Đất tiền tỷ bỏ hoang, người dân phải đi thuê trọ
Nhiều năm qua, tại khu vực hẻm Ký Con, tổ 9, phường Thống Nhất, không ít thửa đất nằm im trong cảnh cỏ mọc um tùm. Điều đáng nói, đây không phải những khu đất chưa được cấp giấy tờ, mà có những diện tích người dân đã sử dụng ổn định và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Thế nhưng, khi người dân thực hiện các thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất để xây dựng nhà ở, hồ sơ lại bị trả về do vị trí thửa đất được xác định có phần diện tích chồng lấn với đất của Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Biển Hồ.
Gia đình chị Lê Thị Phương Anh là một trường hợp điển hình. Năm 2022, chị Anh vay ngân hàng gần 2 tỷ đồng để mua thửa đất rộng 320m² tại hẻm Ký Con với giá hơn 2,5 tỷ đồng. Trước khi mua, chị cho biết đã kiểm tra và được biết thửa đất thuộc quy hoạch đất ở.
Đến năm 2023, khi nộp hồ sơ xin chuyển mục đích sử dụng đất để xây dựng nhà, chị mới được thông báo hồ sơ không thể giải quyết vì diện tích đất bị chồng lấn với đất của Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Biển Hồ.
“Khi mua xong, tôi mới biết diện tích đất này bị chồng lấn. Do chưa chuyển mục đích để xây nhà nên nhiều năm nay, vợ chồng tôi phải đi thuê trọ ở, nay đây mai đó, cuộc sống bấp bênh”, chị Phương Anh chia sẻ.
Theo chị Anh, những năm qua, gia đình nhiều lần làm hồ sơ xin chuyển mục đích sử dụng đất nhưng đều bị trả lại với lý do đất đang chồng lấn. Trong khi đó, việc tiếp cận thông tin về ranh giới đất rừng và phần diện tích bị chồng lấn đối với người dân không dễ dàng.
“Người dân tại khu vực này đã sinh sống, canh tác nhiều năm và đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Chúng tôi chỉ mong cơ quan chức năng sớm tháo gỡ để người dân có thể xây dựng nhà, vay vốn ngân hàng và ổn định cuộc sống”, chị Anh nói.
Không riêng gia đình chị Phương Anh, anh Thưm, một người dân tại phường Thống Nhất, cũng đang rơi vào tình cảnh tương tự. Hơn 10 năm qua, gia đình anh phải sống trong căn nhà tạm trên thửa đất nông nghiệp tại hẻm Ký Con. Năm 2022, anh đến phường Yên Thế cũ, nay là phường Thống Nhất, làm thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở để xây dựng căn nhà mới.
Tuy nhiên, hồ sơ của gia đình anh cũng bị trả lại do vị trí thửa đất được xác định có phần diện tích chồng lấn với đất thuộc Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Biển Hồ.
“Mình ngỡ ngàng khi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của gia đình bị chồng lấn với diện tích đất của Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Biển Hồ. Mặc dù nhà đã xuống cấp nhưng bị vướng thủ tục pháp lý nên đâu thể xây dựng nhà mới, chỉ đành xin địa phương cho sửa chữa lại để có chỗ ở tạm”, anh Thưm cho hay.
Theo phản ánh của các hộ dân, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BH 121906 được UBND tỉnh Gia Lai cấp cho Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Biển Hồ vào năm 2011 với diện tích rất lớn.
Cần sớm điều chỉnh quy hoạch, xóa bỏ tình trạng chồng lấn
Trong đơn gửi UBND tỉnh Gia Lai, các hộ dân cho rằng việc đo vẽ trước đây được thực hiện bằng phương pháp thủ công, chưa đối chiếu đầy đủ ranh giới chi tiết với đất người dân, dẫn đến tình trạng cấp chồng lấn lên đất ở, đất vườn của hàng chục hộ dân tại tổ 9.
Các hộ dân đề nghị UBND tỉnh Gia Lai thành lập đoàn kiểm tra liên ngành để kiểm tra, đối chiếu hồ sơ, ranh giới thực địa... Đồng thời, người dân kiến nghị tổ chức đo đạc, xác định lại ranh giới thực tế và cắm mốc rõ ràng giữa đất rừng phòng hộ với khu dân cư.
Trao đổi với PV, ông Nguyễn Thế Tuấn Kiệt - Phó phòng Quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, Ban Quản lý rừng phòng hộ Gia Lai, cho biết: “Năm 2011, UBND tỉnh Gia Lai cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Biển Hồ để quản lý, bảo vệ. Đến năm 2014, trong quá trình đo đạc lại diện tích, đơn vị phát hiện một phần diện tích đất được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bị chồng lấn với đất của người dân.
Đến nay, 46 hộ dân ở phường Thống Nhất có đất bị chồng lấn với diện tích của Ban. Nguyên nhân được xác định là do trước đây thiết bị đo đạc còn hạn chế, dẫn đến sai lệch trong quá trình xác định ranh giới, diện tích”.
Theo ông Kiệt, thực tế các diện tích bị chồng lấn là đất người dân đã sử dụng từ lâu đời, trong đó nhiều hộ đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Biển Hồ trước đây cũng đã nhiều lần có văn bản kiến nghị cơ quan chức năng đo đạc, cắm mốc lại ranh giới, làm rõ diện tích đất được giao cho đơn vị quản lý.
Đáng chú ý, đến nay việc đo đạc, cắm mốc nhằm xác định lại ranh giới giữa đất rừng và đất của người dân đã hoàn tất. Ban cũng đã bóc tách các diện tích này ra khỏi quy hoạch 3 loại rừng và có biên bản bàn giao với địa phương.
Tuy nhiên, nút thắt khiến người dân vẫn chưa thể hoàn tất các thủ tục liên quan đến đất đai là việc điều chỉnh giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Biển Hồ vẫn đang chờ thực hiện.
Theo ông Trần Đại Trí – Trưởng phòng Kinh tế phường Thống Nhất, hiện tại các thủ tục này chưa thể tiến hành do đất của người dân đang bị chồng lấn với đất đã cấp cho Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Biển Hồ từ năm 2011. Đối với văn bản hướng dẫn của Sở NN&PTNN về việc phối hợp giữa phường, Ban quản lý và người dân chỉ áp dụng cho những trường hợp đất chưa có bìa nhưng đã xác định nằm ngoài quy hoạch ba loại rừng.
“Riêng đối với trường hợp đất đang bị chồng bìa đỏ như hiện nay, UBND phường cùng Ban đã báo cáo lên UBND tỉnh để chờ xử lý. Hiện nay tỉnh đang triển khai Đề án 433 nhằm rà soát, điều chỉnh lại phạm vi quỹ đất rừng và đất dân để xóa bỏ tình trạng chồng lấn. Sau khi hoàn tất việc điều chỉnh này thì mới có đủ cơ sở pháp lý để cấp bìa đỏ hoặc giải quyết chuyển mục đích sử dụng đất cho người dân”, ông Trí cho biết thêm.
