Từ dịch vụ công trực tuyến đến sản xuất, thương mại và nông nghiệp, kinh tế số đang trở thành lực kéo quan trọng giúp tỉnh bứt phá trong lộ trình chuyển đổi số, đưa Hà Tĩnh từ địa phương có xuất phát điểm thấp vươn lên nhóm dẫn đầu cả nước.
Chuyển đổi số - động lực phát triển mới của Hà Tĩnh
Sau hơn ba năm triển khai Nghị quyết 05-NQ/TU năm 2021 về chuyển đổi số giai đoạn 2021 - 2025, Hà Tĩnh đã ghi nhận bước tiến mạnh mẽ, trở thành điểm sáng trong số các địa phương có hạ tầng và xuất phát điểm còn khiêm tốn. Theo Sở Thông tin & Truyền thông Hà Tĩnh, đến giữa năm 2025, tỉnh đã hoàn thành 24/26 chỉ tiêu của nghị quyết, chỉ còn hai chỉ tiêu đang ở giai đoạn hoàn thiện. Việc hoàn thành sớm phần lớn mục tiêu cho thấy quyết tâm chính trị cao, tinh thần chỉ đạo sát sao và sự tham gia đồng bộ của cả hệ thống chính trị trong tiến trình chuyển đổi số.
Hà Tĩnh xác định chuyển đổi số là một trong những trụ cột phát triển, không chỉ nhằm hiện đại hóa hoạt động của chính quyền mà còn tạo ra động lực tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và cải thiện đời sống người dân.
Một trong những nền tảng quan trọng tạo sức bật cho Hà Tĩnh là hạ tầng số. Tỉnh đã đầu tư mạnh vào mạng truyền số liệu chuyên dùng, trung tâm tích hợp dữ liệu và hệ thống hội nghị trực tuyến đa cấp, đáp ứng nhu cầu kết nối từ tỉnh đến xã. Hà Tĩnh đã hoàn thiện liên thông năm hệ thống thông tin trọng yếu từ Trung ương xuống địa phương, cùng với việc vận hành nền tảng tích hợp chia sẻ dữ liệu (LGSP). Đây là điều kiện quan trọng giúp các cơ quan nhà nước trao đổi, chia sẻ, khai thác dữ liệu hiệu quả, giảm tình trạng cát cứ thông tin, đồng thời tăng tính minh bạch trong xử lý thủ tục hành chính.
Từ năm 2023, Hà Tĩnh đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong tất cả lĩnh vực quản lý và phục vụ người dân. Năm hệ thống thông tin trọng yếu đã được liên thông từ Trung ương đến cấp xã, gồm: Hệ thống quản lý văn bản điều hành; Hệ thống một cửa điện tử; Cổng dịch vụ công; Cơ sở dữ liệu dân cư; Hệ thống định danh điện tử.
Nhờ sự đồng bộ này, 98% văn bản hành chính được ký số và gửi nhận trực tuyến, thay thế hoàn toàn văn bản giấy. Tỉnh cũng cung cấp hơn 1.200 thủ tục hành chính trực tuyến mức độ 3, 4, tạo điều kiện để người dân vùng sâu, vùng xa thực hiện thủ tục ngay tại nhà.
Những buổi sáng đầu tuần tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Sơn Kim 1 (tỉnh Hà Tĩnh) nay đã mang một diện mạo khác. Chỉ với vài thao tác trên điện thoại, người dân có thể nộp hồ sơ trực tuyến và nhận thông báo tiếp nhận trong chưa đầy 10 phút. Những thủ tục trước đây phải mất cả buổi chờ đợi thì nay được giải quyết nhanh chóng, minh bạch và thuận tiện hơn nhiều.
Tại nhiều địa phương như Sơn Kim 1 hay Sơn Tây, người dân đã quen với việc giải quyết thủ tục hành chính trên điện thoại, không còn cảnh chờ đợi như trước. Lực lượng đoàn viên thanh niên và 2.100 tổ chuyển đổi số cộng đồng đóng vai trò nòng cốt trong việc hướng dẫn, hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ số ngay tại cơ sở.
Ông Lê Thành Đông, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Tĩnh, nêu rõ: “Nhờ sự chỉ đạo quyết liệt và triển khai đồng bộ, chính quyền số Hà Tĩnh ngày càng hoàn thiện và vận hành thông suốt, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, phục vụ tốt hơn người dân và doanh nghiệp, nhất là trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền 2 cấp. Tỉnh đang xây dựng kho dữ liệu số và ứng dụng công nghệ số, trợ lý ảo để hỗ trợ cán bộ các cấp trong chuyên môn; đồng thời tăng cường đầu tư cho cấp xã, hướng tới nền hành chính công minh bạch, hiện đại, phục vụ người dân, doanh nghiệp”.
Tại Chương trình Chào mừng Ngày Chuyển đổi số Quốc gia năm 2025, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã công bố kết quả Chỉ số Chuyển đổi số (Digital Transformation Index - DTI) năm 2024. Và Hà Tĩnh bứt phá vươn lên vị trí thứ 7 toàn quốc về chuyển đổi số năm 2024.
