Truyền thông mở lối, gỡ “nút thắt” nhận thức
Xã Gia Phù được thành lập trên cơ sở sáp nhập 4 xã: Gia Phù, Tường Phù, Suối Bau và Sập Xa, với 28 bản trải dài từ ven sông Đà đến vùng núi cao. Toàn xã có 5.680 hộ với hơn 21.900 nhân khẩu, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm gần 95%. Địa bàn rộng, giao thông không thuận lợi, đời sống người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp khiến nguy cơ tái nghèo luôn hiện hữu.
Theo bà Ninh Thị Tâm Bình, Chủ tịch UBND xã Gia Phù, một trong những rào cản lớn nhất trong giảm nghèo ở địa phương nhiều năm qua không chỉ là thiếu vốn, thiếu kỹ thuật mà trước hết là hạn chế về nhận thức của một bộ phận người dân. Tập quán canh tác lạc hậu, tâm lý trông chờ hỗ trợ Nhà nước khiến việc triển khai các chính sách giảm nghèo nhiều khi thiếu sự chủ động từ chính đối tượng thụ hưởng.
Nhận rõ “điểm nghẽn” ấy, Gia Phù xác định truyền thông phải trở thành mũi nhọn đột phá, giúp người dân hiểu đúng – làm đúng – làm chủ tiến trình thoát nghèo.
Từ khi triển khai Dự án 6, xã đã ưu tiên nâng cấp cơ sở vật chất phục vụ tuyên truyền. Hệ thống loa truyền thanh được mở rộng, ứng dụng công nghệ viễn thông giúp thông tin đến được cả những bản vùng sâu. Trang thông tin điện tử của xã đăng tải đều đặn các chuyên mục về chính sách giảm nghèo, mô hình sản xuất hiệu quả, cảnh báo nguy cơ tái nghèo.
Đặc biệt, Gia Phù thành lập 28 tổ công nghệ số cộng đồng với gần 1.000 thành viên – trở thành “cầu nối số” giúp đồng bào tiếp cận thông tin hữu ích, làm quen với các nền tảng trực tuyến phục vụ sản xuất và đời sống. Việc đưa công nghệ thông tin đến với người dân vùng núi đã mở ra cách tiếp cận mới trong truyền thông: người dân chủ động tìm hiểu, chủ động thay đổi, thay vì tiếp nhận thụ động như trước.
Truyền thông đại chúng được kết hợp chặt chẽ với truyền thông trực tiếp. Cán bộ Mặt trận, hội đoàn thể và những người uy tín trong cộng đồng kiên trì “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, giải thích về chuẩn nghèo đa chiều, tiêu chí thoát nghèo và những rủi ro tiềm ẩn nếu không đổi mới phương thức sản xuất. Cách làm “cầm tay chỉ việc”, nói cho dân hiểu – làm cùng dân – đã dần xóa bỏ tâm lý trông chờ, tạo niềm tin để người dân mạnh dạn áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất.
Ba năm qua, xã đã tổ chức 75 lớp tập huấn cho gần 3.000 lượt người dân về thời vụ, cơ cấu giống, kỹ thuật trồng cây ăn quả, chăn nuôi, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn và tận dụng phế phụ phẩm làm phân bón. Các lớp học được tổ chức ngay tại ruộng, vườn, chuồng trại – nơi người dân dễ tiếp thu nhất. Đây chính là yếu tố giúp truyền thông trở nên sống động và hiệu quả.
Truyền thông gắn với hỗ trợ sinh kế – tạo nền tảng giảm nghèo bền vững
Song song với truyền thông, Gia Phù coi trọng việc tạo sinh kế bền vững cho người dân. Các tổ chức chính trị - xã hội trong xã đã đứng ra tín chấp cho 570 hộ vay vốn tại Ngân hàng Chính sách xã hội, với tổng dư nợ đạt 28,4 tỷ đồng. Hội Nông dân tỉnh cũng phối hợp hỗ trợ thêm 1,4 tỷ đồng từ Quỹ “Hỗ trợ nông dân” cho 38 hộ xây dựng mô hình chăn nuôi.
Xã khuyến khích phát triển những cây trồng lợi thế như tỏi, cam, quýt, lúa hữu cơ; đồng thời triển khai xây dựng sản phẩm OCOP gồm tỏi đen, rượu men lá, cơm cháy. Người dân được hướng dẫn tiếp cận các hình thức tiêu thụ sản phẩm mới, ứng dụng chuyển đổi số trong quảng bá, mở rộng thị trường. Đây là bước tiến quan trọng giúp hàng hóa của Gia Phù không chỉ tiêu thụ trong vùng mà còn tiếp cận khách hàng ở các địa phương khác.
Đến nay, tỷ lệ hộ nghèo của Gia Phù giảm còn 9,3%, hộ cận nghèo còn 7,7%; thu nhập bình quân đạt 39 triệu đồng/người/năm. Đây là con số biết nói, phản ánh sự chuyển biến từ nhận thức đến hành động trong cộng đồng, cũng là minh chứng cho hiệu quả của công tác truyền thông giảm nghèo.
Thời gian tới, Gia Phù đặt mục tiêu tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức truyền thông theo hướng gần dân, sát dân. Xã sẽ tăng cường các buổi tuyên truyền lưu động tại bản vùng cao, phát huy vai trò lực lượng nòng cốt ở cơ sở, đồng thời kết hợp linh hoạt giữa truyền thống và hiện đại để lan tỏa mạnh mẽ các mô hình giảm nghèo hiệu quả.
Với hướng đi đúng và quyết tâm cao, Gia Phù đang từng bước xây dựng nền tảng vững chắc cho mục tiêu giảm nghèo bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển và nâng cao chất lượng đời sống cho người dân.
