Ngày 5/11, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.
Bổ sung cơ chế bảo vệ trước những phương thức tấn công mới
Giải trình về một số vấn đề đại biểu quan tâm, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, việc bổ sung các biện pháp bảo vệ nhằm tạo cơ chế giúp kịp thời quyết định phương án bảo vệ các công trình quan trọng về an ninh quốc gia, bảo đảm an ninh chế độ theo tinh thần Nghị quyết số 22-NQ/TW của Trung ương về Chiến lược an ninh quốc gia.
Về tiêu chí xác định, phân loại công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, Bộ trưởng cho biết, Chính phủ đề xuất quy định ba nhóm công trình trên cơ sở thể chế hóa quan điểm chỉ đạo của Đảng, tổng kết những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thi hành Pháp lệnh năm 2007 và đánh giá yêu cầu thực tiễn hiện nay.
Theo đó, khái niệm công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia bao gồm hai thành tố. Thành tố thứ nhất là công trình khu vực có tính chất, vị trí, quy mô, chức năng hoặc vai trò đặc biệt quan trọng phải áp dụng các biện pháp bảo vệ để bảo đảm bí mật an toàn.
Thành tố thứ hai là những công trình nếu để xảy ra sự cố hoặc bị phá hoại sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội hoặc sự ổn định và hoạt động bình thường của Nhà nước.
Đối với công trình an ninh, khu an ninh và công trình quan trọng khác liên quan đến an ninh quốc gia, dự thảo Luật phân thành ba loại căn cứ vào tính chất quan trọng và yêu cầu bảo vệ, đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết.
Đại tướng cho biết cơ quan soạn thảo đang xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết Luật, trong đó xác định cụ thể các loại công trình thuộc danh mục quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia loại 1, 2, 3. Các công trình được xem xét bao gồm điện, dầu khí, viễn thông, dữ liệu, tài chính, giao thông, hạ tầng số và những công trình khác nếu đáp ứng đủ tiêu chí.
Về biện pháp bảo vệ, đối với công trình trọng điểm về an ninh quốc gia, dự thảo Luật quy định theo hướng viện dẫn các biện pháp theo pháp luật về cảnh vệ, đồng thời bổ sung một số biện pháp nhằm bảo đảm tính toàn diện.
Đáng chú ý, dự thảo Luật quy định thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ quyết định áp dụng biện pháp bảo vệ chưa được pháp luật quy định trong trường hợp đặc biệt cấp thiết.
Lý giải đề xuất này, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho rằng, cùng với sự phát triển của khoa học, công nghệ, phương thức tấn công, xâm phạm công trình ngày càng đa dạng, khó lường, có thể xuất hiện những tình huống chưa có tiền lệ. Vì vậy, các biện pháp đã được quy định trong dự thảo Luật và những văn bản pháp luật liên quan chưa thể bảo đảm ứng phó toàn diện với mọi nguy cơ đe dọa, tấn công, phá hoại.
Việc bổ sung thẩm quyền cho Thủ tướng Chính phủ nhằm tạo cơ chế xử lý kịp thời, đáp ứng yêu cầu bảo vệ công trình quan trọng về an ninh quốc gia, đồng thời bảo đảm phù hợp với quy định về thẩm quyền của Thủ tướng tại Luật Tổ chức Chính phủ.
Để bảo đảm tính thống nhất, cơ quan chủ trì soạn thảo cũng đề xuất chỉnh lý tương tự đối với các quy định về biện pháp bảo vệ công trình quan trọng khác liên quan đến an ninh quốc gia.
Làm rõ trách nhiệm, bảo đảm phối hợp đồng bộ giữa các lực lượng
Liên quan đến các biện pháp hạn chế quyền con người, quyền công dân trong phạm vi bảo vệ công trình an ninh, khu an ninh, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, các quy định về chế độ bảo vệ đối với khu vực cấm, khu vực bảo vệ và hành lang bảo vệ chỉ áp dụng riêng đối với những công trình, khu vực do lực lượng Công an nhân dân trực tiếp quản lý, sử dụng, phục vụ nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.
Dự thảo Luật đã xác định cụ thể các hành vi bị cấm tại từng khu vực, đồng thời quy định một số trường hợp ngoại lệ được phép thực hiện những hoạt động này để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của lực lượng Công an nhân dân. Trình tự, thủ tục thực hiện các trường hợp ngoại lệ sẽ được giao Chính phủ quy định chi tiết.
Đối với lực lượng bảo vệ công trình, Bộ trưởng cho biết, quán triệt quan điểm chỉ đạo tại Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng pháp luật và thi hành pháp luật, dự thảo luật chỉ quy định những vấn đề khung, những vấn đề có tính nguyên tắc thuộc thẩm quyền của Quốc hội.
Những vấn đề thực tiễn thường xuyên biến động thì giao Chính phủ quy định để đảm bảo linh hoạt, phù hợp với thực tiễn.
Theo đó, Chính phủ sẽ quy định chi tiết về lực lượng bảo vệ công trình, quan hệ phối hợp giữa các lực lượng, trách nhiệm quản lý nhà nước của các bộ, ngành và UBND các cấp.
Hiện cơ quan soạn thảo đang xây dựng dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Luật, trong đó đề xuất cụ thể trách nhiệm của lực lượng trực tiếp bảo vệ tại cơ sở, chính quyền địa phương các cấp và lực lượng thuộc Bộ Quốc phòng trong công tác bảo vệ công trình.
