Ủy ban Châu Âu (EU) cho biết trong một tuyên bố: “Ủy ban kết luận rằng nhờ hoạt động của Nền tảng điều phối và các biện pháp tạm thời được đưa ra vào ngày 2/5/2023, những biến dạng thị trường ở 5 quốc gia thành viên giáp Ukraine đã biến mất”.
Những hạn chế do Liên minh châu Âu áp đặt vào tháng 5 đã cho phép Ba Lan, Bulgaria, Hungary, Romania và Slovakia cấm bán lúa mì, ngô, hạt cải dầu và hạt hướng dương của Ukraine trong nước, đồng thời cho phép quá cảnh những hàng hóa đó để xuất khẩu đi nơi khác.
Xuất khẩu ngũ cốc, hạt có dầu và dầu thực vật của Ukraine tăng 80% trong tháng 5 vừa qua. (Ảnh: anews.com.tr)
EU đã tạo ra các tuyến đường bộ thay thế, được gọi là “Làn đường Đoàn kết”, nhằm giúp Ukraine sử dụng để xuất khẩu ngũ cốc và hạt có dầu sau khi Nga ủng hộ thỏa thuận ngũ cốc ở Biển Đen do Liên hợp quốc làm trung gian vào tháng 7, vốn cho phép các tàu chở hàng đi lại an toàn.
Ủy ban EU đồng ý rằng các biện pháp hiện tại sẽ hết hạn vào ngày hôm nay trong khi Ukraine đồng ý đưa ra bất kỳ biện pháp pháp lý nào (ví dụ như hệ thống cấp phép xuất khẩu) trong vòng 30 ngày để tránh giá ngũ cốc tăng vọt.
Khối còn cho biết họ sẽ không áp đặt bất kỳ hạn chế nào miễn là các biện pháp hiệu quả của Ukraine được áp dụng và phát huy đầy đủ.
Nông dân ở 5 quốc gia láng giềng Ukraine đã nhiều lần phàn nàn về tình trạng dư thừa sản phẩm ảnh hưởng đến giá cả trong nước và đẩy họ đến bờ vực phá sản.
Các quốc gia, ngoại trừ Bulgaria, đã thúc đẩy việc gia hạn lệnh cấm đã hết hạn vào ngày 15 tháng 9.
Ba Lan, Hungary, Slovakia và Romania trước đây cho biết họ có thể đơn phương gia hạn các hạn chế trong khi Bulgaria hôm thứ Năm đã bỏ phiếu bãi bỏ các lệnh cấm ngũ cốc Ukraine. Romania nhận thấy hơn 60% dòng chảy thay thế đi qua lãnh thổ của mình chủ yếu qua đồng bằng sông Danube và nông dân nước này đã đe dọa đình công nếu lệnh cấm không được gia hạn.
Trong năm ngoái, Ukraine đã vận chuyển 60% hàng xuất khẩu của mình thông qua các "Làn đường Đoàn kết" và 40% qua Biển Đen nhờ thỏa thuận này.
Vào tháng 8, khoảng 4 triệu tấn ngũ cốc Ukraine đã đi qua "Làn đường Đoàn kết", trong đó gần 2,7 triệu tấn đi qua sông Danube. Ủy ban châu Âu muốn tăng xuất khẩu qua Romania hơn nữa nhưng kế hoạch này đã trở nên phức tạp do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Nga vào cơ sở hạ tầng ngũ cốc của Ukraine dọc sông Danube và gần biên giới Romania.
Khánh Vy (Theo HSNW)