Tác động của chuyển đổi số cũng thể hiện rõ trong lĩnh vực kinh tế. Là địa phương có điểm xuất phát thấp, Hà Tĩnh xác định kinh tế số là cơ hội để tạo đột phá trong phát triển kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh. Thời gian qua, địa phương tích cực hình thành các nền tảng phục vụ phát triển kinh tế số, xã hội số. Riêng về kinh tế số, dù mới chỉ ở giai đoạn đầu nhưng Hà Tĩnh đã đạt không ít kết quả nổi trội, đặc biệt là các lĩnh vực như TMĐT, thanh toán điện tử…
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số của Hà Tĩnh cũng đối mặt nhiều thách thức. Nhiều vùng nông thôn, miền núi còn thiếu ổn định về hạ tầng Internet; một bộ phận người dân, nhất là người lớn tuổi, vẫn ngại sử dụng nền tảng số; nhiều cơ sở dữ liệu ngành, đặc biệt trong y tế, đất đai, bảo hiểm chưa được chuẩn hóa hoàn toàn; một số doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh chưa coi chuyển đổi số là chiến lược dài hạn. Những hạn chế này khiến quá trình triển khai đôi lúc thiếu đồng bộ, đòi hỏi tỉnh phải liên tục rà soát, điều chỉnh, tăng cường đào tạo kỹ năng số và đẩy mạnh truyền thông.
Hoàn thiện hạ tầng, dữ liệu, con người để bước vào giai đoạn phát triển số
Trong định hướng đến năm 2030, Hà Tĩnh không chỉ đặt mục tiêu hoàn thành chuyển đổi số mà hướng đến mô hình “phát triển số”, trong đó dữ liệu được xem là tài sản chiến lược và công nghệ là động cơ chính của tăng trưởng.
Tỉnh đặt mục tiêu hoàn thiện cơ sở dữ liệu dùng chung và xây dựng nền tảng dữ liệu mở cho người dân, doanh nghiệp và các tổ chức có thể khai thác. Để làm được điều này, Hà Tĩnh tập trung chuẩn hóa dữ liệu từ các ngành, đặc biệt các lĩnh vực liên quan trực tiếp người dân như y tế, giáo dục, đất đai, bảo hiểm, an sinh xã hội.
Bên cạnh đó, tỉnh tiếp tục đầu tư cho hạ tầng viễn thông và Internet băng rộng, hướng tới phủ sóng toàn bộ thôn, xóm. Việc xây dựng và hoàn thiện trung tâm điều hành đô thị thông minh tại TP Hà Tĩnh cũng là bước quan trọng để thúc đẩy ứng dụng dữ liệu lớn trong quản trị đô thị, từ giao thông, chiếu sáng, camera an ninh đến phản ánh hiện trường và điều hành dịch vụ công.
Một trọng tâm lớn nữa là nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ các cấp. Hà Tĩnh đã tổ chức hàng trăm lớp tập huấn, hướng dẫn sử dụng văn bản điện tử, chữ ký số, phần mềm chuyên ngành và dịch vụ công trực tuyến cho cán bộ cấp tỉnh, huyện, xã. Tỉnh cũng đẩy mạnh hợp tác với doanh nghiệp công nghệ để tổ chức chương trình đào tạo về kỹ năng số cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, qua đó hỗ trợ nhóm doanh nghiệp có năng lực hạn chế nhưng đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế địa phương.
Trong kinh tế số, tại Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh lần thứ XX, nhiệm kỳ 2025 - 2030, Đại hội đã đề ra hệ thống chỉ tiêu phát triển kinh tế cụ thể để hướng đến năm 2030, một trong những mục tiêu đột phá là đưa tỷ trọng kinh tế số chiếm 15-20% GRDP, đồng thời phấn đấu nằm trong nhóm 15 địa phương dẫn đầu cả nước về chính quyền số. Tỷ lệ đô thị hóa nâng lên 38%, góp phần thay đổi diện mạo đô thị và tạo không gian phát triển mới.
Ba khâu đột phá cũng được xác định rõ, trong đó việc đẩy mạnh chuyển đổi số trên ba trụ cột chính quyền số, kinh tế số và xã hội số là ưu tiên được đặt lên hàng đầu.
Từ một tỉnh thuần nông và có xuất phát điểm thấp, Hà Tĩnh đã trở thành một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về chuyển đổi số, chứng minh rằng công nghệ không chỉ dành cho các đô thị lớn mà hoàn toàn có thể phát triển mạnh ở những địa phương còn nhiều khó khăn nếu có chiến lược, quyết tâm và phương pháp phù hợp.
Trong giai đoạn tiếp theo, khi chuyển đổi số ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng của năng lực cạnh tranh quốc gia, Hà Tĩnh có cơ hội lớn để tiếp tục bứt phá, đóng góp nhiều hơn cho mục tiêu phát triển số của Việt Nam.
