Theo đó, cứ vào mùng 7 tháng Giêng hằng năm, Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn lại được tổ chức để tái hiện Lễ Tịch điền thời vua Lê Đại Hành chọn việc tổ chức cày ruộng, khuyến khích nông trang.
Nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan và lãnh đạo tỉnh Hà Nam dâng hương. Ảnh: VTV
Theo sử sách, cách đây 1.036 năm, tức năm Đinh Hợi, niên hiệu Thiên Phúc thứ 7 (năm 987), vua Lê Đại Hành, người vốn coi trọng nông nghiệp, đã về vùng đất núi Đọi sông Châu khởi xướng và đích thân cầm cày trong lễ xuống đồng đầu năm.Được lưu truyền từ đó đến nay, Lễ hội Tịch điền mang ý nghĩa nhân văn, khuyến khích nhân dân lao động, sản xuất.
Bô lão hoá thân thành vua Lê Đại Hành xuống đồng cày ruộng trong lễ Tịch điền 2024. Ảnh: Hải Nguyễn
Lễ hội tịch điền sau đó được lưu truyền và được coi như một ngày "Quốc lễ", một lễ hội xuống đồng lớn của nhân dân ta, mang ý nghĩa nhân văn, khuyến khích nhân dân lao động, sản xuất. Từ năm 2009, lễ hội tịch điền được phục dựng và tổ chức thường niên theo quy mô cấp tỉnh.
Lễ hội bắt đầu bằng nghi thức rước kiệu. Sau nghi lễ bái yết Thần Nông, cầu một năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu là màn trống khai hội do đội trống nữ làng Đọi Tam biểu diễn kết hợp với múa rồng.
Lễ rước của làng Đọi Tam đón linh vị vua Lê Đại Hành từ đình và nghi thức rước kiệu, linh vị vua Lê từ chùa Long Đọi Sơn xuống. Ảnh: VTV
Tại Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn 2024, mở đầu phần lễ, 2 đoàn rước linh vị vua Lê Đại Hành từ trên chùa Đọi xuống do các tăng, ni và phật tử đảm nhiệm và đoàn rước Thành hoàng làng Đọi Tam do dân làng đảm nhiệm rồi nhập làm một, trước khi tiến vào khu vực tổ chức lễ hội.
Sau nghi lễ bái yết Thần Nông, cầu một năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu là màn trống khai hội do đội trống nữ làng Đọi Tam biểu diễn, kết hợp với múa rồng. Sau đó, các tiết mục văn nghệ của người dân địa phương cũng được thể hiện, đóng góp vào lễ hội.
Nghi thức múa rồng và đánh trống khai hội do chính người dân địa phương thực hiện. Ảnh: Hải Nguyễn
Theo truyền thống, tại lễ hội Tịch điền năm 2024, ban tổ chức đã chọn 1 bô lão thực hiện nghi lễ nhập linh khí quân vương, khoác long bào, hóa thân vào nhân vật vua Lê Đại Hành.
Bô lão được chọn thực hiện 3 đường cày, lãnh đạo tỉnh thực hiện 5 sá cày. Lãnh đạo thị xã Duy Tiên, xã Tiên Sơn và các bô lão đi những sá cày tiếp theo trên cánh đồng. Những đường cày thẳng tắp bắt đầu một năm sản xuất mới, báo hiệu một vụ mùa bội thu.
Theo sau là đoàn nam thanh, nữ tú gieo hạt giống bao gồm đỗ xanh, lạc và thóc.
Nét mới trong lễ hội năm nay là sau khi nghi trình cày Tịch điền của các đại biểu kết thúc, lần đầu tiên nhân dân và du khách thập phương có cơ hội tham gia hội thi cày do địa phương tổ chức
Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn năm 2024 tổ chức trong 3 ngày từ 14 - 16/3/2024 (tức từ 5 - 7 tháng Giêng năm Giáp Thìn). Trước đó, ngày mùng 5 và mùng 6 tháng Giêng Âm lịch tổ chức các nghi lễ tâm linh như lễ rước nước, sái tịnh, lễ cầu an; hội thi vẽ và trang trí trâu, các hoạt động thể thao, các trò chơi dân gia, biểu diễn nghệ thuật do nhân dân xã Tiên Sơn và nhân dân các xã, phường thị xã Duy Tiên thực hiện, tham gia. Ngày mùng 7 tháng Giêng (chính hội) tổ chức khai mạc và lễ cày Tịch điền.Lễ hội Tịch điền của Hà Nam được tổ chức hàng năm, đã trở thành nét đẹp trong sinh hoạt văn hóa cộng đồng bởi đây là một lễ hội giàu tính nhân văn, khuyến nông sâu sắc, thể hiện lòng biết ơn các bậc tiền nhân trong việc khai phá, mở mang ruộng đồng, đề cao tinh thần gần dân, trọng nhà nông, nghề nông...
