Từ lâu, vùng đất phía Nam sông Đuống gồm hai huyện Gia Bình và Lương Tài vốn được xem là vùng lõi nông nghiệp của tỉnh Bắc Ninh. Tuy nhiên, trong bối cảnh Bắc Ninh và Bắc Giang đang rốt ráo thực hiện đề án sáp nhập để thành lập tỉnh Bắc Ninh mới, hai địa phương này đã vạch ra những chiến lược phát triển riêng biệt nhưng mang tính bổ trợ sâu sắc, tạo thành động lực tăng trưởng mới cho khu vực ngoại thành.
Gia Bình: "Cất cánh" cùng khát vọng cửa ngõ quốc tế
Nếu nhìn vào bản đồ quy hoạch đến năm 2035, tầm nhìn 2050, Gia Bình không còn là một huyện thuần nông mà đang vươn mình trở thành một trung tâm công nghiệp sạch và logistics hiện đại. Điểm nhấn mang tính đột phá nhất chính là dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.
Ban đầu vốn là sân bay chuyên dùng, nhưng sau khi được Bộ Giao thông vận tải phê duyệt chuyển đổi mục đích và quy hoạch, sân bay Gia Bình đã chính thức gia nhập bản đồ hàng không quốc gia với tư cách là cảng hàng không quốc tế. Dự án này được kỳ vọng sẽ có công suất ban đầu từ 1 - 3 triệu hành khách/năm và dự phòng mở rộng lên đến 5 triệu hành khách. Đây không chỉ là một công trình giao thông trọng điểm mà còn là "cú hích" thay đổi hoàn toàn cơ cấu kinh tế của địa phương.
Sự hiện diện của sân bay quốc tế đã kéo theo làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào các lĩnh vực phụ trợ. Các khu công nghiệp (KCN) như Gia Bình và Gia Bình 2 với quy mô trên 300ha đang được triển khai thần tốc. Khác với các khu công nghiệp truyền thống, Gia Bình định hướng thu hút các ngành công nghiệp "xanh", công nghiệp sạch và công nghệ cao để bảo vệ dòng sông Đuống và cảnh quan sinh thái.
Chủ tịch UBND huyện Gia Bình, ông Nguyễn Công Ký, khẳng định địa phương đang nỗ lực tối đa trong công tác giải phóng mặt bằng để tạo "quỹ đất sạch" đón các nhà đầu tư. Sự kết hợp giữa hạ tầng đường bộ đang được nâng cấp và cảng hàng không quốc tế sẽ biến Gia Bình thành một mắt xích logistics quan trọng, kết nối trực tiếp các thủ phủ công nghiệp của Bắc Ninh mới với thị trường toàn cầu.
Lương Tài: "Thủ phủ" của nền nông nghiệp tri thức
Trái ngược với sự sôi động của những công trường công nghiệp tại Gia Bình, huyện Lương Tài lại chọn cho mình một hướng đi thầm lặng nhưng bền bỉ: Hiện đại hóa nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu.
Tận dụng vị trí là vùng đất bồi đắp bởi sông Thái Bình, Lương Tài tập trung phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Thay vì lối canh tác truyền thống, huyện đã hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung với diện tích hàng trăm hecta. Hiện nay, toàn huyện có 7 mô hình trồng trọt ứng dụng công nghệ lõi như nhà màng, nhà lưới, hệ thống tưới phun tự động và sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ, VietGap.
Những sản phẩm đặc trưng của Lương Tài như hành, tỏi, cà rốt tại các xã Trung Kênh, An Thịnh không chỉ dừng lại ở việc tiêu thụ trong nước mà đã hình thành chuỗi liên kết: Sản xuất - Chế biến - Tiêu thụ. Việc thu hút các doanh nghiệp đầu tư vào nhà máy chế biến ngay tại vùng nguyên liệu đã nâng cao giá trị gia tăng đáng kể cho nông sản địa phương.
Bên cạnh đó, Lương Tài còn đang phá thế "ngõ cụt" về giao thông thông qua dự án cầu Kênh Vàng. Đây là cây cầu mang tính chiến lược nối liền Bắc Ninh và Hải Dương, mở ra không gian giao thương rộng lớn với các tỉnh lân cận, giúp nông sản Lương Tài có thể vận chuyển nhanh chóng đến các trung tâm tiêu thụ lớn.
Sự cộng hưởng trong "siêu đô thị" Bắc Ninh mới
Việc phát triển song song hai mô hình kinh tế tại Gia Bình và Lương Tài cho thấy một tầm nhìn quy hoạch cân bằng và bền vững. Khi Bắc Ninh sáp nhập với Bắc Giang, áp lực đô thị hóa lên các vùng trung tâm sẽ rất lớn. Khi đó, Gia Bình và Lương Tài sẽ đóng vai trò là "lá phổi xanh" và "kho lương thực sạch" cho toàn tỉnh.
Mô hình chính quyền địa phương mới sau sáp nhập sẽ tiếp tục ưu tiên phát triển hai huyện này theo hướng sinh thái bền vững. Gia Bình sẽ tận dụng thế mạnh hàng không để phát triển du lịch trải nghiệm cao cấp, trong khi Lương Tài gắn nông nghiệp với du lịch nông thôn.
Sự đồng bộ về hạ tầng giao thông kết nối giữa hai huyện và giữa hai tỉnh sau sáp nhập sẽ tạo ra một dải kinh tế liên hoàn phía Nam sông Đuống. Điều này không chỉ giúp giảm áp lực cho các khu vực nội đô mà còn tạo ra sự phát triển hài hòa giữa thành thị và nông thôn, đảm bảo rằng trong quá trình bứt phá trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Bắc Ninh vẫn giữ vững được những giá trị hồn cốt của vùng Kinh Bắc.
Với cam kết mạnh mẽ từ chính quyền về cải cách hành chính và hỗ trợ đầu tư, Gia Bình và Lương Tài chắc chắn sẽ là những "viên ngọc" mới, mang lại sắc thái đa dạng và sức sống mãnh liệt cho bức tranh kinh tế của tỉnh Bắc Ninh mới trong tương lai gần.
