Chiều 27/10, tại Kuala Lumpur, Malaysia, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cùng Lãnh đạo các nước ASEAN và các đối tác gồm Trung Quốc, Hoa Kỳ, Nga, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và New Zealand tham dự Hội nghị Cấp cao Đông Á (EAS) lần thứ 20.
Tại Hội nghị, Lãnh đạo các nước EAS đánh giá cao vai trò quan trọng và tiềm năng hợp tác to lớn của EAS, với 18 thành viên, đại diện hơn một nửa dân số và khoảng 60% GDP toàn cầu. Năm 2024, kim ngạch thương mại hàng hóa giữa ASEAN và các đối tác EAS đạt khoảng 1,9 nghìn tỷ USD, dòng vốn FDI đạt gần 93 tỷ USD, phản ánh triển vọng hợp tác sâu rộng trong khu vực.
Các nhà Lãnh đạo ghi nhận những kết quả tích cực trong triển khai Kế hoạch hành động EAS giai đoạn 2024–2028 và nhất trí tiếp tục tập trung nguồn lực tăng cường hợp tác thực chất trong các lĩnh vực mang tính động lực của phát triển khu vực như đổi mới sáng tạo, kinh tế số, kết nối hạ tầng, chuyển đổi năng lượng, phát triển xanh, giáo dục, y tế và nâng cao năng lực ứng phó thiên tai, phù hợp và gắn kết với Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045...
Phát biểu tại Hội nghị, đánh giá cao vai trò của EAS, Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị EAS cần đi đầu trong bảo vệ các nguyên tắc của luật pháp quốc tế, chủ nghĩa đa phương, thúc đẩy trật tự khu vực mở, bao trùm, minh bạch, dựa trên luật lệ, với ASEAN giữ vai trò trung tâm; đồng thời, EAS cần tiên phong trong hợp tác thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới, đặc biệt là khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh.
Trên tinh thần đối thoại và hợp tác, Thủ tướng Phạm Minh Chính chia sẻ một số quan điểm và đề xuất nhằm góp phần duy trì hòa bình, ổn định và thúc đẩy hợp tác trong khu vực.
Thứ nhất, duy trì hòa bình, ổn định ở Biển Đông là yêu cầu cấp thiết, là nền tảng cho hợp tác và thịnh vượng chung; do đó, đề nghị các bên tôn trọng luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982, kiềm chế, không làm phức tạp tình hình, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, đồng thời phối hợp thực hiện đầy đủ Tuyên bố DOC và sớm hoàn tất Bộ Quy tắc ứng xử (COC) thực chất, hiệu quả.
Thứ hai, Việt Nam ủng hộ và sẵn sàng đóng góp vào tiến trình hòa bình, ổn định bền vững trên Bán đảo Triều Tiên; kêu gọi các bên sớm nối lại đàm phán, kiềm chế, tránh làm gia tăng căng thẳng, nghiêm túc thực hiện các nghị quyết liên quan của Liên Hợp Quốc.
Thứ ba, kêu gọi các bên liên quan ở Myanmar chấm dứt bạo lực, tiến hành đối thoại toàn diện, tạo điều kiện thuận lợi cho cứu trợ nhân đạo, qua đó thúc đẩy tiến trình hòa giải và tổ chức bầu cử tự do, công bằng, bao trùm, an toàn; đề nghị các đối tác tiếp tục ủng hộ và đồng hành cùng ASEAN trong tiến trình này.
Kết thúc Hội nghị, các nhà Lãnh đạo đã thông qua Tuyên bố Kuala Lumpur kỷ niệm 20 năm EAS và Tuyên bố EAS về Thúc đẩy địa phương hóa trong hành động dự báo ứng phó thiên tai, góp phần củng cố nền tảng hợp tác chiến lược của EAS trong giai đoạn phát triển mới, hướng tới một khu vực hòa bình, ổn định, bền vững và thịnh vượng.
