Không chỉ nhằm xây dựng chính quyền hiện đại và kinh tế số năng động, thành phố đặt mục tiêu sâu xa hơn: thu hẹp khoảng cách tiếp cận thông tin, trao cơ hội bình đẳng cho người dân tham gia và hưởng lợi từ quá trình phát triển. Chuyển đổi số trở thành công cụ quan trọng giúp giảm nghèo thông tin, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.
Tạo nền tảng số để mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, tìm kiếm việc làm
Hải Phòng đã xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một trong ba đột phá chiến lược giai đoạn 2025 - 2030. Tính đến hết quý III/2025, thành phố đã hoàn thành đúng hạn 26 trên 46 chỉ tiêu triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, 20 chỉ tiêu khác vẫn đảm bảo tiến độ và 7 trong 15 nhiệm vụ trọng tâm đã hoàn thành. Đây là những kết quả quan trọng trong bối cảnh Hải Phòng hướng đến mục tiêu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực phía Bắc và là thành phố cảng công nghiệp hiện đại, văn minh, sinh thái và đáng sống.
Quá trình xây dựng quy hoạch hạ tầng kỹ thuật viễn thông, phát triển 10 cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành, cùng hệ thống giám sát - điều hành an toàn an ninh mạng đã tạo nên nền tảng để người dân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý tiếp cận thông tin nhanh hơn và chính xác hơn. Khi dữ liệu, chính sách và thủ tục được công khai trên môi trường số, khoảng cách thông tin giữa các nhóm dân cư được thu hẹp, giúp hạn chế tình trạng nghèo thông tin - một trong những rào cản lớn của phát triển kinh tế.
Kinh tế Hải Phòng năm 2025 ghi nhận nhiều con số đáng chú ý: GRDP toàn thành phố ước đạt tăng trưởng 12,35%, cao hơn mục tiêu đề ra 12,2%. Chuỗi 11 năm liên tiếp tăng trưởng hai con số cho thấy sự ổn định và phát triển bền vững.
Cơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh: khu vực công nghiệp - xây dựng và dịch vụ chiếm khoảng 89% GRDP, cho thấy công nghiệp, dịch vụ và kinh tế số đang là động lực chính. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 15,7%, phản ánh nền sản xuất - công nghiệp duy trì đà tăng trưởng mạnh, có thể tận dụng lợi thế hạ tầng số, công nghệ để nâng cao năng suất.
Ngoài ra, chuyển đổi số còn thúc đẩy thương mại điện tử: năm 2025, chỉ số thương mại điện tử (TMĐT) của Hải Phòng đạt 14,5 điểm, cao hơn mức trung bình toàn quốc (9,3 điểm), đưa Hải Phòng lọt vào top 5 cả nước. Doanh thu từ thương mại điện tử chiếm khoảng 16 - 18% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng, với tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 23 - 25%/năm.
Những con số này cho thấy: khi dân cư, doanh nghiệp được tiếp cận internet và công nghệ thông tin, họ có thể kinh doanh, tiêu dùng, tiếp cận thị trường mới, bán hàng online, dịch vụ số… Điều này mở thêm cơ hội việc làm, tăng thu nhập, đặc biệt cho các hộ gia đình, tiểu thương, lao động phổ thông, người làm dịch vụ.
Chính sách phát triển nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực vi mạch, AI, công nghệ số là bước đi chiến lược của thành phố. Năm 2025, Hải Phòng ban hành chính sách đãi ngộ hỗ trợ 100 triệu đồng/người cho chuyên gia làm việc trong lĩnh vực vi mạch bán dẫn và trí tuệ nhân tạo. Đây là tín hiệu rằng thành phố không chỉ nhắm đến sản xuất mà còn muốn phát triển nghiên cứu, thiết kế, công nghiệp công nghệ cao, tạo thêm việc làm, thu nhập và cơ hội cho người dân biết ứng dụng công nghệ.
Chuyển đổi số không chỉ là vấn đề của doanh nghiệp hay chính quyền, mà cần được lan tỏa tới mọi tầng lớp, từ đô thị đến nông thôn, từ chuyên gia đến người lao động, từ hộ kinh doanh nhỏ tới doanh nghiệp công nghiệp. Hải Phòng nhìn rõ điều đó và đang xây dựng các cơ chế để phổ cập kỹ năng số, phát triển hạ tầng tại khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu dân cư, tạo cơ hội cho người dân bình thường tiếp cận internet tốc độ cao, dịch vụ công trực tuyến, thương mại điện tử, tìm việc, học nghề…
Ông Lê Tiến Châu, Bí thư Thành ủy Hải Phòng đánh giá việc triển khai Nghị quyết 57 đã góp phần hiện đại hóa phương thức vận hành của chính quyền, hỗ trợ hoạt động điều hành thông suốt, phục vụ người dân tốt hơn. Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra những hạn chế như hạ tầng số còn thiếu đồng bộ, tiến độ giải ngân đầu tư chậm, hoạt động nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ chưa tương xứng với tiềm năng. Những hạn chế này tác động trực tiếp đến quá trình nâng cao năng lực tiếp cận thông tin của người dân, nhất là khu vực cơ sở.
Hải Phòng đặt mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 150 doanh nghiệp khoa học, công nghệ và 450 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Sự phát triển của lực lượng doanh nghiệp công nghệ không chỉ đóng góp vào tăng trưởng kinh tế mà còn lan tỏa tri thức số, tạo ra sản phẩm, nền tảng và dịch vụ giúp cộng đồng tiếp cận thông tin dễ dàng hơn.
