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy chính là kiểm soát việc chấp hành các quy định của pháp luật. Hiện nay, trước khi tiến hành nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy, chủ đầu tư đã phải thực hiện một thủ tục rất quan trọng là thẩm định thiết kế.
Như vậy, khi thiết kế đã được thẩm định, việc công trình hoàn thành lại phải trải qua thêm một bước kiểm tra nghiệm thu nữa là sự trùng lặp.
Ông cũng chia sẻ thêm, thực tiễn đã ghi nhận nhiều ý kiến đề nghị "làm sao để công trình được thẩm định, nghiệm thu đưa vào sử dụng sớm", bởi ngay từ khâu thiết kế đã được các nhà chuyên môn lập ra theo đúng tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.
Chính vì vậy, Bộ trưởng đã yêu cầu phải nghiên cứu và rà soát lại quy trình này để tháo gỡ khó khăn.
“Lực lượng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ không thể đủ trình độ chuyên môn để thẩm định lại toàn bộ thiết kế của các nhà chuyên môn, nhất là với những công trình tổ hợp”, Bộ trưởng Bộ Công an nói, đồng thời khẳng định việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy không làm giảm hiệu quả hay giảm trách nhiệm của cơ quan chức năng mà chỉ giảm thủ tục hành chính.
“Công tác kiểm tra, hậu kiểm bảo đảm chặt chẽ theo đúng quy định”, Đại tướng Lương Tam Quang nhấn mạnh.
Đại tướng Lương Tam Quang cũng cho biết dự thảo luật đã bổ sung quy định về việc kết hợp giữa công tác kiểm tra định kỳ với kiểm tra việc chấp hành quy định về thẩm định thiết kế và nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy mà chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện có trách nhiệm phải thực hiện trước đó.
“Như vậy, công tác hậu kiểm hoàn toàn không bị buông lỏng”, Bộ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh và cho rằng việc gắn chặt trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện thì hiệu quả phòng cháy, chữa cháy tốt hơn.
Gắn trách nhiệm toàn diện cho chủ đầu tư và nhà sản xuất
Tại phiên thảo luận tổ, Bộ trưởng Bộ Công an thông tin luật sửa đổi lần này gắn ý thức và trách nhiệm của người dân, chủ đầu tư đối với công tác phòng cháy, chữa cháy.
Cụ thể, dự thảo luật đã bổ sung quy định: Chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện giao thông chỉ được đưa công trình, phương tiện vào khai thác, sử dụng sau khi đã nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy theo đúng thiết kế đã được thẩm định.
Dự thảo luật đồng thời quy định chủ đầu tư, chủ sở hữu, chủ phương tiện phải chịu trách nhiệm toàn diện các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, thẩm định, thi công, giám sát thi công và nghiệm thu.
Một nội dung đáng chú ý khác, dự thảo bỏ thủ tục cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường với phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy và quản lý phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
“Bỏ thủ tục này không làm giảm trách nhiệm hay giảm hiệu quả quản lý nhà nước”, Bộ trưởng Bộ Công an khẳng định.
Theo Bộ trưởng, dự thảo luật đã quy định rõ: Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh phải chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng sản phẩm, hàng hóa và việc áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong hoạt động sản xuất, kinh doanh theo quy định của pháp luật.
Cơ quan quản lý Nhà nước thực hiện công tác kiểm tra, quản lý đối với sản phẩm, hàng hóa theo quy định của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật.
“Quy định này rất thuận lợi trong quá trình kiểm tra, hậu kiểm; những tổ chức, cá nhân thực hiện sản xuất, kinh doanh phải chịu trách nhiệm chính”, Đại tướng Lương Tam Quang nói thêm.
Theo Bộ trưởng, dự thảo luật đã quy định bắt buộc phải kê khai thông tin đối với phương tiện phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trước khi lưu thông trên thị trường. Nói cách khác, trước khi đưa sản phẩm ra thị trường, tổ chức, cá nhân phải kê khai thông tin, cơ quan quản lý sẽ tiến hành kiểm soát, kiểm tra dựa trên hệ thống dữ liệu đã kê khai.
