Nguồn lực của người trẻ vì thế bị dồn hết vào việc mua nhà
Trong báo cáo thị trường bất động sản quý III/2025 của Trung tâm Nghiên cứu thị trường và Am hiểu khách hàng, One Mount Group đã cho thấy, giá nhà trung bình tại Hà Nội và TP HCM đã vượt xa so với thu nhập của người dân.
Tại Hà Nội, giá căn hộ trung bình đã thiết lập mức giá 83,5 triệu đồng/m2. Tương tự, tại TP HCM, tại khu vực trung tâm có mức giá lên tới 94 triệu đồng/m2.
Báo cáo của One Mount Group nhấn mạnh: Hà Nội và TP HCM nằm trong số những thành phố có chỉ số giá nhà trên thu nhập cao nhất trong khu vực. Với đà tăng như hiện nay, khoảng cách thu nhập và giá căn hộ tại các thành phố lớn ngày càng gia tăng. Hiện nay, người dân tại Hà Nội và TP HCM muốn sở hữu hữu nhà ở thì phải chi tiêu tằn tiện trong 36 năm mới có cơ hội sở hữu nhà ở tại 2 đô thị này.
Giải thích cho hiện tượng này, TS Trần Xuân Lượng, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu, Đánh giá thị trường Bất động sản (VARS IRE) cho biết: Người Việt, hoặc người châu Á nói chung đều có quan niệm “an cư mới lạc nghiệp”, do đó họ đều rất muốn mua nhà.
Ngay cả khi chưa có tích lũy, nhưng cứ nghĩ đến chuyện phải có nhà. Thậm chí, có bao nhiêu tiền lại dồn hết vào mua nhà, mà không nghĩ đến việc phát triển bản thân, đầu tư cho công việc.
“Nguồn lực của người trẻ vì thế bị dồn hết vào việc mua nhà. Tôi cho rằng nên thay đổi tư duy: hãy lạc nghiệp trước, an cư sau. Hãy lo công việc, học hành, nâng cao thu nhập trước”, ông nói.
Ông bày tỏ, thế hệ 6x, 7x như thường nghĩ “mua đất, cất nhà”, nhà phải to, phải đẹp, nhưng thực ra nhiều người xây xong cũng chẳng dùng hết.
Ở Hà Nội nhiều người thiếu nhà, nhưng ở quê lại nhà rất to. Do đó, giới trẻ nên tối giản hóa đầu tư nhà ở, thay đổi hành vi tiêu dùng. Nếu chưa đủ điều kiện tài chính, nên thuê nhà thay vì cố mua.
Ông cho rằng trong 2 năm tới, khi thị trường ổn định hơn, Nhà nước sẽ có những phân khúc nhà phù hợp hơn cho người thu nhập trung bình.
Còn ở thời điểm hiện nay, khi giá nhà đang cao gấp 30–40 lần thu nhập, nếu cố mua bằng mọi cách, vay mượn người thân, sẽ đẩy cả gia đình vào hoàn cảnh rất khó khăn. Vì vậy, theo TS Trần Xuân Lượng nhấn mạnh, không nên vội xuống tiền lúc này, vì rủi ro rất lớn.
Cần ghìm cương giá nhà
Mặc dù vậy, với đà tăng không kiểm soát như hiện nay, nhiều chuyên gia lên tiếng Nhà nước cần có giải pháp đủ mạnh để ghim cương giá nhà. Ví dụ như các biện pháp kiểm soát giá đất.
TS Trần Xuân Lượng nói: Nếu Nhà nước giữ được giá đất ổn định thì có thể kéo giá nhà xuống, vì đất đai thuộc sở hữu toàn dân, Nhà nước hoàn toàn có thể có biện pháp để giá đất không tăng.
Thứ hai là chi phí thủ tục hành chính – với nhà ở cho đại đa số người dân, nên bỏ bớt các thủ tục như chủ trương đầu tư, giấy phép đầu tư hay giấy phép xây dựng.
Khi có sẵn mặt bằng sạch, hạ tầng kỹ thuật hoàn chỉnh, chủ đầu tư chỉ cần “bốc thăm” lô đất, không cần đấu giá. Ví dụ, những doanh nghiệp có năng lực tương đương nhau thì Nhà nước tổ chức bốc thăm, có ngưỡng giá cố định, như vậy giá đất sẽ không biến động. Đồng thời, bỏ bớt thủ tục hành chính nhưng ban hành quy chuẩn về xây dựng, môi trường, an toàn để doanh nghiệp thực hiện theo.
Nhà nước có thể thiết kế sẵn 10 mẫu nhà, cấp phép theo mẫu; ai muốn sáng tạo thì được phép trong phạm vi nhất định, còn ai không thì làm theo mẫu chuẩn. Như vậy, doanh nghiệp giảm được chi phí thiết kế.
“Nếu Nhà nước miễn hoặc giảm thuế, hỗ trợ giá vật liệu xây dựng như xi măng, cát, đá, sỏi, thì giá nhà chắc chắn sẽ giảm. Còn nếu chỉ dừng ở chính sách trên giấy, không thay đổi căn bản cách làm, thì vẫn chỉ là xử lý phần ngọn”, ông nói.
Trong khi đó, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi nhận định: Các cơ quan quản lý nhà nước phải tập trung vào việc tăng nguồn cung, đặc biệt là ở phân khúc nhà ở xã hội và nhà ở thương mại giá bình dân.
Có thể thông qua Quỹ nhà ở quốc gia,vấn đề này vừa được Tổng Bí thư chỉ đạo. Dự án 1 triệu căn nhà ở xã hội hiện nay cần được rà soát xem đã thực hiện đến đâu, đã quyết liệt chưa, và kết quả cụ thể thế nào.
Ngoài ra, cần phát triển các khu đô thị vệ tinh có hạ tầng kết nối với trung tâm để người dân có thể mua được các sản phẩm bất động sản vừa túi tiền hơn. Ở các dự án nhà ở thương mại, có thể cân nhắc nâng tỷ lệ nhà ở xã hội từ 20% lên 30%.
Đồng thời, các thủ tục pháp lý cần được giải quyết quyết liệt và nhanh gọn hơn, bởi chỉ cần chậm một vài năm là chi phí đầu tư đã tăng mạnh do trượt giá, giá đô la, giá vàng và nguyên vật liệu.
“Đây chính là một trong những nguyên nhân khiến giá nhà tăng cao trong thời gian qua”, ông Huy nói.