Thúc đẩy hạ tầng, kỹ năng số và mô hình kinh tế số để phát triển bền vững
Thành phố xác định bốn nhóm nhiệm vụ trọng tâm cần hoàn thành trong năm 2025 gồm: thể chế - chính sách, cảng biển - logistics - khu thương mại tự do, hạ tầng số và an ninh mạng, cùng các lĩnh vực chuyên ngành như giáo dục, y tế, xây dựng và đô thị thông minh. Bốn nhóm nhiệm vụ này không chỉ nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn trực tiếp tăng khả năng tiếp cận thông tin của người dân.
Việc triển khai hạ tầng 5G và IoT tại các khu công nghiệp, cụm công nghiệp từ nay đến cuối năm 2025 là bước quan trọng để tạo môi trường kết nối mạnh mẽ hơn cho doanh nghiệp và người lao động. Song song với đó, thành phố khuyến khích người dân sử dụng dịch vụ số, thanh toán không tiền mặt, khai thác dữ liệu mở và nâng cao kỹ năng số. Khi mọi người dân đều có thể tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, thông tin chính sách và các nguồn tri thức số, sự bất bình đẳng trong tiếp cận thông tin sẽ được thu hẹp đáng kể.
Hải Phòng cũng đang triển khai đề án ứng dụng IoT trong các lĩnh vực thương mại, y tế, nông nghiệp, giao thông và quản lý năng lượng. Những ứng dụng này giúp người dân nắm bắt thông tin nhanh hơn, dễ dàng hơn, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động sản xuất và kinh doanh. Đây là nền tảng quan trọng giúp người dân tham gia sâu hơn vào nền kinh tế số.
Thành phố dự kiến thành lập Trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Hải Phòng, nơi kết nối doanh nghiệp, nhà khoa học và startup để giải quyết những “bài toán thực tiễn” mà thành phố đang đặt ra. Đây là cách tiếp cận giúp tri thức và công nghệ lan tỏa mạnh hơn vào đời sống, góp phần giảm nghèo thông tin thông qua đổi mới sáng tạo và phổ cập ứng dụng số.
Ông Vũ Ngọc Lâm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hải Phòng, cho biết, các “bài toán lớn” của thành phố đang thu hút sự quan tâm của cộng đồng công nghệ. Sự hợp tác giữa chính quyền và doanh nghiệp sẽ tạo ra nhiều giải pháp thúc đẩy kinh tế số, hỗ trợ người dân tiếp cận tri thức, thị trường và cơ hội kinh doanh.
Việc chú trọng đào tạo kỹ năng số cho người dân, đặc biệt ở cấp cơ sở, được coi là nhiệm vụ cấp thiết. Khi người dân thành thạo thao tác trên nền tảng số, họ có thể dễ dàng thực hiện thủ tục hành chính, tra cứu dữ liệu, tiếp cận dịch vụ y tế - giáo dục trực tuyến và tham gia thương mại điện tử. Đây là những yếu tố quan trọng để nâng cao năng suất lao động và tạo ra cơ hội thoát nghèo bền vững.
Chuyển đổi số chỉ thực sự thành công khi các nhóm dân cư khác nhau đều có khả năng tham gia và hưởng lợi. Khi thông tin được số hóa và phổ cập qua các nền tảng trực tuyến, người dân vùng xa, người có thu nhập thấp hay những nhóm yếu thế đều có thêm cơ hội tiếp cận tri thức, dịch vụ và thị trường. Nghèo thông tin vì thế giảm đi, tạo điều kiện để người dân chủ động hơn trong học tập, sản xuất và kinh doanh.
Từ chính quyền đến doanh nghiệp, mọi chủ thể trong hệ sinh thái số của Hải Phòng đều hướng tới mục tiêu chung là mang lại tiện ích thiết thực cho người dân. Người lao động có thể học nghề trực tuyến và tăng cơ hội tìm kiếm việc làm. Nông dân có thể theo dõi giá cả thị trường thông qua nền tảng số. Doanh nghiệp nhỏ có thể dựa vào dữ liệu mở để xây dựng kế hoạch sản xuất và tiếp cận thị trường mới. Công dân có thể thực hiện dịch vụ công trực tuyến mà không cần di chuyển xa.
Khi người dân có khả năng tiếp cận thông tin một cách đầy đủ, minh bạch và nhanh chóng, họ sẽ có nhiều cơ hội hơn để cải thiện thu nhập, nâng cao đời sống và phát triển kinh tế hộ gia đình. Chuyển đổi số vì vậy trở thành con đường quan trọng để phát triển bền vững và bao trùm.
Bằng những bước đi bài bản, Hải Phòng đang dần chuyển từ khát vọng số sang thành quả số. Công nghệ, dữ liệu số, IoT, 5G và đổi mới sáng tạo khi được triển khai đồng bộ sẽ không chỉ tạo ra tăng trưởng kinh tế mà còn bảo đảm mọi người dân đều được hưởng lợi từ quá trình phát triển. Trong kỷ nguyên số, giảm nghèo thông tin chính là giảm nghèo về cơ hội. Với quyết tâm của lãnh đạo thành phố và sự đồng hành của doanh nghiệp, Hải Phòng đang từng bước xây dựng một xã hội số toàn diện, nơi không ai bị bỏ lại phía sau.
